Kainatın-Evrenin anahtarı yerçekiminden Kuantum yasalarına Kadar Stephen Hawking

yerçekimi yasası ile ilgili araştırmalar yapan newtonıdur. Newton objenin neden hareket ettiğini durduıunu ve dııtııını araıtırdı. Newton dünyanın merkezinde cisimleri birbirine yaklaştıran bir gücün olduğunu fark etti. yerçekimi gücü sadece dünya da değil aynı zamanda evrende de vardır. yerçekimi gücünü birkaç değişmez kavramdan almaktadır. Bunlar objenin kitlesi ve birbirine olan uzaklıııdır. Bunu matematiıe dikerek karkilıs diye bir teori ortaya çıkardı. Bu sayede de günümüzde de tutulmaları ve yağmur damlaların aıılarını bulabiliyoruz.

19, yyda evrenin neyi ıalııtırdııı üzerine çalışan Maxvel ışıktan etkilenen bu bilim adamı renkli fotoğraf makinesini keıfetmiıtir. Maxvel bundan sonrada manyetizma ve elektrik üzerine çalışmalara başlamıştır. Maxvel kablonun yanına bir mıknatıs yaklaıtırıldııında kablodan elektrik geçtiğini ve bu elektriıinde tıpkı bir mıknatıs gibi pusulanın ibresinin hareket ettiğini girmiştir. Maxvelıe göre elektrik ile manyetizma madalyonun iki yüzü gibidir. Bunlara elektromanyetik adını vermiştir. ışık saniyede 250 bin km hız ile hareket ettiğini fark etmiştir. Buna göre ışıkta bir elektromanyetik dalgadır. Maxvel elektriıi manyetizma ve dört farklı denklemde bir araya getirdi. Bilim tarihinde büyük baıarılarından bir tanesidir. günümüzde de birçok ürün maxvelıin bulduğu denklemler sayesinde çalışıyor. Newton ve maxvel sayesinde birçok şey ortaya çıktı.

Morllie ve Markılsıın maxvelin n saniyede 200 km yol aldığı ile ilgili araştırma yaptılar. Bunlar n dünyaya gelmesi işin bir maddeye gerek duyduğunu öne sırmıılerdir. Buna da ıııldayan madde ismini vermiılerdir. eğer bu madde ışık ile aynı yönde ise n daha hızlı ters yönde ise n daha yavaş hareket etmesi gerektiğiydi. Bunlarla ilgili çalışma yaptılar. başarılı olamadılar ve mecburen n hüzünin her yönde aynı olduğunu kabul etmek zorunda kaldılar.

Albert Einstein ise, hüzün bakış açısına göre değişiklik gısterebileceıini söylemiştir. ışık hızı ise stabildir. Bunun içinde aynı trende bulunan ortada ıakmaııyla oynayan bir adamın eşit uzaklıkta farklı uzaklıktaki iki adamın ve yerde bir kişiye göre n nasıl gırıneceıine bakmııtır. Einstein şe göre arkadaki kişiye ışık daha ince gelir ve aynı zamanda yerdekine ışık trenden ince gelir. Yani bulunduğunuz yere göre hız değişir. einsteiniin gürecelik teorisi de bunu destekler. Uzay zamanının esnek olduğunu aşıklar. zamanın eşilip bıkılebildiıini söyler. Bir gülde diz bir yolda devam eden bir teknenin gülin içinde oluşan bir delikte bütün suların buna aktiıını teknenin de bu delik içinde anafor geziyor. işte büyük bir yıldızın ve gezegenin uzay zamanı üzerinde böyle bir etkisi vardır. Uzay ve zamanda bozulmaların yerçekimi nedeniyle olduğunu bulmuştur. 1919 yılında alman teorisyen kaluza einsteiniin yerçekimi kuvvetinden etkilenerek aynı şeylerin işçia uygulanıp uygulanamayacaıını merak etmiştir. ışık dalgalarının dünyanın merkezinden meydana gelen daha kompleks yırtılmalar olabilir miydi? şok zor olmasına rağmen cevap evet idi. Ama fikirleri fiziıin yeni çıkan dalı yüzünden kenara itilmiıtir. Kuantum fiziii her şey elektronlar üzerinden deneyler yapılarak anlaıılabiliyordu. Elektron dizilim bir detektörin ufak iki yarışından fırlatılabiliyordu. Elektron yarık arkasındaki iki bölgeye ıarpmalıydı. Ancak böyle olmuyordu. iki dizim yerine birçok dizimi oluyordu. Bu fizik kurallarına aykırıydı. Feyman tesadüf ve olasılıklar üzerine bir anlayış getirmiştir. Ona göre rölet topu şansa uyuyorsa elektronlarda uymalıydı. Atomun içinde elektronlar,protonlar, nötronlardan başka kuark denilen parıacıklar vardır.bunlar uzay bozulmalarında meydana geliyordu. Bunlar titreyen keman telleri gibi dııınılebilirdi. Bunlar titreıerek parıacıkları ve evreni meydana getiriyor. aynı titreşimlerden kuark başta titreşimlerde nitroniler oluşuyor. bütün teorilerin tamamına ÇİMİİ deniliyor. M ise büyük tasarım anlamına geliyor.

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.

1- Evren nasıl işler?

2- Neden evren bazı kural ve kavramlarla işlemekte?

3- Neden kaos yerine düzen var?

4- Evrenin kalbinde yatan en büyük prensip ne?

5- bütün prensiplerin tamamına neden M deniliyor?

6- Obje neden hareket eder, diğer?

7- yerçekimi gücünü nerden alır?

8- Gezegenlerin yörüngeleri tutulmaları neye göre hesaplanır?

9- Manyetizm ve elektrik arasında nasıl bir ilişki var?

10- ışık nasıl bir dalgadır?

11- ışık hızı sabit midir?

12- Zaman esnek olabilir mi?

13- Yer ve zamanı büken güç nedir?

14- ışık dalgaları everenin merkezinde meydana gelen uzay zaman yırtılmalarından daha kompleks bozulmalar midir?

15- Parıacıklar proton, nötron, elektron dışında bir şey bulunduruyor mu?

16- Fizik yasaları nerden gelmektedir.

17- Sadece bir evren mi vardır? Yoksa başka evrenlerde var midir?

ALİHAN TUMAY FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİİİ (A-4)