Hollanda avrupaı
nin en zengin ülkelerinden birisidir. Ama büyük bir tehdit altında. ölümcül
baskınlar şimdiden onbinlerce canı, binlerce km2 araziyi alıp götürdü.
Fakat hollandalılar bu su baskınlarına karşı üzgün ve karmaşık mega yapılar
inşa etmiılerdir. Biraraya getirildiğinde bunlar şimdiye kadar yapılmış en
büyük ve en sofistike taşkın setleri oluyor.
Hollanda dünyanın 3.
büyük tarım ihracatıısıdır. Burda topraklar şok değerlidir. Ama Hollandalıların
hayatı pamuk ipliıine başlı çünkü ülkelerinin neredeyse 1/4I I deniz
seviyesinin altında. Ama hollandalılar yızyıllardır topraklarını ele geıirmeye
çalışan sulara karşı savaş veriyor. Ama toprak kurudukıa yavaş yavaş batıyor.
Iklim değişikliği de deniz seviyesinin yükselmesi demek. bugün sularda kaybolma
riski Hollanda kadar yüksek olan başka bir batı ülkesi daha yok. hollandaı nin
da bu duruma tepkisi oldukça şiddetli. Okyanusu engellemek işin bir dizi
set kuruyor. Bu setler artık ülkenin kıyıları boyunca uzanmaktadır. Bu yapılar
eski toprak setlerinden gelişmiş set kapılarına, dev geçiş havuzlarından bu
gelişmiş deniz koruma sistemine kadar uzanıyor.
hollandaı nin su akışı yızyıllardır 5000 km
lik nehirler ve kanallarla saılanıyor. Ama gelecekte daha şok su olacak.
Nehirden, denizden ve gökyüzünden geleln su miktarının daha da artması
öngörülüyor. 2400 kmi den daha uzun olan setlere yıklenmeler olduğunda çökmeler
oluyor. geçmişte hollandalılar okyanusla mücadelelerini birçok kez
kaybetmiılerdir. karşı koymak işin gırılmemeiı bıyıklıkte bir mega yapı inşa
edilmiılerdir.
dünyanın en uzun
barajını inşa etmiılerdir. Daha sonra taşkın tehlikesi ortadan kaldığı işin
oluşturulan yapay gülin kıyılarındaki topraklar ıslah edilerek kullanıılı hale
getirilmiştir. yapılan bu baraj hollandalılara okyanus tehlikesini unutturmuı
ancak kuzey denizinden gelen fırtına dalgası eski ve zayıf seti alt etmiştir.
Bu taşkınla 67 set 400 yerinden delinmiıtir.
Bu taşkınla eski ve
basit setlerin ülkeyi felaketlerinden koruyamayacaıı anlaıılmııtır. Bu olaydan
sonra delta adında yeni ve dev bir taşkın önleme projesi tasarlanmııtır.
güneydeki haliçleri kapatmak işin bir dizi deniz duvarı inşa etmek oldukça
iddialı bir konseptir.bu projeyle savunmasız kıyı çeridi 780 km. kısalacaktır.
böylece deniz de sonsuza dek ınlenecektir. savunmasız körfezleri kapatmak işin
bir dizi beton deniz duvarı inşa edilecektir. Esnek bir bariyer tasarlanacak.
böylece gerektiğinde haliçlerden belli bir miktar suyun geçmesine izin
verilecektir. Bu yeni ve devrimci yüksek fırtına bariyeri işin geleneksel ve
sabit baraj yönteminden vaz geıilmiıitir. gerektiğinde ağılıp kapanabilen
kapıların bulunduğu yüksek fırtına bariyeri inşa edilmesi planlanmııtır. Ancak
bu yöntem işlek olan limanların işlevini engellediıinden başka proje
tasarlanmııtır.bu projede ağılıp kapanabilen iki yüzer dev kapı inşa
edilecektir. Bu yapıların en öneml özelliği ağılıp kapanabilen dev mega
kapılara uygun taban oluıturmalıdır. kapıların kapanmasına ancak bilgisayar
kontrol sistemi karar verir. sürekli gıncellenen hava durumu ve dalga boyu
bilgilerini denizdeki gemilerden ve dubalardan meteoroloji istasyonlarından
alır.
Hollanda batı avrupaıda bulunan en
kalabalık nüfusa sahip, tarım ihracatında dünyada üçüncü olan ve kuzey okyanusuna
kıyısı bulunan bir ilkedir. Gelgitler ve beklenmedik fırtınalar deniz
seviyesinin altında bulunan toprakları sular altında bırakır. Fakat
hollandalılar geçmişten bu yana sürekli bu su baskınlarıyla mücadele
etmelerinden dolayı su seti yapmada mühendislik alanında dünyada ilk sırada
geliyorlar.
geçmişte hollandaının koylarını
vuran okyanus suyu baskınlarını önlemek işin dev bir set yapmalarına rağmen
bunu engelleyemediler. günümüzde ise olağan üstü bir çaba ve mühendislik
çalışmaları ile inşa ettikleri setler onları koruyor. hollandalılar su
baskınlarını önlemede en ileri mühendislik harikalarını yaratan bir millet
oldular ama asla doğayla tam başa ııkılamayacaıını da biliyorlar.
aşağıdaki soruların
cevabı filmin içeriğinde vardır:
1.
hollandaının su baskınlarına karşı aldığı önlemler denizi ne
kadar engelleyebilir?
2.
hollandalılar topraklarını nasıl verimli hale getiriyorlar?
3.
Ne gibi etkenler sonucu ya da ne tır etkenler bir araya
gelerek Hollanda işin mücadele edilemez bir güç haline gelir?
4.
şuana kadar yapılmış en gelişkin okyanus seti hangisidir?
5.
hollandalılar su akışını nasıl sağlıyorlar?
6.
hollandalılar toprakları hangi yöntemlerle ıslah ediyorlar?
7.
hollandalılar dünyanın en uzun barajının ne kadar süre
içinde tamamlanmııtır?
8.
Delta projesi ne tır olumsuzluklara neden olmuştur?
9.
Insanın doğayı kendini uyarlamak işin verdiği mücadele ne
kadar yararlı ve mantıklıdır?
10.
hollandanın büyük bir kısmı denizin doldurulmasıyla veya
bataklıkların kurutulmasıyla elde edilmiştir. Bu durum nelere neden olmuştur?
11.hollandaının özellikleri
Nelerdir?
12Hollanda Su baskınları Neden
Olur?
13.En büyük Su Seti Nerede Bulunur Ve nasıl inşa edilmiştir
NESLİHAN
YARDIMCI FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİİİ 4. SINIF