ASLAN BUFALO AVI VE KURAKLIKLA
ŞARBONDAN CANLILARI KURTARAN HAYAT SUYU(12)
Aslanlarla
Bufalo savaşı iki saatten fazla sırmııtı. Onlarca
aslan bufaloyu yemişti. Bu inlemeye Yorgan deden rehber
yapıyordu. Yorgan sarkık dudak denen bir aslanı uzaktan da olsa şok sevmii dost
gibi olmuştu.
Yorgan
Kurger denen büyük bir kentte araştırmalara
koyulmuıtu. 1991 başında kuraklık vardı. Toprakta oluşan mikroskobik bakteri
ölümcül şarbon bakterileri hayvanların telef olmasına sebep olmuştu.
sıcaklık
ve kuraklık hayvanlar üzerinde büyük baskı uyandırıyordu. sürülerin koımaları
ile; tozla uykudaki şarbon sporlarını uyandırdı. şarbon güçsiz düşen
hayvanların vücudunda sert ve kuru bitkilerle beslenmesi sonucu ağzında oluşan
yaralarda ve sıyrıklara girerek hayvanları etkiliyordu.
Otlar
azalıp sular kurudukıa yiyecek ve içecek işin yaşanan rekabet ıoıalıyordu.
şarbon yayıldıkıa hastalıklı leşleri bulmak işin rehberimiz akbabalar oldu. Kurger kentindeki görevli koruyucular çaresizdi. şarbon
açısı olmasına rağmen koruma alanında bütün hayvanların açılanması imkansızdı.
Ekipler akbabaları izleyerek leşlere gidiyorlardı. hastalık hızla yayılıyordu.
Parktaki en büyük hayvanlar bile şarbonun etkisi altında savunmasızdı. AŞI
uygulamak mümkün olmadığından hastalığın yayılmasını engellemek işin park
görevlileri buldukları bütün leşleri yaktılar. Kurger
büyük bir parktı. bütün leşleri bulmak imkansızdı. leş yiyiciler ölüm korkusuna
kmılerce uzaklıktan olabiliyordu. bütün leşleri
yiyorlardı. yavaş yavaş bu leş yiyicilerde hastalııa
yakalında.
şarbon
bakterileri hayvanla birlikte ölmez. Et hala enfekte
olduğundan, onu yiyen bütün hayvanlar hastalanır. yorganın dostları olan,
aslanlarda bu hastalıklı leşleri yiyorlardı. yorganıın elinden hiçbir şey
yoktu. ılebileceklerini biliyorlardı fakat hiçbir şey yapamıyordu. Hayvanlar
hastalııa yakalandıktan sonra ağzında kafatasında boğazında ki ıiıkinlikler
yüzünden nefes alması gittikçe zorlaııyordu. Yerdeki tırmık izleri hayatını son
anlarında hayatta kalabilmek işin mücadelesinin kanıtıydı. Aslanlarımızın
beslenmede zirvede olduğu dönemler olmuştu. iki mevsimde her şey tepetakla
tersi olmuştu. Koruyucular bulabildiklerinin acısına silahla son veriyordu.
şarbonu durdurabilen tek güç olan sel nihayet gelmişti. Sel suları sporları;
nehirden denize taşıdı. Deniz suyu zaman içinde bakterileri öldürdü inanılmaz
ama bütün hayvanlar ılmemiıti. genç ve sağlıklı olanlar kurtuldu.
Araıtırmacılar şarbonun doğanın kendine özgü ayıklama mekanizması olduğunu
dııınıyorlardı. kuraklık döneminde hayvanlar ve yaşam alanları büyük askı
altında idi. şarbon ise hastalıklı ve güçsiz olanları ayıklıyordu. Yorgan işin
en önemlisi eski dostum sarkık dudaşın hala hayatta ve sürünin başında
olmasıydı. kuraklık on yıl sırmııtı. kugarıda artık
bol yağmur ve yineleme durumu başlamıştı. doğa kendini şok çabuk topluyordu.
Nehrin suyu artık boldu. On yıl ince kurumuıtu.bol yağmur bol su anlamına
geliyordu. doğa ile hayvanlar hayat bulmuştur.
aşağıdaki soruların cevapları
Filmin Ayrıntılarında vardır
1- Rehberimiz
Yorgan kaç tarihinde hangi kentte doğayı ve hayvanları araştırma ve incelemede
bulunuyor.
2- şarbon
nedir? şarbon bakteri nasıl gün yüzüne çıkıyor. Ortamda nasıl oluçmaya
başlıyor?
3- şarbon
bakterileri hayvanların vücuduna hangi yollarla giriyor?
4- şarbondan
hayvanları korumak işin koruyucular nasıl tedbirler alıyor?
5- şarbon
bakterileri hayvanların vücuduna girdikten sonra onları nasıl etkiliyor, hangi
organda ne gibi değişiklikler yapıyor?
6- şarbonu
durdurabilen tek yol ne idi. Bu yolla şarbon bakterileri nasıl yok oluyor,
anlatınız?
7- Araıtırmacılara
göre şarbon doğada nasıl bir ayıklama mekanizmasıdır. Bu ayıklama mekanizması
hakkında bilgi veriniz.
8- şarbon
bakterileri nitelik bakımından hangi hayvanları yok ediyor, hangi hayvanlarda
etkisi olmuyordu.
9- şarbon
hastalığı kaç yıl sırmııtır ve bunun sonucunda Kurger
kentinde doğa nasıl eski haline gelmiştir?
FİGEN ÜLKER EĞİTİM BİYOLOJİ 5.SINIF