güneş sistemindeki her şey kozmik ıarpıımaların kanıtıdır.ve bizler bu kanıtları kullanmalıyız.eğer kullanmazsak ıevremizdeki ikinci büyük ıarpıımaya hazır olmalıyız.güneş sistemi 8öden fazla gezegen ve 170 kadar etrafında dönen uydusuyla güneş merkezlidir.büyük cisimlerin arasındaki boşluklarda salınan küçük cisimlerden oluımaktadır.küçük güreceli bir sözcüktir.Bu astroid ve meteorlar güneş sisteminin başlamasından gezegenleri vurmaktadır.Bilim adamları gezegenleri haritalandırdı ve üzerine bilgi ilave ettiler.ve bakıldığında her yerde yarıklar görülüyor.Bu da gösteriyor ki aslında sakin görünen gökyüzüne bakıyorduk.Fakat güneş sistemi tehlikeli bir yerdeydi.güneş sisteminin tarihini ayın yüzünde okuyabilirdik.ayın hikayesi 4.5 milyar yıl ince kıyamet günü gibi bir doğumla başladı.Ay bize çarpan bir felaket kireçidir.Mars gezegeni büyüklüğünde bir gezegenimsinin elik halindeki dünya yüzeyine ıarpmasıyla doğumu başladı. iki büyük gök cismi birbirine yaklaştı gezegenimsi 45 ıbir aşıyla sokuldu. Ve hızı yaklaşık saatte 6 milidir. böylece şarpiıma güreceli olarak daha yavaş olacaktır. Fakat şarpiıma enerjisi daha büyüktir. ıarpıımada sonucu gezegen dünyanın mantosundan bir miktar kopardı. Zaman ve kitle çekimi ayın oluşumuna sebeb oldu. ayın hangi malzemelerden yapıldığını incelemeye başladılar. ayşin dünya kadar yoğun olmadığını buldular. ayın yapısında demir yoktur. dünya kısmen daha yoğun kitleye sahiptir. dünya yoğunluğu 1 cm³ 5 gr ise ayşin ki 3gridir. Yani dünya çoğu metal ve az kayalardan oluşurken Ay ise kayalardan oluşmuştur. Fakat dünya ile ayşin kitleleri farklı olmalarına rağmen kimyasal yapıları aynıdır. ızotopların oranı dınyanınkiyle aynıdır. güneş sisteminin her bölümü farklı bir izotop dağılımına sahiptir. ayça bakılırsa dünya ile aynı izotopa sahiptir. Bu da ayşin dünyaının bir parçası olduğu desteklemektedir. dünya ile bir kitlenin ıarpıımasının ayşin oluşumuna sebeb olurken dünyanın mantosundan bir parça koparır. Bu şarpiıma ile dünyanın sıcaklığı 10.000 ^oC ve belki işlerde 20.000 ^oC olacaktır. yaklaşık 10.000 yıl sonra dünyanın bu atmosferi soıuyacak katılaımaya baılıyacaktır. ayşin yörüngesi ve kitle çekimi dünyanın yörünge eıikliıinde 1 ^oC sapmaya sebeb olacaktır. Ay olmasıyla bu eşik 0-60 ^oC kadar farklı değerler olacaktır. Darbeleri neden anlamaya çalışırız. çünkü bu bizim kim olduğumuzu açıklamamızı ve güneş sistemimizin nasıl oluştuğunu açıklamamızı sağlar. Bilim adamlarının Ay da yaptığı incelemeler ayın neden İSVİÇRE PEYNİR ine benzer yapısı olduğunu ortaya çıkarmıştır. Bunun nedeni ıarpıımalardır. ayça yapılan apollo seyahatlerinde alınan kaya örnekleri bilim adamlarının 4 milyar yıl ince bir kozmik bombardıman dönemi yaşandığına ikna etmeye yetecek kadardır. Fakat 1990 yıllara girerken bile bir çoğu bu durumun gerçekliii sıfır olduğunu dııınmekteydi. Bilim adamları 1960 yıllara kadar bu kraterlerin ili volkanik kraterler olduğunu dııınmıılerdir. Kraterler incelendiıinde Ay da dünyadan daha fazla bulunur. dünyada genellikle meteorikler atmosfer tarafından yok edilirdi. Tektonik katmanlar değişime uıramasıdır.Bilim adamlarına gök olayları bu astroid ve meteor akının yoğunlaçtııı dönem de olmuştur. güneş sistemindeki ikinci büyük gezegen ıarpııması da mars carpıımasıdır. Carpıımalar sonucunda dünyaya bir şok meteorik taşlar diğer. Bu meteorik taiları şok az olsa da meteorik avciları tarafından reklam film, hobi, amaçlı, bulmaya çalışırlar. Bir sürü meteorik gezegenimizde bulunur. bunların en kıymetlisi mars meteorikleridir. Mars meteorikleri aıırlıklarınca altından 35 kat daha değerlidir. Meteoriklerin en önemli özelliği bizi bilgilendirmesidir.

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.

1) güneş sistemini oluşturan cisimler nelerdir?

2) güneş sisteminin tarihi hangi gezegenin yızıyende anlatılır?

3) ayşin oluşumu nasıl ve ne zaman başlamıştır?

4) Ay ve dünya yapısında bulunan malzemeler nelerdir?

5) Ay yoğunluğu niye dünya yoğunluğundan daha azdır?

6) dünya ile Ay ın kimyasal yapıları nasıldır?

7) Ay oluşumunda dünyaya çarpan cismin, çarpma açısı ve çarpma hızı kaçtır?

8) ıarpıımayla ayşin yörüngesi ve kitle çekimi dünyanın yörünge eıikliıinde kaç ^oC sapma olacaktır?

9) ıarpıımaların sonucu olan . darbeleri neden anlamaya çalışırız?

10) Bilim adamlarının Ay da yaptığı incelemeler de Ay a çarpmaları neye benzetmiılerdir?

11) Krateterler ayıda mı yoksa dünyaıda mı daha şok bulunurlar?

12) dünyada genellikle meteorikler atmosfer tarafından yok edilmesinin nedeni nedir?

13) güneş sistemindeki ikinci büyük gezegen ıarpııması hangisidir?

14) Meteorik avciların meteorikleri bulma amaçları nelerdir?

15) En değerli meteorik taşı hangisidir?

16) Mars meteoriklerin en önemli özelliği nedir?

ABDULSELAM OĞUZ

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİİİ (I.I)

9010054020

SINIFI: A-4

FİLM SÜRESİ: 43 dk