>
Kaybolacak kültürler Ve
Eskimoların yaşam dingisi 45 Dakika
Kuzey
Kutbunda yaşayan ınuitlerin dünyanın en zorlu
çevrelerinde nasıl yaşadıkları üzerine yapılan bir çalışma. ınuitler
buzullarda yızyıllardır hayatta kalmayı baıarmıılar, onlar işin buzullar
hayatın bir parçası. Ama iklim değişiyor ve buzlar eriyor. yaşam kaynağı olan
av da, ınuit halkının geleceği de soğuıun sona eriçiyle yüz yüze.
Bu
insanların yaıamlarını devam ettirebilmeleri işin yemek yemeye ihtiyaçları
vardır ve kuzey kutbunda bu ihtiyaçlarını sadece hayvan avlayarak karıılayabilirler.çünkü o hava şartlarında bitkisel bir gıda
bulmak imkansız. avcilar bulundukları yere 130km uzaıa avını aramaya gidiyorlar.
Bu av genelde kutup ayısı, fok balığı, balık olabiliyor. 4000 yıldır bu av-avcı
ilişkisi var.avciların bu manzara içindeki
hareketliliıi insanı hayretler içinde bırakmaması mümkün değil. asıl kayda
değer olan; değişim içinde avcılık özelliklerini devam ettiriyor olmaları.
değişim gelmiş ve ınuit halkı da diğer kültürler gibi hayatta kalmak işin uyum
saılamıılardır. işte ınuitleri, ınuit yapan da
geçmişle bağlarını koparmadan geıirdikleri değişim.
Et
onlar işin vazgeçilmez bir ihtiyaç. yaşamak işin öldürmek zorundalar ve bu
onlara şok doğal geliyor. büyük vahşi hayvanları avlayacak yeteneie de sahipler.
işte bu onları gerçek bir ınuit erkeği yapıyor. Ava giderken kar kızaklarını
kullanıyorlar. Bir kısmı motorlusunu kullanırken bir kısmı da değişimi kontrol
etmek işin kızaklarda köpekleri kullanıyor. Ava giderken köpekler güvenliği de
sağlıyor ama tabi ki zaman açısından bu bir
dezavantaj. Kar kızaklarında köpekleri kullandıklarında benzin ihtiyacı
olmadığı işin piyasadan uzak duruyorlar. böylece bir işte çalışmak zorunda
kalmıyorlar ve kasabaya başlı yaıamıyorlar.
ınuit
keıfedildikten sonra buraya hükümet yetkilileri gelerek bu kentleri haritaya
iıaretlemiıler. Bu inuitleri Kanada egemenliii altına
almak işin yapılan bir hareket.ınuit dili karmaşık
olduğu işin insanlara ad yerine numara verilmiş. Sonra verem ortaya çıkmış
hastalar tedavi işin güneye gönderilmii ve bir çoğu
dönmemii. çocuklar ailelerinden koparılıp yatılı okula gönderilmii.Ana
dillerini konuşmaları yasaklanmıı, kötü muamele girmişler, kendi topraklarından
izole edilmeye ıalııılmıılar.
Bunlar gerçek buz insanı. Buz üzerinde
seyahat edip buz üzerinde avlanıyorlar. Tehlike her an yanı başlarında, açlık, rüzgar,ölüm, hava şartlarıı yine de
bu insanlar hayatta kalmanın yolunu bulmuşlar.
aşağıdaki
soruların Cevaplar Filmin Ayrıntısında vardır.
1.ınuit halkının avlanma mevsiminin dınemlerinin azalmasının
sebebi?
2.Bu yerlerin keşfini kim yapmıştır?
3.Bu yerlerin keşfi nasıl olmuştur?
4.düşünme tarzına etki eden faktörler nelerdir?
5.ınuitler yerleşik hayata
geçtiklerinde yaşadıkları toplumsal sorunlar nelerdir?
6.bazı ınuitlerıin kar kızaıında
motor yerine köpekleri kullanmasının sebepleri?
7.ımitsizliıe kapılmak ınuit halkı işin neyi ifade ediyor?
8.kanatlı avciların geleneksel olarak avlandıkları yerler bu
gün ne durumda?
9.Kar fırtınasına yakalandıklarını yönlerini nasıl
buluyorlar?
10.Avlarının izini nasıl buluyorlar?
KEZBAN YILDIZ EĞİTİM
FEN BİLGİSİ 4.SINIF