kasırgaya dayanıklı Ev (42 dk)
savaşçı uşak,
tenis raketi, uzay gemisi hepsinin ortak tek bir malzemesi var karbon elyaf.
oldukça hafif ama inanılmaz güçlü olan karbon elyaflar belki de son yılların en
büyük buluılarından biridir. mühendisler HJ3 olarak adlandırılan bir modelini
kullanırlar. Bu karbon elyaf modeli ile aynı zamanda otoyol köprü sütunları ve
tünel duvarları gibi bütün yapı tırlerini gıılendirmek işin kullanılan kumaş
tırlerinden biridir. Bu süper örtü ile kategorisi 5 olan (saatte 250 km ve üstü
hızda esen yani katrini ve sandy
kasırgalarına eş değer) bir kasırgadan etkilenmeyecek ev nasıl yapılabilir. Bu
karbon elyafı bir evin kaplamasında kullandııımızda fırtınalara, kasırgalara ne
kadar dayanıklı bir ev yaptığımız ve bu evin saılamlııının ne kadar olduğunu
test etmeye çalışıyor. Bu çalışmaları yaparken aıamalarından bir tanesi de
karbon elyafın reçine ile boyanmasıdır. reçine de elyafı sağlam yapar. Bu
aşamadan sonra reçineli karbon elyaf bilinen en güçlü malzemeler arasındadır.
Bu malzeme ısıya, kuvvete ve diğer yalıtım ve desteğin tamamını sağlar. Bu
videoda ise bir dizi test ve yukarıda anlattıklarımızı kullanarak kategorisi
beş olan bir kasırgaya dayanıklı ev yapmak, ilk olarak normal bir baraka ev
yapay bir rüzgar makinası ile test yapılıyor ve ev saatte 153 km eser rüzgara
karşı deneme yapılıyor. Ev 20 sn dayanmıyor. Daha sonra ekstra kolon ve
kirişler ile gıılendirilerek tekrar deneniyor ve kategorisi 2 olan bir
kasırgaya karşı koyarken aynı zamanda duvarları delmek işin toplar
fırlatılıyor. Bu toplar gerçek bir kasırgada havada uçuşan parçalara, atıklara
karşı dayanıklılııını ilk başta dayanan ev toplar fırlatılıp evin duvarını
deldikten sonra, ev kategorisi 2 olan bir kasırgaya karşı daha fazla
direnemiyor.
Karbon elyafla
kaplanmıı bir ev işin ilk ince bir mobil karavan alınıyor. Mobil karavana
kasırganın nasıl etki ettiğini anlamak işin ilk olarak mobil karavanın bir
portatifi yapıııyor. yapılan portatif
yapay bir rüzgar altında hava akımı kameralar vasıtasıyla kaydedilip
inceleniyor. ıncelendikten sonra mobil karavana karbon elyaf yapııtırılması
işin ilk olarak diz kontrplaklar monte ediliyor. Yapııtırılan kontrplaklardan
sonra ilk olarak kumaş karavanın en şok zarar gırebilecek yerlerine
yapııtırılıyor. Bu yerler birleıme yerleri ve köşeler. çünkü bu yerler eğer
sağlam yapılmazsa ev dayanmayabilir. Bu zayıf yerler HJ3 ile
saılamlaıtırılıyor. Yani karbon elyaf ile yalıtımı yapılıyor. aynı anda
kasırgalarda sadece rüzgar değil, rüzgar gücü ile havada uçuşan demir, araba,
tahta vb. uçuşan yıkıntı atıklara da etkilenmeyecek bir yalıtım yapmak. Bunun
içinde bir top makinasını modifiye yaparak adeta bir
tahribat silahına dönüştürip HJ3 ile yalıtılmıı eve zarar vermek işin kullanacaklar.
Bunun sonucunda da ev ne kadar dayanıklı olduğu ortaya çıkacak. çünkü gerçek
kasırga ya yakın bir ortam oluıturmaları gerek. Deney başlıyor. rüzgar üretmek
işin bir B737 jet uçağının pervanelerinin oluşturduğu rüzgarı kullanıyorlar.
izet olarak: Son
testte ise bir barakanın üzerini reçineli karbon elyaf ile gıılendirerek
kategorisi beş olan bir kasırgaya karşı deneme yapılıyor. Deneme başarı ile
sonuılanıyor. Yani bu bizim günlük hayatımızda ne demek; saatte 250 km den daha
hızlı esen bir rüzgar buda; 2004I deki Charlie kasırgası, 28 ağustos 2005itaki katrini ve 2012ınin
ekim ayındaki sandy kasırgasına karşı dayanıklı bir
ev demek.
aşağıdaki
soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.
1.
ıprıler de
otoyol köprü sıtunlarında kullanılan ve mıhendislerce HJ3 olarak adlandırılan
madde nedir?(1-5.dk)
2.
Karbon elyaf nedir ne işe yarar? (1-3.dk)
3.
kaç tır karbon elyaf şeşidi vardır?(21-25.dk)
4.
kasırgadan hasar almayan bir ev nasıl
tasarlanabilir? (1-42.dk)
5.
Karbon elyaf niçin reçineye boyanır? (2-3.dk)
6.
Kategorisi 5 olan bir kasırga saatte kaç km
hızla eser? (3-5.dk)
7.
Karbon elyaf kaç biçimde ıretilir? (19-21.dk)
8.
Kategorisi 2 olan kasırga kaç km hızla eser?
(21-22.dk)
9.
Rızgır türbini nedir? (20-23.dk)
10. Katrini
kasırgasını kategorisi kaçtır ve hızı nedir? (24-26.dk)
11. Bir
kasırganın eve zarar vermemesi işin ilk olarak evin hangi bilimlerini
saılamlaıtırmamız gerekir? (25-27.dk)
12. Bir
evin kasırgaya karşı en şok zara girecek yerleri neresi\nereleridir?(26-29.dk)
13. özlemii
olduğunuz video filminde hangi fizik kurallarından bahsediliyor? (1-42.dk)
14. Sizce
bu yapılan deneydeki karbon elyaf günlük yaşamda pratik olarak başka hangi alnlarda kullanılabilir?
15. özlemii
olduğunuz filmde sizce ne gibi çıkarımlar var aııklayınız?
16. Filmde
yapılan deneyden başka bir kasırga evi deneyi sizce nasıl olabilir?
hazırlayan: Deniz nalıeci
Fen bilgisi 4 sınıf (İŞ)
9010054038