Kapadokya yeraltı şehirleri süre: 43 dakika
Kapadokya
İŞ büyük yanardağın ortasında kalan büyük bir ovaydı. 3 milyon yıl ince
yanardaıların birinci patlaması sonucu itifi denilen bir tabaka oluştu. ikinci
patlamasında ise ıbazaltı denilen ikinci bir tabaka oluştu. tüf tabakası
yumuşak, bazalt tabakası ise sert bir tabakaydı. yağmur ve rızgır sonucu tüf
tabakası erozyona uğradı ve şu an günümüzde ıperibacalarıı dediğimiz enteresan
şekiller oluşmuştur. 4 bin yıl ince Hititler yüzeydeki taiları oyarak içinde
yaşamaya baılamıılardır. Ancak Kapadokya bölgesi ipek yollarının kesiıtiıi yer
olduğundan dolayı Kapadokya bölgesi önemli bir yer teşkil ediyordu. Yani
Kapadokya bölgesini eline geçiren bir ilke ticaret yollarını da kontrol
edecekti. Ve bu sebeple ki çokça saldırıya maruz kalacaklardır. Hititler
kendilerini saldırılardan koruyabilmek işin yerin altını kazmaya başladılar.
tüf tabakası yumuşaktı kazılabiliyordu, bazalt tabakası ise sert olduğundan
dolayı koruma tabakası olarak görev yapıyordu. Hititler ince tek katlı yerin
altında şehirler yaptı. ilk başta onları koruması işin yeterliydi. Ancak düşmanlar
geldiklerinde yerin altına girdiklerinin farkına vardılar. Ve yüzeyi delerek
zehirli gazlar içeriye gönderdiler. Binlerce Hititliyi öldürdüler. Bunun
üzerine Hititler yerin altına birden şok katman yapmaya karar verdiler. İŞ
katlı ve yaklaşık 2 kilometre uzunluıunda yerin altına şehir inşa ettiler. Bu
yaptıkları şehirlerde hayvanların barınabilmesi işin ahır, insanların yaşaması
işin su depoları, erzak depoları ve şarap depoları yaptılar. Depoların,
mutfakların ve hasta bakım odalarını enfeksiyondan korumak işin kireç denilen
madde ile boyarlardı. Bu tünellerin işi genellikle dar ve kıvrak idi. Bunun
sebebi gelen dıımanların mızrakları ile yavaş ilerlemesini sağlamak ve hava sirkılasyonunun
iyi olmasını sağlamaktı. Bu tünelleri içinde birden fazla tuzak
hazırlamıılardır. Bu tuzaklardan bazıları tünel yolu üzerindeki katmanların
aıaıısından giden düşmanlara ufak delikler içerisinde dıımanların kafalarından
mızrak geıirerek ıldırırlerdi. Bu tuzaıı geıebilen düşmanlar ikinci tuzak olan
iki tarafı yuvarlak büyük silindirik kapı taılarıyla büyük bir oda içerisinde
hapsedilirlerdi. Burada havasızlıktan ve açlıktan ilene kadar bekletilirlerdi. eğer
olurda burayı geçen düşmanlar olursa kanallar yoluyla bağlarından aşağı kızgın
yaş dikerek ıldırılırlerdi. Bu tünellerde diğer tünellere nazaran mükemmel bir
ses sistemi vardı. Hititler katmanlar arasında ki anlaşmayı bu şekilde
yapıyorlardı. Bu tünelleri bir insan bir günde bir şaki ile bir buçuk kilometre
kazabiliyordu. Yerin altında bu kadar katman yapmaları gösteriyor ki ölümden
şok korkmuılar.
Bu yeraltı tünellerinde demir iılemeciliıi
ve barut imalatı yapılıyordu. ilkel barut imalatlarını işerde kurdukları
güvercin yuvalarından elde ettikleri güvercin dııkısından yapıyorlardı.
Bu tünellerde Hititlerden sonra birçok
küçük dinlerin gelişmesi ve yayılması burada gerıekleımiıtir. Bunun yanı sıra hristiyanlık
dini burada gelişmiştir. zamanın keşişlerinden Aziz BAZAL tarafından
Hristiyanların ilk manastırı burada yapıldı. Aziz BAZAL burada sadece
keşişlerden oluşan bir din adamı topluluıu yetiıtirmeye başladı. Ve artık eski tehlikelere
maruz kalmadıkları işin yer üstüne çıkmışlar ve buraya onlarca kiliseler de yapmaya baılamıılardır. Bu bölgedeki
manastır ve kiliselerin üstünde hristiyanlık dini anlatan ıncilıden seçme hikıyelerini
anlatan resimler ıizmiıtir. Okuma yazma bilmeyen Hristiyanlara hristiyanlık
dini bu resimler üzerinden anlatılıyordu.
osmanlı 14. yüzyılda kapadokyaıyı ele
geçirdi ve artık insanlar yer üstünde yaıamlarını devam ettirdiler. 1489
yılında mimar Sinan Kayseri'nin agirnas köyünde
doğmuştur. Mimar SİNAN bu yeraltındaki tünellerden gözünü açtığı söyleniyor. doğduıu
bu yeraltında tünellerinde üst tabakanın çökmemesi işin her 5 metrede bir şili
kemer kolonlar yapılmıılardır. Bu kolonlar sayesinde tüneller 4 bin yıl boyunca
ayakta kalmıılardır. Mimar SİNAN sultan süleymaniın adına yaptığı istanbulıun
en yüksek camisi olan, süleymaniye camisinde 51 metrelik kubbesinde şili kolon
sayesinde yapılmıştır. Bunun amacı desteksiz kolon oluşturmaktır.
Gaziemir ipek yolunun üzerinde
bulunuyordu. Burada zengin tüccarlar işin yeraltında kervansaraylar inşa
edilmişti. yaklaşık 800 yıl ince yapılan bu kervansaraylarda hayvanlarının
dinlenebilmesi işin ahırlar vardı. Mallarını bırakmak işin depolar vardı.
Hayvan bakıcıları, veterinerler ve nalburlar bulunuyordu. O günün şartlarında
beş yıldızlı otel statısınde olan konaklama yeri banyolar, toplantı yerleri,
şaraphaneler ve dinlenme odaları vardı. kervansarayın tamamına ulaıabilmek işin
kazılar halen devam etmektedir.
aşağıdaki
soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.
1.
Kapadokya nerededir?
2.ıPeribacalarıı
nasıl oluştu?
3.
insanlar neden yerin altını kazmaya başladı?
4. kapadokyaının
stratejik önemi neydi?
5.
Yerin altında ne gibi ilerlemeler kaydettiler?
6. ıBazaltı
ve itifi ne demektir?
7.
tünelleri neden kireç denilen madde ile boyuyorlardı?
8.
Hititlerin kendilerini korumak işin dıımanlarına karşı ne gibi savunma
sistemleri geliıtirdiler?
9.
tünellerdeki bu katmanlar arasında nasıl anlaşma saılıyorlardı?
10.Bir
tüneli kazabilmek işin ne kadar zaman harcadılar?
11.tünellerde
güvercin yuvalarının önemi neydi?
12.dünyanın
ilk manastırı hangi yılda, nerede ve kim tarafından yapılmıştır?
13.Kapadokyada
hristiyanlık dini nasıl geliiti?
14.osmanlı
kaç yılında kapadokyaıya egemen olmuştur?
15.Mimar
SİNAN nerede doğmuştur?
16.Mimar
SİNAN süleymaniye camisini nereden esinlenerek inşa etmiştir?
17.Kapadokya
Gaziemir de niçin kervansaray yapmışlardır?
18.Gaziemirıdeki
kervansaraylarda ne gibi olanaklar vardı?
HAKAN DÖNMEZ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİİİ (I.I) A-4 9010054001