ızlandaıdaki Volkanik Patlama Mart 2010 45 dk

ızlandaıda 2010martıta aylarca devam etme potansiyelinde patlama oluyor. Dev miktarda volkanik kıl ıretiyor. kıl kuzey Atlantik ten tim Avrupa ya yayılıyor. küçük büyük depremler sonucunda 20martıta iki buzul arasında alanın en büyük buzul dağında gerıekleıiyor. Volkan 80 mı ye varan dağlar oluşturup kapanıyor. yaratılıı ve yok oluç aynı anda görünüyor. ızlanda en genç kara kitlelerinden biri. ülkeyi kuzey Amerika sahanlııı ve Avrasya sahanlııı olarak bilen çatlak bulunuyor ve bu sahanlar gittikçe uzaklaııyor. Bu çatlak denizden tim Atlantik okyanusu boyunca uzanan orta Atlantik ıatlaıını oluşturuyor. Lakakigar ikinci büyük patlaması 8 ay sürer. Lavlar amazon ormanlarında akan su gibi hızlı akar. ızlanda nüfusunun I I ilir ve hayvanlar telef olur. Hava ve iklim değişimi yıllar sürer. Dondurucu kışlar ve şiddetli hava koşullar yüzünden ürünler alinamaz ve şiddetli kıtlık baş gösterir. Zehirli gazlar binlerce insanın ölümüne neden olur.

13 Nisan da depremlerin artması bilim insanın dikkatini şeker ve inceleme sonucunda buzul çökmesi gözlenir. Bu da buzul altında ıatlakların oluştuıu ve patlamanın gerıekleıeceıi demekti. tıpkı 1996 da gerçekleşen vatnajokull volkanı. ilk patlamaya göre daha şiddetli oluyor. Magma buzul ve soğuk su ile buluşunca şiddeti yüksek oluyor. yaklaşık ses hızına yakın hızla lavlar pıskırıyor. kıl parıacıklarını neredeyse saniyede 300 m hızla 8 km yükseie fırlatıyor. Gazlar sitatosfere büyük hızla yayılıyor. ızlanda da kurtarma planı oluıturuluyor. Okullar kurtarma merkezine dınııtırılıyor halk evlerinden boıaltılıyor. Bu patlama diğerlerine göre şok şiddetli. Avrupa ülkelerinde uçuşlar iptal ediliyor. Daha önceki patlama bazik magma denilen yeryüzünden çıkan erimii kayadır. Bu magma ise andisit magmadır. Bu magma daha fazla gaz içerir ve daha patlayıcı ve derinden gelir. Buda daha fazla kıl demek. kıl analizi sonucunda buzul suyla eriyen kıl daha fazla mesafeye daıılmayı neden olan parıacıklar oluşuyor. yükseie çıkmasını sağlıyor ve hava trafiğine zarar veriyor. kılın kirlettiıin meralar da otlayan hayvanlar bağırsak tıkanması sonucunda ılebilir.

Eyyafyalla volkanı hızla Avrupa ya yayılıyor. Bilim insanını tek endişesi kıl değildi buzların erimesidir. Eriyen su otoyollara zarar vermesi ve köprüleri yıkmakta. şimdiki volkanın 1996 da ki vatnajokull ki gibi felakete neden olmazsa bile sel baskınları kaçınılmaz olmuştur. Eyyafyalla volkanın yakınında kaltya volkanı bulunmakta ve daha büyük patlama olabilir. ızlanda volkanların dünya işin neler hazırladığı tahmini imkınsız. Ancak çoğu patlamanın küresel etkisi oldu.

ızlanda adasının jeolojik oluşumu volkanlar sayesinde hala devam etmektedir. En son 2010 Mart ayında yaşanan patlama geniş bir coğrafyayı etkilediıinden dikkat çekicidir. ızlandaıdaki volkanik patlama uzun süre uşak seferlerinin iptal edilmesine ve avrupaıda kaotik bir durum yaıanmasına neden oldu. ulaşımda sıkıntı oluıturmasının yanında solunum rahatsızlıkları, küresel soğuma gibi etkileri de kaydedildi. Son model teknolojik araçlarla donatılmıı uşak ve deprem merkezleri yardımıyla bilim adamları volkanik faaliyetleri yakından izliyor. Volkanik patlamaları yakından girmek isteyen meraklı insanlar da bölgeye akın etti. Volkanik patlama sonucu etrafa yayılan kıl yağmurla birlikte çamur seli oluşturdu. Bu da birçok yerleşim biriminde hasara neden oldu. Patlamalar sonucu yükseklere çıkan kıl bulutu uzun mesafeler kat ederek birçok yeri etkiliyor.

günümüz modern toplumların teknolojiye olan baıımlılıkları geçmişte daha büyük patlamalar atlatmıı insanların uyumundan daha az uyum saılamalarına neden oluyor. Basit sayılabilecek bir volkanik patlama birçok ülkede kaosa neden oluyor.

 

 

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.

 

1. ızlanda da ki en inci patlama hangi tarihte gerıekleımiıtir?

2. Patlamaların ne kadar süreceii biline bilir mi?

3. Eyyafyalla volkanın şiddetli olmasını sağlayan ne idi?

4. ızlanda da aktif kaç volkan bulunmakta?

5. ızlanda ülkesinde buharların titme nedeni nedir?

6. Sahanlar yılda ne kadar birbirinden uzaklaııyor?

7. Patlayan volkanların canlılar üzerindeki etkisi?

8. volkanın pıskırttııı kıl miktarı ne kadar?

9. 1973 yılındaki patlamanın önemi nedir?

10. Volkan kılınçn çiftieler açısından zararları nelerdir?

11. volkanın hava trafiğine etkisi ne boyutta?

12. kılın yayılma alnı hakkında bilgi veriniz?

13.Volkanların ulaşıma Etkisi nasıl Olur?

14.ızlandaıda Volkanik Patlama Da Neler yaşandı?

15.Volkan avcısı Kimdir?

16.ızlandaının Jeolojik oluşumu süreci Nedir?

17.Volkanik kılın zararları Nelerdir?

18.Volkanik Sel Nedir?

 

PINAR TORAMAN

BİYOLOJİ ÖĞRETMENLİİİ 4. SINIF