insanlık
sonrası, Yerkıresinde olası Evrimsel değişim Evreleri 45 dakika
Bu
belgesel insan ürkünçn dünya üzerinden nasıl yok olduğunu değil, ardımızda bıraktığımız
dünyada neler olabileceğini anlatıyor. Evet, bir gün gelecek ve insanoğlu
yeryüzünde yırıyemeyecek. insanoğlundan sonra dünyadaki değişimler, geride
bıraktığımız evlerimiz, arabalarımız, binalarımız, hayvanlarımız, şehirlerimiz nasıl olacak?
Uzmanlar bu soruyu cevaplamaya çalışıyorlar. Geride bıraktığımız dünyada
haftalar, aylar, yıllar sonrasında olası değişimler tartııılıyor. 20 yıl
sonrasına dair neler olacağını bildiğimiz boş Pripyat şehrini görüyoruz. Pripyat eski Sovyetılerin modern
bir kentiydi. şehir bir gecede boşaltıldı ve 20 yıl oldu. burası,
insanların uygarlık kurdukları bir yerden ayrıldııında ne olabileceğini
gösteren nadide bir resim. çernobil nükleer faciasından sonra tahliye
edilen 50 bin nüfuslu Pripyat şehri. Bir gecede
hayalet şehre dönüştü. şimdi bu şehre baktığımızda, bitkilerin binaları ele
geçirmiş durumda olduğunu, parkların paslanmıı üğrüme dıngısınde olduğunu,
buralarda doğal hayatın yeniden dirildiıini görüriz. Bir zamanlar futbol
sahaları gibi boş alanların ağaçlarla kaplı olduğunu, yaban hayvanlarının bizim
eski ıehirlerimizin caddelerimizin yeni sakinleri olduğunu görüriz. Ve aradan
1000 yıl geçtiğinde şehirlerimizi tanımak şok daha zordur. insanların
yaşadığına dair daha az kanıt olacaktır. Bitkilerin bizim yokluıumuzdan
istifade yaşam alanlarımızı istila ediiini görüriz. binalarımız ve
gıkdelenlerimizin yeni ev sahipleri hamambıcekleri, kuşlar, fareler ve diğer
uyum sağlayan canlılardır. Bizden sonra ardımızda kalan dünyaya doğanın nasıl
egemen olduğuna tanık olacağız.
Bu filmde çinsan ürkü dünya üzerinden
kaybolsaydı ne olurdu?I sorusunun olası sonuçlarını uzmanların bakış açısı ve
örnekleriyle anlatılmaktadır. geçmişten örneklerle öngörüde bulunulmakta ve
özellikle insanların ıekillendirdiıi dünyanın, insanlardan sonra nasıl bir hal
alacağı, aşama aşama anlatılmaktadır. özellikle
bunları zaman dilimine bilerek aktarmaktadırlar. Biz bunu toparlayıp aktardık.
hayvanların doğadaki yeni rollerinden
bahsedilmektedir. insanların yok oluşundan olumlu ve olumsuz etkilenecek hayvanların
yeni hayatlarına nasıl adapte olduklarını filmde bulabiliriz. ilk olarak enerji
kaynaklarını hazin son beklemektedir. bakımı yapılmayan barajlar dolacak. jeneratörler
insansız bir dünya da devre dışı kalacak. Evcil hayvanlar insanlar olmadığı işin
doğaya doğru akacaklar. Burada yeni hayatlarını idame etmeye çalışacaklar. insanların yok oluşu özelliklede deniz
canlılarına yarayacaktır. Okyanuslar; avlanacak ve denizleri kirletecekler
olmadığı işin hayat dolu olacaklardır. Buna en güzel örnekleri ise; II. dünya
savaşından sonra boşaltılan kuzey atlantikıte meydana gelen balıkların
fazlalaımasıydı. Hamam böcekleri ve kurtların nüfusu her yıl altı kat
artacaktır. insanların yok oluşundan 25 yıl sonra bu sayı yaklaşık olarak altı
milyon olacaktır. güvercinler ve hamam
böcekleri alııkanlıklarını değiştirmek zorundalar. Bunlar insanlardan
faydalanan canlılardır. Kendileri işin yeni besin alanları bulmak zorundalar. haşerelerin
sicaia ihtiyaçları olacaktır.
Bitkiler insansız bir dünyada genişleme imkini
bulacak. Kokar ağacı zor yerlerde kök salmayı sever. ıatlamıı bina aralarında
bu ağaca fazlasıyla rastlanacak. yapıların yıkılmasına neden olacaktır. sarmaşıklar binaları saracak. doğa vahşi
görünümine doğru yol almaya başlayacaktır. insan eserleri doğanın işine
gümülmeye başlayacaktır. yıldırımlar büyük yangınlara neden olacak. Her tarafta
yangınlar çıkacak.
insanlığın kültür mirası olan kütüphaneler
küçük haşereler ve mikroorganizmalarca istila edilecek ve kısa süre de yok
olacaktır. özellikle küfler bu yok oluşu hızlandıracaklardır. Dijital araçlar
ve kayıt cihazları uzun ömürlü olamayacaklardır. çelik kasalarda saklananlar
daha kalıcı olabilirler ancak nem ve sıcaklık bunlarında sonunu getirecektir.
insanlıktan kalan izler bir bir silinecektir.
altı yüz milyon arabanın çoğu paslanmıı
durumda olacak. Mahave şilindeki arabalar daha uzun
ömürlü olacak ancak ıskoıyaıdakiler fazla dayanamayacak. Bunun nedeni ise suyun
kenarındakiler yüksek nemden dolayı daha kısa ömürlü olacaklardır. Arabaların
çoğu yüzyıl sonra metal yığını haline gelecektir.
şehirlerin bakımsızlık, yangınlar, basını,
nem, sıcaklık farkından dolayı kısa bir süre de yıkımlarla karşı karşıya
kalacakları örneklerle anlatılmaktadır. Buna en güzel örnek olaraktan 1986
yılında meydana gelen çernobil patlamasından dolayı boşaltılan Pribyat şehri gısterilmektedir. Sovyet rusyaının bu eşsiz şehri
patlamadan dolayı hemen boşaltılmıı ve üğrümeye terk edilmiştir. Bu şehirde
yapılan incelemeler açıkça göstermektedir. doğa kolaylıkla insanların değişim
izlerini silmekte ve kendi vahşi doğasına dınmektedir. Devasa bir yapıya sahip
olan Spenk piramidi beş yüz yıl içinde kum yığını
haline gelebilir. Trinity barajı gibi toprak barajlar
insansız bir dünyada bakımsız kalacakları işin kısa sürede yıkımla karşı
karşıya kalacaklardır. Hover barajı gibi devasa
yapılar ise; daha uzun ömürlü olacaklardır. köprüler, tüneller, metrolar bakımsızlıktan
dolayı diğer yapılara göre daha çabuk yıkılacaklardır. Londra, Amsterdam gibi
şehirler düşük rakımlı oldukları işin sular altında kalacak. özellikle beş yüz yıl sonraki zaman betonarme
yapılar işin yüküp ve yok oluç zamanıdır. Yollar yabani otların altında
kaybolacaktır. Central park şıldıracak. Hayvan ve
bitki tırleri burada fazlasıyla artacaktır. Washington ağaçlar tarafından
yutulacak hale gelecektir. çelik
çubuklar çabuk paslanırken, normal halinden 3 kat fazla geniıleyecektir. Bu da
yapıların ayakta kalmasını zorlaıtıracaktır. Bin yıl sonra binalardan ve
insanlardan şok az izler kalacaktır. Onbinli yıllarda
ise demir ve tahta yok olacaktır. çin Seddi ayakta kalacak yapıların basında
gelecektir ancak dağ görünüminde olacaktır.
Filmde sonuç olarak; ıDınyanın ömrüni 24
saat düşünürsek, insanlığın dünyadaki hükümranlııı yarım dakika kadardır. dünya
bizsiz dönmeye devam edecektir. insanlardan ince de hayat vardı, sonra da hayat
olacaktır.I
doğa şehir dışında insanoğlunun
kanıtlarını silmeye başlar. vahşi köpek sürüleri bir sonraki yemekleri bulmak
için harekete başlar. Su birikintilerinin artışıyla Amsterdam ve Londra sular
altında kalır. New York’taki binaların camları kirilarak düimeye başlar.
Zamanla yaz yağmurları etkisini gösterir. Yer kabuıundaki su seviyesinde artış
meydana gelir. boş binalar bazı türlerin yuvaları haline gelir. Örneıin
güvercin, kedi ve hamamböcekleri… boş binalara yerleien canlılar zamanla
çeşitli evrimsel olayların oluşmasına neden olur. Sahip oldukları
özelliklerinden tamamen farklı özellikler kazanırlar. Buda yeryüzünde yeni
canlıların ortaya çıkmasına yol açacaktır. Evcil hayvanlar diğer canlılar kadar
şanslı olmayacaklar. Zamanla çoıu hayatını yitirecektir.
Hayvanlar eski özgürlüklerine kavuıur ve geniş sınırlar elde eder.
Dünyanın kontrolü artık diğer canlıların elindedir. taşra bölgeler belli bir
süreden sonra tamamen doğanın hâkimiyeti altındadır. ahşap yapılar termitlerin yoğun istilasına
uğrarlar. ahşap yapılar zamanla tamamen yıkılırken daha çok dayanıklı olan
betonarme ve çelik yapılar rüzgârın etkisiyle aşinarak kaybolmaya başlar.
Toprak barajlar en fazla 50 yıl dayanabilecek. Çelik yapılar zamanla suyun
birikmesinden neme maruz kalacak ve neme maruz kalan bu yapılar parçalanmaya
başlayacak. Arabalar metal yığınları haline gelecektir. En dayanıklı yapılar
olan köprüler bile insanların gidiıinden yalnız 100 yıl sonra dökülmeye
başlayacaktır…
şimdiki uğrak alanlarımız olan kütüphaneler artık mikroskobik canlıların
istilasına uğramıı vaziyettedir. Ve bugünkü olmazsa olmazlarımızdan olan
dijital araçlarımızın ömrü en fazla 100 yıl sonra bitmiş olacak. insanlık
sonrası 200 ila 300 yıllarında yeryüzünde çöküntüler oluçmaya başlar. Deniz
seviyesi yükselir. Okyanuslar insanlar olmadığı için artık daha temiz durumda
olacaktır. Bin yıl sonra belki de insanların yaşadığına ait olan birçok kanıt
ortadan kalmış olacaktır. insanoğlunun en büyük ve en uzun süre dayanabilecek
eserleri bile binlerce yıl sonra yok olup gidecektir. Örneıin Çin seddi, Hoover barajı gibi… En sonunda dünya bizsiz dönmeye devam
edecektir.
Dünyanın
yok oluşundan sonra insan sayısının sıfır olmasıyla meydana gelen olaylar. Yok oluçtan sonra dünyada enerji akışı son bulacaktır. Rüzgar santralleri bile belirli bir süre sonra duracaktır. insanların yok oluşundan sonra evcil hayvanlar
ve diğer hayvanlar, bitkiler belirli bir süre var olacaktır. Dünyadaki bütün
enerjilerin yok olmasıyla birlikte dünya karanlık bir gezegene dönüıecektir.
Fakat dünyanın enerjisinin yok oluşundan sonra Hoover barajı uzun bir süre enerji
akışını sağlayacaktır. Bu enerji sadece Amerika’da Colorado eyaletine belirli
bir süre enerji sağlayacak. Bu enerjinin
özelliıi hiç kimse olmadan kendi kendine çalııabilmesidir.
Fakat bu enerjinin son bulması bir organizma tarafından,
su borularına girerek, boruların tıkanması ve enerjinin durmasına neden olacaktır.
Bu organizma bir tırnak büyüklüIünde bir canlıdır. Bu enerji bittikten sonra dünya karanlık bir
gezegene dönüıecektir. New York’taki su pompaları iş göremez hale gelecektir.
Yok oluçtan bir yıl sonra dünyadaki bitki sayısında hızlı bir değişim görülecektir. Yok oluçtan sonra dünyayı çok büyük oranda bitkiler
kapsayacaktır. Bitkiler yolları, binaları her yeri kapsayacaklardır. Bitkiler
betonları parçalayarak her yeri orman gibi kaplayacaklardır. vahşi hayvanlar
şehirlere girerek egemen olacaktır. Kemirgenlerde yok oluçtan sonra yaıayacaktır. Yok oluçtan sonra bazı hayvan türleri diğerlerine oranla
daha fazla yaıayacaktır. Dünya büyük ölçüde deıiıecektir. Ve bundan sonraki
olaylarda şimşekler yangın çıkararak, her yerin, Roma, Los Angeles gibi
şehirlerin yok olmasına neden olacaktır. bunların hepsini Ukrayna’nin Pripiat şehrine bakarak anlarız. 50 bin kişilik Pripiat şehri, Çernobil’den sonra terk edilmiştir. Radyasyon
nedeniyle şehirde hiç kimse kalmamış ve şehir terk edilmiştir.
Burada belirli zaman aralııında bitkilerin
gelişmesi devrelerinde, örneıin 2,5 ve 25 yıllarında sürekli geliıerek şehrin her tarafını kapsamııtır. Dünyada var olan kuşlar binalarda yaıayarak
binaların yabani hayvanlar tarafından yer olarak kullanılmasına neden olmuştur. Yok oluçtan 25 yıl sonra binalar ve beton yapıları
çürümektedir. Bu binalardaki pencere gibi yapılar ağır basınç yaparak binalarda
yıkımlara yol açmaktadır. Yok oluçtan sonra Sentral Park’ın
görünümü aynı bir orman şeklini alacaktır.Buralarda vahşi hayvanlar ve bir çok bitki türü olacaktır. Bu yok oluçtan 25 yıl sonra
doğa insan eserlerinin sonunu getirir. Ve buradan anlaıılacaıı gibi doğa
kendini yenileme gücüne sahiptir.
aşağıdaki soruların cevapları Filmin
Ayrıntılarında vardır.
1-
Yok oluçtan sonra en önemli olay ne olacaktır?
2-
Rüzgar santralleri ne zamana kadar enerji üretecekler?
3-
Hoover
barajı’ndaki enerji akışı neden hemen bitmeyecektir?
4-
New
York pompalarının görevleri nelerdir?
5-
Yok oluçtan sonra kalan canlıların yaşam süreleri ne kadardır?
6-
Yok oluçtan sonra kemirgenlerle ilgili yaşam alanı neresi olacaktır?
7-
Yok oluçtan 1 yıl sonra dünya görünümü nasıl olacaktır?
8-
Hoover
barajı hangi organizma tarafından yok edilecektir?
9-
Yok oluçtan 5 yıl sonra dünya görünümü nasıl olacaktır?
10-
ABD
Santral Park görünümü nasıl olacaktır?
11-
Tüm
bitki ve hayvan görünümde nasıl bir değişme olcaktır?
12-
Yok oluçtan 25 yıl sonra nasıl bir görünüm ortaya çıkacaktır?
13-
Bu
olayların hepsi nereden örnek alarak deıerlendiriliyor?
14-
Hamamböcekleri
kaç yıldır varlıklarını sürdürüyorlar?
15-
Kurt
sürülerinin popülasyonları nasıl değişiklik gösterir?
16-
Yollar
hayvanların yaşam alanlarını nasıl etkiler?
17-
Termit
kolonileri yılda ne kadar tahta tüketir?
18-
taş
yapıların en büyük düimanı nedir?
19-
Piramitlerin
ayakta kalmasının sebebi nedir?
20-
Korozyon
nedir?
21-
insanların
gidiıinden 100 yıl sonra tarihlerinden ve kültürlerinden geriye ne kalır?
22-
Filmler
ve fotoğraflarda kullanılan en yaşın madde nedir?
23-
Kedilerde
nasıl bir evrimsel değişim görülür?
24-
insanların
gidişi en çok hangi hayvanları olumlu yönde etkileyecek?
25-
yıkım
ve yok oluç çaşı ne zaman başlar?
oğur ABAY ve Erdal İNCİ EĞİTİM BİYOLOJİ 4. SINIF
aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntıların da vardır:
1.insanların dünya üzerinden
yok oluşunun ardından meydana gelecek değişimler nelerdir?
2.doğa kendi egemenliıini
kurarken bizden geriye bir iz kalacak mı?
3.Hayvanlar bu durumdan
nasıl etkilenecekler?
4.Pripyat şehrinin şimdiki durumu nasıldır?
5.Evcil hayvanlarımıza
bizden sonra ne olacak?
6.kitaplarımızı ve dijital
araçlarımızı bekleyen son nedir?
7.Hover barajının yapımında karıılaıılan zorluklar nelerdir?
çalışan ekip hakkında bilgi veriniz?
8.Hover barajı insansız bir dünyada çalışmaya devam edebilir
mi?
9.köpekler ekolojik olarak nasıl etkileneceklerdir?
10.norveç sıçanları
ve fareler insanların yok oluşundan olumlu mu yoksa olumsuz mu etkilenirler? 12.Nedenleri
ile aııklayınız?
13.köpekler vahşi
doğa da nasıl güçlü hale geleceklerdir?
14.insanların yok
oluşundan sonra hangi tırlerin doğanın kralı olması beklenmektedir?
15.taş ve tuğla
yapılar neden ahşaplara karşı daha az fazla ömürlüdir?
16.taşın en büyük
düşmanları nelerdir?
17.Piramitlerin
uzun süre yıkılmayıp ayakta durma sebepleri nelerdir?
korozyon nedir?
18.Filmlerde ve
fotoğraflarda en fazla kullanılan madde nedir? dayanıklılııı hakkında bilgi
veriniz?
19.Golden Gate köprüsü, Brooklyn köprüsü köprüsüne göre neden daha geç yıkılacaktır?
20.Saklama
kasalarının en büyük düşmanı nedir?
21.Wahıi doğanın hükümranları hangi canlılar olacaktır?
22.Mineta sokağının özel kılan özelliği nedir?
23.Pribyat şehri bugün hangi ilke sınırları içindedir?
Salih GÜLEN Biyoloji eğitimi yüksek Lisans öğrencisi 2009 (Fen Bilgisi öğretmeni)
28 Sinem DEMİR 38 Nafih ASLANCI
Fen
Bilgisi öğretmenliii-4 2009