Buzul Neolitik
dönem Avrupa insanın olası yaşam koşulları
Britanya 8 bin yıl
ince Avrasya ana karasindan ayrıldı. 10 bin yıl ince Paleotik
dönemin sonunda büyük av hayvanları öldü. Bu yüzden paleotik
avcilarında sonu geldi. Bundan dolayı Mezolitik ve
Neolitik dınemlerdekiler şok farklı koşullara uyum sağladı. kanıtlar yaklaşık 5
bin yıl kararsız kaldıklarını gösterdi. avcılııa mı devam edeceklerdi yoksa
tarıma mı baılayacaklardı. Ancak büyük otoburların
yok olmasıyla avcılık giderek verimsiz hale geldi. böylece avcilar istemden
tarıma yineldi. Neolitik yaşam tarzı paleotik dönemin
avcı ve toplayıcı yaşam tarzından şok farklıydı. toprağı işlemek işin
haftalarca çalışmak gerekirdi. böylece Neolitik yaşam tarzı çiftçilerin yılın
yarısını şok çalışmakla geıirmeleri demekti. Peki yılın diğer yarısında ne
yapıyorlardı. Bu zamanı sosyal davranışlarda bulunarak geçirdiler. Neolitik
anıtların çoğu ilk çiftçilerle başladı. Yani paleotik
avciların çiftçilik yapmasıyla başladı. Bu insanlık tarihinde şok önemli sosyal
değişimi gösterir. Neolitikler ililerini toplu olarak gımıyorlardı. Daha
sonraları ise tek kişilik mezarlar gürülmeye başladı. Bu mezarlarda bulunan
bronz eşyalar iki şeyin kanıtıydı. Birincisi bazı bireyler büyük kişisel
varlııa sahipti, ikincisi ise toplumda el işçiliii çağılacak derece de
gelişmişti. Neolitik döneme ait birçok anıt vardı. Bu da akla taş devri insanı
bu büyük anıtları makinesiz nasıl yapabiliyordu. Bunun cevabı sınırsız zaman,
sabır ve kendi yaptıkları aletlerdi. Bu anıtlar Mısırıdaki piramitlerle
çağdaştı ve eğer Mısırıdaki çağdaşları bunu baıarmıısalar Neolitik dönem
insanları da bunu yapabilirdi. Avrupa Neolitik dönem insanları henüz taş
devrinde oldukları halde bunu başardılar. Bu anıtlar incelendiıinde onları inşa
eden insanların güneş ve ayın hareketlerinden şok iyi anladıklarını
söyleyebiliriz. Bu döneme ait güneş ve ayın durumuyla ilgili çeşitli efsaneler
vardır. Bunlardan birine göre kadınların aylık dingisi aya benzediıinden
kadınlar tapılacak durumdaydı. Ay avcılııı güneş ise tarım dönemini simgeliyor
da olabilirdi. Yani ikisi de Neolitik dönemi insanları işin şok önemliydi. Ve
bunu Stanhec tapınaıına şok muntazam bir şekilde
yansıttılar. Bu neolitiklerin birer astrolog olduklarını gösteriyordu. Neolitik
dönemi insanları avcılıktan tarıma geçtiklerinde eski kadar sağlıklı değillerdi
ve ömürleri kısalmııtı.
1- batı Avrupa
Neolitik dönemi insanı nasıl bir değişim geçirdi?
2- Beslenme
tarzındaki değişiklik hayat tarzına nasıl etki etti?
3- Neolitik döneme
ait birçok eşyanın birçok farklı yerde görülmesi neyin göstergesidir?
4- Neolitikler ay,
güneş ve zaman kavramıyla bildiklerini nasıl kullanmıılardır?
insan Buzul Neolitik Dönem Avrupa insanı
5 bin yıl önce Britanya Avrasya anakarasında ayrıldı.10 bin yıl önce neolitik dönemin sonunda büyük av hayvanları ölür. Böylece paleotik avciların da sonu gelir. Bu yüzden mezolitik ve neolitik dönemlerdekiler çok farklı koşullara uyum sağlamak zorunda kaldılar. insanlar avcılııa devam mı edeceklerdi yoksa tarıma mı yöneleceklerdi. Binlerce yılın sonunda avcılıktan başarısız olurlar. Neolitik yaşam tarzı paleotik dönemin avcı ve toplayıcı yaşam tarzından çok farklıdır, toprağı işlemek haftalarca çalışmak zorunda kalmıılardır. tarımla birlikte insan daha karmaşık ve sosyal davranış sergilemeye başladılar. Avrupa'nin kuzey batısında ki neolitik dönemde kalan dev anıtlar Avrupa toplumunda değişime dair büyük kanıtlardır.
Stonehengertan 35 km. uzakta ki neolitik anıtların oluşan bir karmaşık vardır. ıngiltere'deki toplu mezar tepelerin en güzel örneklerindendir. Tek kişilik mezarlar toplumun hızla eski sistemden yeni bir sisteme doğru değiştiii görünüyor. Eski sistemde mezarlar uzun tepeler şeklinde ve toplu gömülürlermiı. atalarında ölülerin bir arada bulunurlar. Yeni ve yuvarlak tepeler ise tek kişilik mezarlar simgeliyor. Bu da toplum değeri yerine birey değerini gösteriyor. Bu yüzden bundan önceki 2 bin yılında ki değişim eski dünyanın sonu şimdi ki dünyanın başlangıcı olarak kabul edilir. Tek kişilik mezarlarda bulunan eşyalarda iki şeyin belirtisidir.1 bazı bireyler kişisel varlııa sahip olduğu;2 el işçiliçi çok ileri olduğu gösteriliyor.
Neolitik dönemdeki bu tepeler sosyal yaşamın değiştiiin kanıtıdır. Arkeologlar arasında Akdeniz bilginin yayıldııı merkez alma eğilimi vardır. Giza piramitleri Stonehenge ile ilginç paralellik gösteriyor. aynı dönemde yapılmıılardır. Eski toplumların sahip olduğu sıra dışı bir mühendislik sergileniyor. Piramitlerdeki semboller o toplumun kültürel yapısı ilgilidir.
Stonehenge bronz çaşı başında tamamlanır. Neolitik dönem sona ermiş metal alet devri başlamıştır. artık yeni silahlar ve yeni tarım aletleri üretilir. Sürekli savaş ve rekabetin olduğu bir döneme girilir.
Newgrange Avrupa da ki piramitlerin biri büyük bir kaya taş ve toprak yığını 5 tonluk kaldırım taılarıyla çevrilmii kaldırım taiları üzerinde bir duvar var 5 bin yıl boyunca bozulmadan kalır. Mezar bölümünde kış gündönümünde Günei doğarken işınları üzerinde dikey çizgi bulunan taşa yansır. Sonra damdaki açöklüktan içeri giriyor.
Neolitik anıtların görkemli bir örneıidir. Bu anıtlar iyice incelenirse onları inşa eden insanların ayın ve güneiin hareketlerini bildiğine dair bir kanıttır.
Newgrange de en karanlık kısımları yeni buluılardı. batı çanaçında ölüler yıkanırdı. Çanaçın arkasında ki taşlarda semboller vardı. ayın her 18,6 yılda battııı doğu bölümü bununla aynı hizada acaba hedef günei değil de ay olabilir mi? eğer bu tahmin doğru ise Newgrange ki odaların dizilimlerinin günei o kadar ay ile ilgisi vardır. O zaman bu insanlar inançlari için ne söylenebilir.
Günei ile ayın çoıunlukla iki cins ile aynı bağlamda düIünür. aylık döngülerden dolayı kadınların ayla bağlantıları düIünülebilirdi.
Stonehenge hem toplumun kadın kısmını yani Aya önem verilirken hem de erkek kesime yani Güneşe hedeflenmiı olabilir. Çünkü tarımın gelişmesi ile Güneiin gücü ile erkeğe başlı olarak artıyor. Erkeklerin güneile kadınların Ay ile uygun bir ikilem düIünülür. Bu ikilemin sebebi ne olabilir. Bunun anlamı buzullar çaşında.
Paleotik dönemdeki avcı ve toplayıcının buzullar erimeden önceki yaşam tarzını anlamak gerekiyor. bazı Antropologlar günümüzde belli toplumların belli ipuçlari verdiğini düIünüyorlar. Buna örnek Kalahari çölünde ki puçman kabileleridir.
Bu kabileler üzerinde ki araştırmalardan her iki cinste uyum içinde görülür. Erkek avlıyor kadın geri kalan işi yapıyor. Sadece çekirdek ailenin olması sosyal eşitlikten bahsedilebilir. Güç ve zenginlik bilinmiyordu.
kadınların aylık döngüsü Ay ile bağlantı kurduğunda onların gücünü artırıyordu. Dünyada ki düzeni kadınlar gökteki düzeni ise Ay kuruyordu. Önemli av partileri büyük olasılıkla gece düzenleniyordu. Hayatta kalmak için avlanmak büyük önem taşıyordu.
hayatın ritmi Ay üzerinde üretiliyordu. Dolunay sırasında avı yakalamak için nda yararlanılıyordu. Dinlenip yeni ay sırasında karanlık olduğunda erkekler eıleriyle oluyordu.
Hava koşulları değişir buzullar erir büyük hayvanlar ortadan kaybolur. Böylece sonra ki birkaç bin yılda insanlar kendi yiyeceıini üretmek zorunda kalacaklardı.
tarım devri istenilen değil hayatta kalmanın şartı idi. tarımla birlikte eski sağlıklı yapılar yoku. yavaş yavaş özel mülkiyet geliiir böylece değişim kaçönülmaz olurdu.
Neolitik insanlar için bu anıtlar yitirdikleri geçmiii temsil ediyorlardı. Bu anıtlarda Ay'a saygı duyulup tapınaklarda ki eski ayinleri canlandırıyordu. artık tarım yapmak için güneiin hareketlerini izlemek zorundaydılar. Bu duruma düimenin sebebini ayın hareketlerini unutup güneiin hareketlerini unutmaktı.
Güvenebileceıi bir rehbere ihtiyaçlari vardı. Günei ve Ay hakkında bilgi sahibi olan bir büyücü onlara yol gösterip teselli edebilirdi. Arkeologlar son 2 yüz yıl süreçte Almanya Fransa ve isviçre de bronz çaşina ait kazı alanlarında bulunan altından yapılmış 3 konili objeyi yıllarca incelendi.
Berlin eski çaş müzesi müdürü bu konilerin büyücü şapkası olduğunu söyler. Törenlerde başlarına takarlardı. Bu kişilere rahip kral denilirdi. Bunlar zaman uzmanıydı. Bronz çaşında bu bilgi onlara güç katardı, Günei ve Ay bu şapkadan temsil ediliyordu. Bu bilgi batı medeniyet ve kültürünü temsil ediyordu.
Nesiller boyu avlanan özgür insanların kolektif deneyimler bilgilerini etkiliyordu. kadınların rolü değişiyordu. ayın artık etkisi yok tarımda güneşe ihtiyaç vardı. Buda erkeğin üstünlük ele geçirdiıini gösterirdi. insanlar tanrı alarak güneşe tapmalıydı.
artık en büyük endişe diğer insanlardı. insanlar artık toprak sahipleri idi. Böylece kavgalar başladı kavgalar mücadelelere mücadele savaşlara dönüitü. Dünyanın yeniden düzelmesi için umut vaat edebilirdi. Rahip kral bunu baıardııında halka büyük mutluluk kendiside büyük güce sahip olurdu. işte o anıtlar bu nedenle yapıldı. inşası seçkin bir grup tarafından organize edildi ve büyük olasılıkla büyük bir olay amaçlanıyordu..
işte söz konusu buzul çaşında yaşama nam ut ve devasa kuşun mekanik tasarımı tamamladı. Kolombiya mamutunun dişlerini bir insanın ne kadar uzaıa fırlatabileceıini pratikte gösteriliyor.
aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.
1. ıngiltere' de Neolitk dönemden kalan toplu anıtların genel özellikleri nelerdir?
2. Neolitk dönemdeki mezarlar bize o dönemin sosyal yapısı hakkında nasıl bir fikir verir?
3. Hangi sosyal değişimlerle erkek egemenliii ortaya çikiyor?
4. Bireysel mezarlar bize neyi kanıtlamaktadır?
5. taş devri insanları güçlü makineler ve aletler olmadan bu büyük mezar anıtları nasıl yaptılar?
6. tarıma geçilmesiyle birlikte insanlar arasındaki sosyal yapı nasıl ıekillendi?
7. Ay ve güneiin önemi neydi?
8. Fransa'da Almanya'da ve isviçre'de kazılar sonucu bulunan üç koni üzerinde ki işlemeler ne anlam ifade ediyordu?