dünyanın bir manyetik havalanma
taşıtının yaptığı bir kazada 23 kişi öldü. Bu geleceğin taşıma araçlarının bir
öyküsi. Kuzey almanyaının kırsal kesimlerinde bir deneme tesisi MAGLEV adı
verilen bir manyetik havalanma taşıtı üzerinde çalışıyor. burası translemit
manyetik havalanma taşıtını hareket halindeyken denemek işin tasarlandı. Bu yol
20 yıldan fazla bir süredir inşa halinde. MAGLEV bu yol üzerinde yaklaşık 1
milyon km yol aldı. şok kısa sürede saatte 200 km hiza ııkabiliyor. diz
yollarda saatte 400 km hiza varabiliyor. MAGLEV 21.yyıın ulaşım teknolojisini
değiştirmek üzereydi. üstelik sürücüsü olmadan. MAGLEV, trenin rahatlııı uçağın
hızıyla birleıiyor. Her MAGLEV aracı 50 ton ağırlığında, 20 ton yük taııyabilme
kapasitesindedir. Translemit tesisleri Almanyaıdadır. MAGLEV sisteminin ilk
alıcısı çin Halk Cumhuriyetidir. çin Halk Cumhuriyeti şehir merkezinden
uluslararası havaalanı arasına 30 kmilik bir yol sipariş etti. dünya ulaşım
sistemleri işin büyük sorun var. Onlara göre araba, uşak ve trenlerin devri
kapandı. Ama asıl önemli olan hava yolculuıu işin talep artıyor. Fırlayan
petrol fiyatları süper jumboya 747 dakikada 170 litre petrol yakıyor. Hava
yolculuıunun maliyeti şok fazla. Bu yüzden çin MAGLEV trenlerine daha fazla
ihtiyaç duyuyor. 1930ilarda tekerleksiz trenlerin 2 büyük sorun nedeniyle
üretimi yavaşladı. Bunlardan ilki bilgisayarın gücüydi. Bilgisayar gibi güçlü
elektronik donanımlar gerektiğinde sistemi kontrol etmeliydi. böylece
teorilerin tespit edilmesi işin onlarca yıl gerekliydi. ikinci sorun kızakları
yerden kaldırmaya yetecek kadar güvenilir ve dengeli bir havalanma sistemi
bulunamamııtı. Manyetik itii gücüne sahip olmalarına rağmen hala tekerlere
bağlıdır. Bilgisayar ve motor sorunu ıızıldıkten sonra sıra yolcu taşıma
sorununa geçildi. bugün translemit 8. versiyonunu üretti. 1 saatlik araba yolculuıu
7,5 dakikalık MAGLEV yolculuıuna dönüşecek. Yol hattını çökmeden korumak ve
depremlerin yüküci etkisini azaltmak işin mühendislerin bir planı var. Plan;
yol hattının inanılmaz aıırlııını toprağın derinliklerine doğru yaymak. hattın
bölümleri yolun 25 metre aralıklarla dikilecek payandalar üzerine kurulacak.
Payandalar ise bu yapıyı destekliyor. Payandaların yapımı sırasında dikkat
edilecek 2 önemli husus vardır. 1.si paynda büyüdükie yapıda büyüyor.
ıangayıdaki payandalar yerin 2 metre derinine iniyor ve genişliii 10-12 metreye
çıkıyor. Bu demektir ki kazık başlıklarının aralııı 1 metre olmalı. Toprak
kalitesi düştükie payandaları daha derine gömmek gerekiyor. ıangayıdaki toprak o kadar kötüydi ki
payandaları 30 metre derine indirmek gerekti. bazı yerlerde 70 metreye kadar
indi. MAGLEV yola çıktığı anda ihtiyacı olan gücü mıknatısları harekete geçiren
sistemden sağlıyor. Dev bataryalar, depoladııı enerjiyi ışık kaynakları ve
bilgisayar işin kullanıyor. aynı zamanda mıknatıslar işin yedek enerjiyi
biriktiriyorlar. dünyanın ilk MAGLEVI 2002 yazında şangayıa getirildi. Burada
hata payı 1 mmıden daha az. 11 eylül 2002 tarihinde inşaatın baılatılmasından
18 ay sonra MAGLEV trenleri yol üstünde yerini aldı. 3 yıl içinde 8 milyon şanghay
halkı MAGLEV trenlerini tercih etti.
aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.
1.çin Halk cumhuriyetiınin MAGLEV
trenlerini neden kullanmak istemiştir?
2.dünyanın ilk MAGLEV trenleri hangi
ülkede kullanılmıştır?
3.MAGLEV trenleri işin yapılan
yolların özellikleri nelerdir?
4.Tekerleksiz trenlerin üretimi
neden yavaılamııtır?
5.Payandaların özellikleri nelerdir?
6.MAGLEV trenleri ilk kez hangi
tarihte kullanıma başlamıştır?
7.şangayıda yapılan yol hatlarını
korumak işin nasıl bir plan uygulanmııtır?
8.MAGLEV trenlerinin özelliklerinden
bahsediniz?
9.Translemit tesislerinde yapılan teknolojik
faaliyetler nelerdir?
10. Payandaların yapımı sırasında
dikkat edilecek hususlar nelerdir?
11.dünya ulaşım sistemlerindeki
sorunlar nelerdir?
12. dünyanın bir manyetik havalanma
taşıtının yaptığı kazadan bahsediniz?
VİLDAN BAYKAR EĞİTİM BİYOLOJİ 4.SINIF