Gezegenimizdeki kötü
Hava şartları Evrendeki Metan fırtınaları Evrendeki doğanın öfkesi 45 dakika
Dınyamızda ve evrende sürekli ısı, rızgır,
yıldırım, hortumlar, fırtınalar gerıekleıir. Bunlar her şeyi deıiıtirebilirler.
Bunlar bir saniyede bütün hayatı deıiıtirebilir. uzayın derinliklerinde saatte
17 bin km hızla esen rızgırlar vardır.
dünyada birbirinden farklı mevsimler
yaıanmaktadır. Atmosferimiz nefes aldığımız havadır. dünyayı saran zar gibidir
ve şok incedir. Dınyamızın işi gibi dışı da katmanlardan oluşur. Bu katmanlar
yaklaşık sekiz yüz km dır. Gazların çoğu ilk yüz km de
bulunur. tim atmosfer olayları bu bölgede gerıekleıir. güneş Iıınlarının farklı
gelme aıılarına başlı olarak değişir ve bununla birlikte ısı farkları ve basını
farkları oluşur. ısınan hava kitleleri
yükselir. soğuyan hava kitleleri ise alçalır. Ve böylece hava olayları ortaya
çıkar.
insanları en şok etkileyen atmosfer
olayları sıcaklıktır. özellikle bunların uzun sürmesi şok daha tehlike yaratır
ve canlıların ölümlerine neden olabilir. güneş sistemimizde en sıcak gezegen
venis +480 oC dır.
dünyada ise şimdiye kadar kaydedilmiı en yüksek sıcaklık kuzey Afrika da 57,8 oCıdır.
Galaksideki sıcaklık her şeyi eritmeye
yetecek kadar yüksektir. Teknoloji geliıtikıe atmosfer bilgilerimiz de
artmaktadır. Rızgır birden ortaya ııkabilen rızgır şok tehlikeli olabilir ve
karşısına ııkabilen her şeyi yok edebilir. birçok yerleşim yerlerini haritada
silebilir. Rızgır atmosferin kendini eşitleme isteğidir. basını farkı en büyük
etkendir. dünyanın en hızlı rızgırları hortumların içindedir. hızları saatte
480 km ye kadar oluıabilir. Hortum, alçak basını ve nemdir. ABD de yılda bin
tane hortum meydana gelmektedir. Meksika körfezinde gelen sıcak havayla kanada
da gelen soğuk havayla ıarpııması sonucu hortum oluşur.
kasırgalar dünyadaki tim enerji
santrallerinde daha fazla enerjiyi ortaya ııkarabilir. güçlü bir kasırga işin
sakin ve ılık okyanus suyu, hafif rızgırlar böylece su dalgaları önüne alarak
deniz seviyesinin 8 m üzerine çıkarır. neptin -200 oC
soğuk ve kasırgalarla dolu bir yerdir. En büyük kasırgalar jipiter de
gerıekleıir. Bunun nedeni ise ısı farklılıklarıdır. Saatteki hızlar sekiz yüz
km hızdadır. Jıpiterıde bir kara parçası olmadığı işin kasırgalar devamlıdır.
jipiter bir gaz yığınıdır. dünyada ise kara parçaları olduğu işin kasırgaları
durdurabiliyor. Burada hızları en fazla 300 km dır.
Jıpiterıin uydusu olan titana 2005 yılında gönderilen insansız uşak çeşitli
fotoğraflar gınderilmiıtir. dünyadaki gibi ovalar, nehirler, dağlar, tepeler rızgırın
yardımıyla oluşmuştur. dünyadaki gibi bir atmosfere sahiptir. Fakat tek farkı
dünyadaki su yerine orada metan sıvı haldedir ve metanın su gibi bir dingisi
vardır. metanın sıcaklığı -180 oC ve -200 oC arasında değişir. Bu sıcaklıktaki metan her
şeyi dondurur.
şimşekler elektriklerin pozitif ve
negatif elektronların birikmesi sonucu oluşur. Ve böylece elektrik akımı
oluşur. Bir şimşek patlaması ile yüz milyonluk voltluk bir enerji ortaya çıkar.
güneşten meydana gelen kopmalar
sonucu veya güneş patlamalarında partiküller dünyaya
kadar oluıabilirler. Fakat dünyanın etrafını saran manyetik dalgalar bu
güneşten gelen partiküllerden dünyayı korurlar.
Manyetik alanda geçen partikıllerinin sonucunda
milyonlarca voltluk elektrik enerjisi ortaya çıkartır. Ve bu akım dünyaya
oluşur. Bu akım sonucunda teknolojiler zarar girmesine neden olur. En son 1959
yılındaki güneş patlaması sonucu telgraf santralleri yanmııtır. eğer bu gün bir
güneş patlaması gerıekleıirse bugün ki tim teknolojilerimizi kaybedebiliriz.
Bilim adamları bunu önlemeye ıalıımaktadırlar.
aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.
BARIŞ TURAN BİYOLOJİ ÖĞRETMENLİİİ