geçmişten günümüze dövmenin Tarihi 90 dakika

 

dövme tim dünyada uygulanan antik bir ritüel. bugün 40 milyondan fazla amerikalı dövmeli durumda. Bu 50 yıl öncesinin 4 katı. Her kültürün kendine özgü bir tekniii ve her dövmenin kendine özgü bir anlamı vardır. yaptırılan dövmelerin anlamları genelde; isyan, güzellik, seks, savaş ve bazıları tuhaf sarsıcı. Peki, bu gelenek nerden başladı ve insanlar neden dövme yaptırıyor. ilk yolculuk;

Yeni Zelanda, savaşçı ruha ve yüz dövmelerine sahip maorilerin vatanı olan yeni zelenda da moko denilen yüz dövmeleri uygulanıyordu. Bu dövmenin kökeni 2000 yıl öncesi Polinezya ya dayançyor. Geleneksel maori tasarımında kıvrılan çizgiler ve spiraller doğadan ilham almış ve her tasarımın kendine has anlamı var. Her moko onu taşıyan kişi, ailesi ve statüsı hakkında ayrıntılı bilgi aktarıyor. Moko kadınlar işin güzellik, erkekler işin savaş simgesiydi. Geleneksel maori yöntemine göre diz uçlu bir keski kullanılıyor ve bu keski ile yüze şekil kazınıyordu. Yara iyileıince tekrar açılıyor. Sonra yara ıekilleniyor, işi bitki izleri ve korumdan oluşan mürekkep ile dolduruluyordu. yüz mokosu yalnız maorilere özgüydi ve maori halkının dışındakilerin bu dövmeyi yaptırması saygısızlık olarak görülüyordu. 1700 li yılların sonlarında maorilerin yaşamı ıngilizlerin güney pasifiye gelmesiyle değişti. Bu batılıların dövmeyle ilk karıılaımasıdır. vücut dövmeleri moko denen yüz dövmelerinden evrimleımiıti. Maorilerin moko dövmeleri yabancı savaşçılara eşsiz geliyordu. savaşta öldürülenlerin bağlarını onurlarını yaşatmak işin mumyalıyorlardı. Hatta bağlarını hatıra olarak topluyorlardı. Fakat mokoları olan maorilerin bağları kasten kesilip ya silahlarla takas ediliyor ya da avrupalılara satılıyordu. Bunun üzerine moko sanatı sona ermişti.

polinezyanın kuzey ucu Hawaii adaları, burada da polinezya kültürü devam ediyor. Bu dövmeler insanların toplumdaki rollerini belirliyor. Kim olduğunu, ne yaptığını, kazandığı savaşları. dövmelerin insanı fiziksel zararlardan ve kötü ruhlardan koruduıuna inanıyorlar. ayrıca erkeklerde dövme yaptırmak erişkinliie geçiş sayılıyordu. Burada günümüzde metal, geçmişte ise kuş gagası, balık yüzgeci,domuz dişinden yapılmış 35-40 dişi bulunan nifo adı verilen kemikten çubuklar kullanılırdı.Ve elle vurularak uygulanırdı.Buna tatu denirdi.Lousiyanaöda 1984 yılında arkeologlar Peru da 1000 yıl öncesine ait mumyalanmıı kadın cesedi buluyorlar.kadının koluna dövme yaptırdııı ortaya çıkıyor.Dr. Berano kol üzerinde kızılötesi fotoğraflama yapıyor ve böylece ışık daha derine iniyor.Renk pigmentlerini daha iyi gösteriyor.Dr. bu dövmenin deriyi koruduıunu düşünüyor.7 yıl sonra italya da vücudunun her yerine dövme yaptıran(yaklaşık 59 dövme) mumyalanmıı bir buz adam bulunuyor.Ve bu dövmeler genelde dizinde,eklem yerlerinde ve sırtında olmasıyla ilgi çekiyor.Doktorlar adamın bu bölgelerinde iltihaplanma olduğunu ve dövmelerin tedavi amaçlı yapıldığını düşünüyorlar.ayrıca deriye dikilen dövme yöntemleri de vardır.Bu yöntem Asya,güney Amerika ve Kuzey kutbunda belgelenmiıtir.1700 lerde inoid kabileleri kemikten yapılmış iğne ve korumla kaplı bağırsaktan yapılmış iplik kullanarak dövmeleri derinin işine dikiyorlardı.iğne derinin altında ilerlerken killer deriye iıleniyordu.baskı uygulanarak korumun yerine daha iyi oturması saılanıyordu.

Santa Barbara California da Kolin Bee deriye güneş haçı dikiyordu. Bunu dikerken paslanmaz çelik iğne pamuk ipliii kullanıyordu. Deriye çakmak taşı parçasıyla noktalar yapıyordu. Japonya da ise dövme yaptırmak yasa dışı bir olay haline gelmişti. çünkü yakuza adında Japon mafyası kendilerine özgü dövme yapıyordu. dövmeler vücudun tamamını kaplıyor vücut giysisi gibi görünüyordu. Onun işin dövme yaptırmak korku, şiddet, üzüntü kaynağı olmuştu.1600 li yıllarda yakuza suğla iliıkilendirildi. Cezalıların alınlarına ve kollarına dövme yapılıyordu. böylece suçlu olanlar halk tarafından tespit edilebiliyordu. Bunlar işe ve havuza girmekte zorlanıyordu. Giysi niyetine kullanılan dövmelerin sahipleri öldükten sonra deri bıçakla kesilip vücuttan ııkarılıyor ve karaborsada satılıyordu. Bazen bunlar Tokyoıdaki üniversitede sergileniyordu. Yokohama da dünya çapında dövmeci olan folyoıi samuray, kaplan, geyşa sembolleri kullanıyordu. Normalde bambudan günümüzde metalden yapılmış agori çubuğu kullanılıyor. çubuğun ucunda 36 iğne var. çubuk mirekkebe batırılıyor. Dakikada 90I120 vuruı yapıyordu. Eller, ayaklar, boyun ve yüz hariç bütün vücut dövme ile kaplanıyordu. arizona da hapishanede sağlık riskine ve yasak olmasına rağmen dövme yaptırılıyordu. Bunlar korku ve nefret anlamları taşıyordu. dövmeler çeteleri temsil ediyordu. suçlular bir çetenin dövmesini yaptırabilmek işin bir başkasını ya öldürmeli ya da saldırmalıdır. çete üyesi olmadan o çetenin dövmesini yaptırmak ölümle sonuılanabilir. yapılan dövme gerekirse deri yızılerek çıkartılır. dövme yaptırmak hapishanede yasak olduğu işin mahkımlar kendi imkınlarıyla dövme yaptırdılar. Gitar teli, gerçek mürekkep, volkmenin veya fön makinesinin motoru, kablo gibi malzemeler kullanılıyordu. Buradaki dövmeler kişinin kim olduğu, hangi suçu işlediği gibi özellikleri yansıtıyordu. dövmelerden kurtulmak işin lazer kullanılıyordu. Lazer işınları epidermisin altına geçiyor ve dermiste mürekkep pigmentlerini parçalıyor. Ve derinin attığı partiküllere dönüşüyor. dövmede kullanılan mırekkebin rengine göre farklı bir lazer frekansı gerekiyordu.

North Carolina Thomas Edison şablon kalem ve şarkı kullandı. şark iğneyi indirip kaldırarak mırekkebin kişidin altına kopyalanmasını sağlıyordu. Yani ilkel bir dövme makinesi icat edilmiş oldu.

teksasıta ise 1800I1920 yılları arasında kadınlar ve erkekler vıcutlarını dövmelerle kaplattırıp sirk gösterisi yapıyorlardı. Bunlardan en ilgi çekeni Amerikan sirk sanatçısı kertenkele adamdı. vücudunun her yerinde yeşil sürüngen dövmeleri vardı. Bu dövmelerin 700 saatte tamamlandııını söylüyordu. Bu dövmeler yaşam deneyimlerini ifade ediyordu.

güney California da deniz askerlerinde dövme yaptırmak gelenek halini almıştı. Askerler moto denilen motivasyon dövmeleri yaptırıyordu. birçok çatışmadan sonra sağlam çıkan askerler hatıra, onur, koruma, anıyı yaşatmak gibi nedenlerle dövme yaptırıyordu. Amerikan deniz kuvvetlerinde ya kalkanını yanında taşı ya da dindışınde o seni taşısın anlamında dövmeler yaptırılıyordu. aşama dövmeleri ise denizde özel bir olay yağanırsa yaptırılırdı. ayrıca denizciler ayaklarına domuz ve horoz dövmeleri yaptırıyorlardı. bunların denizcileri boıulmaktan kurtardııını ve uğur getirdiğini dııınıyorlardı. Kuzey amerikalılar dıımanlarını korkutmak işin mavi renkli dövmeler yaptırıyorlardı. Losencılıs da cilde en havali dövmeler yapılıyordu. Daha şok yıldız dövmeleri yaptırdıklarından bunlara yıldız toplumu deniliyordu. mürekkep sarı renk gibi organik pigmentlerden oluşuyordu. Ve içerisine çizici tutkal konuluyordu. Bu mırekkebin yapışkan olmasını sağlıyordu. Bazen uv mürekkepler kullanılıyordu. görünür ışıkta bu dövmeler görünmüyordu. Siyah ışık dövme mirekkebi ile yapılan dövmeler karanlıkta görünüyordu. Luna göz yuvarlaıına dövme yapıyordu. Kimisi nokta koyduruyor. Kimisi de göz akını tamamen boyatıyordu. Hollywood da Zuno dövme galerisinde daha şok ruhani dövmeler yapılıyordu. Bu dövmeler yaşamda önemli dönüm noktalarını yansıtıyordu.

kısacası her kültürün farklı bir hikıyesi var. Ama sonuç aynıdır; dövme yaptırmak ve dövme geleneiini yaşatmak.

 

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.

 

1)Maori halkının yüze yapılan dövme sanatına ne ad verilir ve nasıl yapılır?

2)Hawaii de erkeklerin dövme yaptırması ne anlama geliyor?

3)Deriye dikilen dövme yöntemi hangi ülkelerde gırılmııtır?

4)Hawaii deki dövme yönteminde kullanılan aletin adı nedir ve bu alet nelerden yapılır?

5)Japonya da dövme yaptırmak neden yasaklanmııtır?

6)Yokohama dövme kültüründe hangi semboller kullanılırdı?

7)Yakuza dıvmesinde hangi metot kullanılır?

8)Genel olarak dövme yaptırmanın nedenleri nelerdir?

9)arizona da çete dövmelerini hak etmek işin ne yapmak gerekir?

10)Lazer işınları dövmeler üzerinde neden kullanılıyor ve nasıl bir etki yapıyor?

11)ilk ilkel dövme makinesini kim icat etti?

12)ınoid kabileleri deriye dikme yönteminde hangi aletleri kullanıyor?

13)Peru da bulunan lembeyeki kadınının kolu incelenirken neden kızıl ötesi fotoğraflama yapılmıştır?

14)Denizciler ayaklarına neden domuz ve horoz dövmeleri yaptırıyor?

15)Losencılıs ta mürekkep hangi maddelerden oluşuyor?

16)Hollywood da hangi dövmeler yapılıyor ve ne anlama geliyor?

 

Zehra AKTI-Sema YEŞİLYURT

07010002021---07010002027

EĞİTİM BİYOLOJİ 3.SINIF