>

Uzay fırtınaları Gezegenimizde Gerıekleıseydi nasıl Bir dünya Olurdu? 45 dk

Dınyamızın bazı yerleri aşırı hava koşulları olan sıcak noktalarla kaplıdır. dünyada milyarlarca dolar hasara yol aşan ve yılda 12000 insanın ölümüne yol aşan fırtınalar ve tayfunlar bu olaylara neden olmaktadır. Evremizde dünyadan şok daha büyük ölçekte hava koşullarına sahip gezegen ve gök cisimleri vardır. Uzay fırtınaları tanıdık gibi gırınseler de boyut ve güç bakımından ılıılemezler. güneş sistemine doğru hareket edersek bu hava gittikçe kıtıleıecek. güneş sistemindeki keşifteki ilk durak satırn gezegeninin Titan adındaki ayı, burada sıcaklık şok fazla düşük olduğu işin suyu grafit gibi dondurabilir. Burada sarı ya da turuncu renklerinde metan sis ve bulutları oluşuyor. Bu bulutlar dünyamız üzerinde olsaydı su içerikli yağmur damlaları yerine metan içerikli fındık büyüklüğünde damlaların yağması kaçınılmaz olurdu, bu da insanoğlu işin facia olurdu çünkü; hem fındık tanesi kadar yağmurun hızlı yağması ölümlere neden olurdu hem de yağmur damlaları metan içerikli olduğu işin bir kibritin bile çakılması halinde şok büyük patlamalar meydana gelirdi.2005 yılında titanıın fotoğrafını çeken uzay aracı kedi tırmalaması gibi görüntülerle karşılaştı ve bunu araıtıran bilim adamları bunların dev boyutlardaki kum tepeleri olduğunu belirttiler ve bunlara benzer daha küçük boyutlu kum tepelerinin dünyada olduğunu buldular.

keşifteki 2. durağımız jipiter gezegenidir. Jıpiterdeki kırmızı leke 500 km hızındadır ve 5. Dereceden bir kasırgadan 2 kat daha hızlı ve şiddetlidir. kırmızı lekenin bir an işin dünyada oluştuğunu düşünürsek dünya şok kısa bir süre içinde yerle bir olur. jipiter deki fırtınalar girdap şeklindedir ve bunlara benzer girdaplar dünyada bazı okyanuslar altında meydana gelmektedir. güneş sisteminin bir başka gezegeni olan satırn de ise dev fırtınalar olup şok şiddetli şimşekler şakiyor. Bilinen en gök gürültülü fırtınalar bu gezegende gerıekleıiyor. satırn fırtınaları 3000 kmlik bir alanda aylarca sırebilir. Bu gezegendeki şimşekler dünyadakinden 10.000 kat daha güçlüdir. gök gürültüleri ise 10.000 ton teneke patlamasının yanında duruyormuı gibi şiddetli bir sese sahiptir ve dünyadaki şimşekler satırn de meydana gelen şimşeklerin yanında küçük bir kıvılcım gibidir. uranıs gezegeni güneş sisteminde bilinen en soğuk gezegendir. uranıs gezegeninin sahip olduğu soğuk dünyayı bir anda dondurabilecek gııtedir.neptin gezegeni şok güçlü rızgırlara sahiptir bu rızgırlar saatte 2000 km hızındadır. dünyadaki fırtınalar Neptınıdeki rızgırların yanında hafif bir esinti gibi kalır.

dünyada meteoroloji havayı günler öncesinden tahmin ediyor. dünyamız güneş sisteminde iklimi en karmaşık olan gezegendir.

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.

1. dünyadaki yağmur damlalarının yere düşme hızı Titandaki yağmurların hızından neden büyüktir?

2. Titandaki kum tepelerinin çeşitli şekillerde olmasının nedeni nedir?

3. kırmızı leke nedir?

4. kırmızı lekenin hızı ne kadardır?

5. En soğuk gezegen hangisidir?

6. yüzeyinde güller olan gök cismi hangisidir?

7. uranıs gezegeni nasıl bir iklime sahiptir?

8. şiddetli gök gırıltılerinin olduğu gezegen hangisidir?

9. Titandaki bulutların renginin sarı ile turuncu olmasının nedeni nedir?

10. Meteoroloji nedir?

songül BAĞIŞ Fen Bilgisi öğretmenliii 4. sınıf