Filin Anatomik yapısı I Otopsisi Ve Evrimi
45 Dakika
Bilim adamları ili bir Asya filinin neden bu
kadar büyük bir cisseye sahip olduğunu, iş anatomisini açıklamak ve evrimsel
sırlarını açığa çıkarmak işin araştırmalar yapmışlardır.
ili filin
patlamaması işin ilk ince karnının içinde biriken gazı boıaltarak incelemeye
baılamıılardır. karnındaki gaz boıaltıldıktan sonra; derisini yüzerek karın
kısmına ulaıılıyor ve karın kısmının yani; vücut duvarının İŞ katmandan oluştuğunu giriyorlar. Filin bu kadar iri
vücudunu canlı tutmayı derinin altındaki karnı bir enerji sistem fabrikası gibi
işlem girerek sağlıyor.
vücut duvarını ırten kaslar, vıcuda
destek sağlamak işin İŞ ayrı yine ve çapraz destek sayesinde böylece kasların
bir yine doğru yırtılması ınlenmiı oluyor. insan başirsaıı gibi filin başirsaıı
da omentum adı verilen özel doku sayesinde vücut
boıluıunun içinde tutuluyor. Omentum bağırsakları
saran kan damarlarını barındıran, bağırsakları hasarlara ve mikroplara karşı
koruyan ince bir dokudur. Omentum bağırsakta herhangi
bir delik(lezyon) varsa, o deliiin üzerini kapatıp ve bu delikten herhangi bir
şeyin dışarı çıkıp vücut boıluıuna yayılmasını engellemede fonksiyoneldir.
ağızdan aldığı besin ilk olarak
mideye gelerek orda sindirilip sonra sindirilen besin incebaıırsaıa geçiyor ve
incebağırsak boyunca, besin Fermantasyon torbasına yani; kırbaıırsaıa ulaçılıp
burada tıketilir. Bu besinlerin çoğu selülozlu olduğu işin körbağırsak direk bu
besinleri tıketemez, tıketmesi işin bakteri ve mikroorganizmalara ihtiyaç
duyar. Fil bu bakteri ve mikroorganizmaları körbağırsakta ıreterek; bu
selülozlu maddeleri tiketir, bir çeşit Fermantasyon. Bundan dolayı
körbağırsaklı iri bir keseye ihtiyaç duyarlar. körbağırsaktan sonra besin büyük
başirsaıa geçerek burada emilerek hayvana güç veriyor. Sonra besin büyük
baıırsaıın sonunda toplanarak atılmak üzere belli bir süre bekletiliyor. Filin
büyük baıırsaıındaki ot ile doğa ortamdaki ot arasında pek fark yok gibi, bunun
sebebi fazla sindirim yapmak işin şok yemeğe ihtiyaç duyuyorlar ve bağırsakta
daha fazla tutuluyor. Ama bu baıırsaklarında evrim sayesinde bir başka sitsem
daha gelişmiştir.
Otopsi ekibi evrimin filin ağzını
günde 18 sat boyunca ıiıneyebilecek şekilde nasıl düzenlendiiini girmek işin
yapılan çalışmada, hayvanın ıiınerken yaydııı ısının tamamı buradaki kan
damarları tarafından emilir. Alt çenenin hepsi kemikten oluşuyor. Filin azı
dişi, insan ve diğer birçok memeliden daha uzun, öğütme yüzeyinde lamel adı verilen
birçok çıkıntıya sahiptir. diş ilk olarak bir pul şeklinde sonra bıyıyerek uzun
bir yapı halini alıyor ve ın taraftaki lameller kırıldııında arkadan yeni
lameller oluçarak diş sürekli yenileniyor. dişide bulunmayan erkekte bulunan
dev uzun dişler, toprağı kazmada, yiyecek toplamada ve kavga etmede kullanılır.
Birde erkek filler işin dişin boyutları, üreme açısından büyük bir önem
taııyarak, cinsel seçimlerinde evrim doğrultusunda erkeğin gücü ve hıkimiyetini
gösterirler. Araıtırmacılara göre; küçük bir diş on kilo gelebiliyor ve
yetişkin bir Asya filin uzun bir dişi 100 kiloyu bulabiliyor. Buda filin
kafasının yerden kaldıramaması gibi problemler ortaya ııkarabilir. Ama
boyunların kısa olması bunu engelliyor. Boyunların kısalııı filin beslenmesini
zorlaıtırsa da, beslenmelerini evrimsel açıdan, evrim geçirmiş, uzun hortumları
ile yapabilmektedir. Buda evrimin harika bir örneğidir. Hortum okşamak,
selamlaımak, sosyalleıme, su içme ve beslenme gibi amaçlarda kullanılıyor. Hortum
içinde hiç kemik bulunmayan, kafatasına kadar uzanan, geniş bir hacme sahip iki
burun deliii olan ve ağaçları devirecek kadar güçlü bir organdır. Hortum koku
almada hassas, saniyede 45 litre su emebiliyor ve hiç su sarf etmeden aşza
gıtırebiliyor. Hortumdaki kaslar hortumu sağa-sola ve aşağı-yukarı hareket
etmede görev alırlar.
çoğu hayvanın akciğerleri kaburga
altında sıvıyla dolu boşlukta yüzerken; filin akciğeri istisna olarak elastik
bir doku tarafından kaburgalara yapışık durumda, bu doku kasıldııında,
akciğerleri şiiiren kaslara bağlıdır.
Bilim adamları filin iş sıcaklığı
bizimkiyle hemen-hemen 36 İC ve gün içerisinde vücut sıcaklığı iş sıcaklııa
göre daha yüksektir. Filler bu yüksek ısıyı, bolca kan damarı içeren büyük
kulakları sayesinde ayarlayabiliyorlar. vücuttan gelen sıcakkan kulak derisinin
yüzeyine yakın bulunan ince damarlara pompalanıyor ve burada hava ile soıutulan
kan vıcuda geri pompalanıyor yani kulak bir radyatör görevi giriyor. Normal
bölgelere göre sıcak bölgelerdeki fillerin kulakları daha büyüktir. Buda sicaia
karşı fili korumada rol oynayan evrim sayesinde büyük kulaklar olmuştur.
Bir filin vücudunu taşımada
kemiklerin ne kadar güçlü olduğu, onların hem esnek ve katı organik mineral
maddelerden oluşan bir iskelete sahip olduklarındandır. Filler aıırlıklarını
iri kasları ve güçlü kemikleri ile desteklerler. yapılan araştırmalara göre
fillerin vücut ağırlığı fazla olduğundan, bu kadar ağırlığı ayakların nasıl
taşıdığı ise evrimin gizeminde saklıdır. Fillerin 5 ayak parmaıı, birçok kas ve
ayağın arka topuıunda bir yaş tabakası bulunur. Bu yaş tabakası yastık görevi
girip, filin aıırlııını emip yayıyor ve fili ileri itmede bir yay gibi hareket
yeteneğine sahiptir. Buda fillerin hızlı koçmada ayağa yıklenen ağırlığın,
ayağının kirilma gibi olaylara dayanıklı olmasını sağlıyor.
aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.
1.
Bir filin bağırsakları 1 günde kaç litre metan gazı ıretebilir?
2.
Fillerin şişman gırınmesinin sebebi nedir?
3.
Filler günde kaç saat beslenirler?
4. Bir filin hortumunun içinde kaç
farklı kas birimi vardır?
5.
Bilim adamları fillerin hangi özelliğinden dolayı, filleri deniz
memelileri gibi adapte olmuşa benzetiyorlar?
6.
Filler selülozlu besinleri nasıl bir mekanizma sonucu tıketebiliyorlar?
7.
sıcak bölgelerde gün içerisinde bir filin deri sıcaklığı kaç derecedir?
8.
Filler kaç gün içerisinde kendi ağırlıkları kadar besin tıketirler?
9.
yetişkin bir filin vücut ağırlığı yaklaşık kaç tona ulaıabilir?
10.
Fillerin akciıerlerinin diğer memeli tırlerinin akciğerlerinden farkı
nedir?
Deniz BİYİKERTAİ EĞİTİM BİYOLOJİ 4. SINIF