insanların Fareleri Uygulamalarda kullanmanın Bilimsel Hayat
Hikayeleri (45 dak.)
sıçanlar küçük ve hoş şeylerdir. insanların üzerine atlama gereği
görürler. En kötü kabuslarımızdırlar. Bu canlılar insanların canlarını
sükarlar. 10 bin yıla yakındır sıçanlarla yaşardık fakat aramızda büyük bir
savaş var artık:. En bilinen türü Ratus Ratus kara sıçanı
ile Ratus norveticus göçmen
sıçanıdır. göçmen sıçan insanın ödünç koparır. Genetik yapısı ıekillenen gürbüz bir sıçandır. 570 sıçan türü görülür.
karanlıkta ilerlemeyle sıra dışı bir yöntem uygularlar. 90 cm yatay, dikey
olmakla, 1 metre sıırayabiliyor. Bir
sıçan kanalizasyon borularından tuvaletten çıkabilir. Omlet, kızarmıı ekmek
hatta bebeklerle bile beslenebilirler. insan yavrularını yemekle kalmaz kendi
yavrularını da yerler. Ratus kemirme anlamında
kullanılmaktadır. Her çeşit metali delme özelliğine sahiptirler. Sııanların
dişleri, biz insanlarınkinden farklıdır. Fakat benzerlikler de bulunur.
Fizyoloji, sindirim, hormonlar, bağışıklık gibi benzerliklerimiz vardır.
sıçanlar bizim zorluklara, hastalıklarımıza sahiptir. sıçanlar kurnaz, bencil
canlılardır. şok kızgın ve yüküci olabilirler. Sııanların ihtiyaçları ile
insanlarınki aynıdır. sıçanlar daha önceki yüzyıl boyunca bile insanlar onlara
neredeyse ibadet edip onları tanrılaıtırdılar. sıçanlar Asya Astrolojisinde
büyük bir önem kazanır. çinide sıçanlar astroloji de büyük önem
kazanmaktadırlar. eğer sıçan yılında doımuısanız zeki, çekici, dikkat edilmez
ise bencil olunur. günümüzde asyaıda halen sıçanlara tapınırlardı. 1876 yılında
Alman biyolog şarbon hastalığına sebep olan canlılar sııanlardır. sıçanları
insanlara taşımayan en büyük dağıtım servisi olarak söyleyebiliriz. sıçanlar
vebayı yayıyorlardı. üzerinde pireleri taııyorlardı. Binlerce yıldır sıçanlarla
rekabet halindeyiz ve insanlarla sıçanlar arasındaki yarış halen devam ediyor.
Beyaz sıçanlar karanlıkta kanı daha ayrıntılı görülmesini sağladılar ve beyaz
sıçanlar laboratuarlarda bir alet olarak kullanıldı. bugün labaratuar
hayvanların %85ıi sııanlardır.
aşağıdaki soruların cevapları filmin ayrıntılarında vardır
1)
Farelerde bulunan en önemli iki tır nedir?
2)
Efsaneye göre fareli köyün kavalcısının yaptıkları?
3)
sıçanlar vebayı nasıl yayıyor?
İNSANLARIN FARELERI UYGULAMALARDA KULLANMANIN BİLİMSEL HAYAT HİKAYESİ
Bu film de siçanların insan hayatındaki etkilerinde bahsedilmektedir.
Dünya çapında beş yüz otuz tür siçan görülür ama bazı şeyler hepsi için ortaktır. Sİçanlar çiftleımeyi sever bu sayede hayatta kalma şansları yüksektir. Gramdan birkaç kiloya giden aralıkta her yerde karşımıza çıkabilirler. karanlıkta ilerleme noktasında sıra dışı bir yeteneie sahiptirler ve insanların bulunduğu her yerde rahat bir şekilde yaşarlar. Çimenliklerimizi korkusuzca istila ederler. Ancak; kabuslarımız da onlarda kurtuluruz. eğer ayak basacak herhangi bir yer varsa pençelerini geçirip yollarına devam ederler.
Göçmen Sİçan; insanın ödünü patlatır, göçmen siçan canavardır, genetik yapısı yüz yıllar içinde ıekillenen büyük ve gürbüz bir siçandır.
Sİçanların öndeki iki kesici dişleri ortalama yılda on santim uzarlar. Biz nasıl tırnaklarımızı kesiyorsa onlarda dişlerinin boylarının sabit kalması için sürekli kemirirler.Kemirmek için bulabildikleri her şeyi kullanırlar; beton veya boru fark etmez her şeyi kemirirler, nerde ise her türlü materyalı delebilirler hatta paslanmaz çelişi bile. Açıkçası siçanların dişleri insanların kinden sağlamdır.
Sİçanların insanlara benzeme yönleri: Fizyoloji, sindirim sistemi, bağışıklık ve sinir sistemi gibi. Özdeı değiliz ama genetik yapımız yüz yıllar boyunca aynı değişime uıramııtır. Sİçanlar bizim; hastalıklarımıza, endişelerimize ve zorluklarımıza sahiptirler. Ancak; fizyolojik benzerlik hikayenin yalnızca bir kısmı asıl ortak noktamız davranışlarımız. Sİçanlar ne istediklerini çok iyi bilirler, aşırı benciler, olağanüstü fırsatçödürlar ve sıra dışı bir şekilde kurnazdırlar. Belki onlar hakkında en çok nefret etmemizin sebebi bize benzemeleridir.
Sİçanların taşıdığı hastalıklar: Tifüs, lepto siporuz, hepatit E, bartonella ve belki de en kötüsü hanta virüsü.
Hanta virüsü, ilk olarak kore savaşında görüldü. Bu en korkunç salgılardan biri, kore de çarpııan on bin asker bu tanımlanamayan hastalııa yakalandı. tıp ki diğerleri gibi başlıyor: ağrı, üIüme, ateş. Ortalama bir gün içerisindeki durum, kendini iyi hissetmeme halinden ölüyormuı haline kayıyor. Virüs tanımlayana kadar insanlar laboratuarlar da yaklaşık otuz yıl çalııtılar. Kore deki araıtırmacılar ilk önce taııyıcının fare olduğunu düIündüler. Ancak; 1980 yılında siçandan geçtiiini tespit ettiler. Sİçanlara tuzak kurup yakaladııında virüsün bulaıtııında emin oldular.
Veba hastalığı: incil de veba ile ilgili hikayeler anlatılır.
M.Ö 500 ve 600'li yıllarda veba görülmüitür. 1200 yılın da haçli seferlerinde veba tekrar görünmeye başlamıştır. Belki en bilinen fikir on dördüncü yüz yıl da batı Asya'dan ortaya çikan ve ilerleyen kara ölüm devasının farklı ticaret yolları üzerinde yayıldııı idi. hastalık develerin sırtında ilerledi, siçanlar heybeler de kendilerine yer bulup batıya doğru yol aldılar ve bu siçanlar veba taııyorlardı. Karadeniz'e vardıklarında gemilere atlayıp yollarına devam ettiler. Sonuç tam bir felaketti 1347 den 1351 e kadar kara ölüm Avrupa'yi tüketti. Yirmi beş milyon dan fazla insan öldü ki, bu üç insandan biri demektir. mezarlıklar taştı, ölüler büyük çukurlara atılmaya başlandı. Ölüleri gömecek canlı güç bela bulunabiliyordu hepsi bu kadar da değil binlerce siçan da bu salgında öldü.
Sİçanlar, Duvarlardan, kanalizasyonlardan ve evlerden çikip ölmeye başladığında, insanlar vebanın yaklaştııını biliyorlardı artık yine kimse neden olduğunu bilmiyordu. 150 yıl öncesine kadar göremeyeceıimiz kadar küçük şeylerin ölüme sebep olacağına inanmıyorlardı. Bütün bildik günah keçileri teşhis edildi. ilk önce Yahudilerin bu hastalığı yaydııı düIünüldü, ardında cadıları. Yakmaktan kırbaçlamaya kadar bir çok yol denendi ancak; hiçbir tedavi yolu bulunamadı. Üç yüz yıldan fazla zaman boyunca veba gitti geldi, ta ki 1670 yıllında ani ve bilinmeyen bir nedenle ölümlerin ardı arkası kesilene kadar. Ancak; iki yüz yıl sonra insanlara neyin vurduıu anlamaya başladılar. 1876 yıllarında Alman bir biyolog şarbon hastalığına bir bakterinin neden olduğunu buldu. Bu gerçekte batı medeniyetinin mikroplarla hastalıklar arasındaki ilişkiyi anlamaya başladığı tarihti tıp için karanlık çaıların sona erdişi tarihti. 1894'te Çin de veba tekrar ortaya çıktı. ayrı çalişan iki bilim adamı birden hastalııa sebep olan hastalığın pire vasıtası ile taıındııını buldular. Sİçanlar hastalığı insanlara taşıyan değildiler sadece arayıcı idiler. Sİçan piresi taşıyıcı canlı idi, ardında bu pire insanları ısırarak veba hastalığını geçiriyordu.
AŞAĞIDAKİ SORULARIN CEVABINI FİLMİN AYRINTISIN DA GÖREBİLİRSİNİZ.
1) Sİçanların insanlara benze yönleri nelerdir?
2) Göçmen siçanların özelikleri nelerdir?
3) Sİçanların ortak özelikleri nelerdir?
4) Veba hastalığı nasıl bir hastalıktır?
5) Veba hastalığı ilk olarak ne zaman ortaya çıkmııtır?
6) Veba hastalığını hangi canlı türü bulaıtırır?
7) Mikrop hastalık ilişkisi ne zaman anlaşıldı?
8) Sİçanlar neden kemiririler?
9) Sİçanlar neleri kemirirler?
10) Sİçanların taşıdığı hastalıklar nelerdir?
11) Hanta virüsü sebep olduğu hastalığın belirtileri nelerdir?