Evrimsel Mekanizmalar.değişen çevre koşulları ve yaşam Denklemlerine; başat, çekinik ve ölüme Programlanmıı Genler. değişimlere karşı yaşam kazancına ve kaybına Programlanmıı Genler II. bilim 140 dakika

hayatın Zaferi
İŞ doğa'da yalnız başına yaşam mücadelesi vermeye çalışan güçlü hayvanlarla daha kalabalık ve grup halinde, hareket eden zayıf hayvanların mücadelesi anlatılırken. doğal dürtüleri bireysel ve grup hareketlerinin ilişkileri örneklerle ele alınıyor. ayrıca aile kavramının hayvanlar üzerindeki etkileri de güzel örneklerle ele alınıyor. aslında belgesel tamamen doğal seleksiyon ve buna mukabil canlıyı oluşturan temel yapı taılarını ele almış. bunların dışında zekanın oluşumu, zeka gelişim neden ve sebepleri,I canlılar üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri de aktarılıyor.
İŞİ doğal seleksiyon, aynı zamanda "en sağlam olanın hayatta kalmasıı olarak da bilinen bir süreçtir. işine zaman bir bitki veya bir hayvan türü ortaya şıksa: genlerdeki küçük değişiklikler yavruyu ebeveyninden biraz daha farklı bir hile getirir. Bazen bu değişiklikler yavruyu ebeveyninden daha başarılı bir hile de getirebilir. örneğin; daha uzun boylu bir zürafa diğer zürafalardan daha yükseklerde ot bulabilir, böylece daha şok yiyecek elde edebilir. sonuç olarak daha sağlıklı ve güçlü hile gelir. Muhtemelen daha başarılı bir şekilde ürer ve uzun boyun genlerini yavrusuna da taşır. diğer genler zararlı olabilir; bu genleri taşıyan hayvanlar daha başarısızdır ve sonunda ilir.
İŞÇİ doğal seleksiyon teorisi, birbiriyle şok yakın akraba olan bireylerin arasındaki geniş çeşitliliii temel almaktadır. Genellikle, hiçbir türün iki üyesi birbirine tamamen benzemez. Her birinin bıyıklık, görüntü, soğuıa veya diğer sert koşullara dayanıklılık gösterme gibi özellikleri, kendine has kombinasyonlardan oluımaktadır.
Kazanan Ekipler
 Hayatta kalma savaşı dünya'nin var oluşundan beri sıregelenı bir olaydır. doğal ortamda büyük ve güçlü hayvanlar kendi başlarına rahatça gezebilirken daha küçük ve güçsiz hayvanlar, belgeselden örnekler vericek olursak; gümüş sırt balıkları kalabalık gruplar halinde hareket ederek büyük balıklara karşı yem olma risklerini minimuma indirirler. sığırcık kuşları da yırtıcı kuşlara yem olmamak işin toplu gruplar halinde havada dans ederek kendilerini korurlar. Ren geyikleri ise kurtlara karşı gruplar halinde gezerler. GÜÇ eden yabani ikizler de konvoy durumunu alarak daha güvenli halde olurlar çünkü timsah veya başka vahşi bir hayvan bir seferde bir tek hayvanı ıldırebilirler. sonuç olarak tim bu hayvanlar işin hayatta kalmanın gerektirdiıi basamak aynıdır. Ancak doğal kendini koruma dırtılerimizin altında gerçek ekip çalışması gelişmiştir. işbirliği yapmak ve fedakarlııın payı da büyüktir.
İŞÇİ Belgeselde Firavun farelerinin göklerdeki düşmanı kartaldan korunmaya çalışırken bir yandan aşıkta dolaııp böcek avlamaya çalışmalarını, ekip halinde hareket etmelerini ve aile olgusuyla birlikte koruma duygusunun da geliıtiıini anlatıyor. Bir başka örnekte de sürücü karıncaların öldürme gıdısıyle yollarına çıkan her şeye saldırmaları ele alınıyor. Aile olma ve birbirlerine yardımcı olmanın, doğal gıdılerle hareket etmenin sebeplerini gen ve hücre yapısıyla iliıkilendiriyor. hücrelerin ortak özelliği olan Gen'lerin oluıturdukları yapıdaki bütünlüii ile ortam ve duruma göre aldıkları değişken halleri örnekleri ile gösteriliyor. Her hücre birbirinin genetik olarak kopyası yani klonudur. hücre klonlarının ıoıalması ve embriyonun konumuna göre hücreler benzer kullanım talimatlarının farklı kısımlarını okur ve vücudun farklı bilimlerini oluıtururlar. sonuç olarak ortaya çıkan mucize şudur; yaşayan bir vücut buna mukabil olarak bağıntılı hücreler kıtlesidir. Yani birlikte çalışan, paylaıtıkları genlerin yönetiminde olan klonların. Bu mükemmel akrabalar arasındaki bağlanma şok daha büyük örneklerle de gösteriliyor. örneğin; şok hücreli hayvanlardan fok balığı kayaların üzerinde birey ekipleri olarak hareket ederken sular yıkseldiıinde ise deniz anemonu olarak tek bir vücut gibi hareket ederler. ayrıca ııtaların aile olarak hareket etmeleri ve yaşam mücadeleleri örnekleriyle anlatılıyor.       Anne şitanın yavrularını korumak işin aslanın dikkatini daııtmaya çalışması, koruma dürtüsi ve kendini korumaya çalışmasının da yavrularının yaşamının devamlılııı işin önemi güzel bir örnekle anlatıyor. ıiftleıme yoluyla gen aktarımının, devamlılııın sağlanması ve dünyaya gelen yavruların korunabilmesi canlı türünin türüni devam ettirebilmesi işin önemlidir. Belgeselde enteresan olan örnek görüntülerden biri de yaşam mücadelesi işin yavru civcivler arasında oluşan rekabetı sonucunda yuvadan dışarı itilen civcivin yırtıcı kuş tarafından yenmesi olayı, Yaban farelerinin birlikte hareket ederek oluıturdukları uyum. Termitlerin oluıturdukları birlikteliklerinden ortaya çıkan yapay canlı ve ıremeleri doğal seleksiyona şok güzel bir örnek diye düşünüyorum. yarasaların şok ender rastlanan givene dayalı birbirini koruma dürtüleri de aile olarak hareket etmenin önemini gösteriyor. arkasından insanoğlunda da buna benzer bir durumun varlığını anlatıyor.
Beynin gücü (zekanın gücü)
 yaşadıkları ortama göre evrimleıen maymun ve şempanzelerin birbirlerine karşı oluıturdukları stratejiler ve zekayı gizli silah olarak kullandıklarını gösteriyor. Fakat tim hayvanlar aleminde bulunan canlıların zeka düzeyleri aynı düzeyde değildir. Bunun sebebi de iyi bir beyne sahip olmanın canlı işin gerektirdiıi enerjiyi sağlama gerekliliıidir. Bundan dolayı bu enerjiyi ortamında da saılayamayan canlı zayıf beyne sahip olur. zayıf beyne sahip olan canlılar belli bir komuta dayalı işlevleri yapmaya programlıdırlar. Yapmaya alışık oldukları durumun dışındaki haller işin bir metod geliştirme durumları yoktur. örneğin; çamur yaban arisının ırdııı borunun üzerine toprak gelmesini bir farklılık olarak anlamaması. çamur yaban arisı gibi kazın da koruması gereken yumurtayı algılayamaması. yuvanın yakınındaki pürüzsiz her şeyi yumurta sanması ayırt etme yeteneğinin şok zayıf olduğunu gösteriyor. İŞ       Buna mukabil Deve kuşunun tanıma yeteneğinin bulunduğu ortama göre gelişme zorunluluğunun olması ve yumurtalara ortak bakan Deve kuşunun yumurtaların fazla olması durumunda kendi yumurtalarını ayırt ederek fazla yumurtaları atması Kaz ile arasında olan algısal farkı göstermeye yeterli. öğrenme kabiliyetinin hayatta kalabilmek işin şok önemli olduğu kesin. arıların kısa yaşamları içerisinde sinir hücrelerini geliştirmeleri ve görevlerini en mükemmel uyum içerisinde gerıekleıtirmeleri, Fillerin karıılaıtıkları kuraklık karşısında koku alma duyularını kullanarak suyun yönüni bulmaya çalışmaları, ters esen bir rüzgar sebebiyle onları ıaıırtabilir. Bu durumu açmak işin filler en yaşlı filin hafıza bilgisi ınderliıinde hareket etmekteler. Boyutlarına rağmen fillerin beyni alııılmııtan büyüktir. hafıza bu susuz devler işini bir hayatta kalma aracıdır. Fillerin dikkat etmesi gereken diğer bir husus da sürekli değişen bir sosyal yapıya ayak uydurmalarıdır. küçük ya da büyük beyinlerini en fazla kullanan hayvanlar bireylerine en yakın yaşayan hayvanlardır. Buna örnek olarak çayır köpekleri veriliyor. Sosyal farkındalık bireyleri tanımaya ve hatırlamaya dayançr. çayır kıpeklerinin sosyal canlılar olarak yaıayarak öğrenmeleri sosyal uyumluluıun yaıamlarının bir zorunluluğu olduğu işin bu davranış doğal gelir. Kanla beslenen yarasalar kurbanlarını saldııı anestezik madde ile hissettirmeden beslenebilirler.
      eğer beslenemezse kendi grubu içerisinde daha evvel yardımlaıtııı bir yarasadan yardım alarak birbirlerini hatırlayabilirler. Makaklar ve Gelada maymunlarının oluıturdukları sosyal iletişim aşı da zekalarına işaret. şişel burunlu yunusların ve şempanzelerin arkadaşça ve ittifak halinde topluluklar halinde yaıamalarının dışında olayları başkalarının gözünden yaşamaları. böylelikle rakip veya düşman bir canlının ne yapacağını önceden kestirebilmelerini sağlıyor. insanlar da diğer gruplar gibi rakip gruplarla savaştı. farklı gelişmemizi sağlayan şeylerden biri silahları icat etmek oldu. Silahlar insanların anlaımazlıklarını daha tehlikeli hale getirdi. Hayatta kalanlar büyük gruplar halinde yaıayabilen topluluklardır. insanların hayvanlarda olan tımar sisteminden farklı olarak sohbet etme ve zekalarını kullanmaları şok etkilidir. Nedeni ne olursa olsun son derece karmaşık olan beyinlerimiz, evrimin inanılmaz karmaşık bilgisayarlar haline getirdiği şok çeşitli bıyıklıkte ve yeteneklere sahip hayvanların dünyayı anlamalarını sağlayan beyinlerinden şok daha ilerde. Kesin olan tutumlu evrim hayvanlara ihtiyaçları olduğu kadar zekayla donatmaya devam edecek. insanoğlunun hayal edebilmesi, dııınebilmesi, bilinçli ve kendinden ötesini dııınebilen bir zihin yaratabilmesi bir doruk noktası yaratıyor.
saç Kalanlar
 Beklenmeyen durumlara yani doğal felaketlere alternatif yöntem geliıtirebilen canlıların hayatta kalabilmelerinin ne kadar önemli olduğu anlatılıyor. dinozorların soyu tıkendikten sonra küçük kırklı hayvanların memeli hayvanların soyunun temelini oluşturduğunu anlatılıyor. Karıılaıılan felaket karşısında canlıların beslenme ve barınma alııkanlıklarının da değiştiiini ve buna göre evrimleıtikleri anlatılıyor. Deniz kabukluları ve köpek balıklarının, çift kabuklukluların evrimleıme gerekliliıine neden teşkil etmeleri gibi. doğal afetlerin etkisiyle oluşan yeni canlı tırleri ve dünya üzerinde yer deıiıtirerek yeni yaşam alanları ile evrimleıen canlıların gelişimi anlatılıyor.İŞ ayrıca insanların doğal yaşam alanlarına olumsuz etkileri ve hayvan soylarının tıkenmesine neden olmalarına da işaret ediliyor. dünyada doğal hayat içerisindeki canlıların tırlerine zarar vererek, yaıamlarına son verdikie sonrasında neler olacağını ıngıremeyiz. vahşi yaşamı görmezden gelerek sadece bizim hayatımız işin önemli olan tırleri kurtarabiliriz. Ancak geçmişimiz her zaman doğayla sıkı sıkıya başlı olmuştur.      doğa olmadan gelecek yalnız ve belirsiz olur. şu an sahip olduğumuz bilgi birikimiyle diğer canlılara verilecek bir şans ve doğanın inanılmaz yenileme gücüyle tabiat yenilenebilir. Bunu yapmak işin gerekli adımları bir an ince atmalıyız.

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.
1-doğadaki canlılar neden toplu yaşamaya ihtiyaç duyarlar?
2-doğadaki canlılar işiniekip çalışmasının önemi nedir?
3-şitalarda analık duygusu nasıl çek ilenmiıtir?
4-Termik karıncalar yerin altındaki yuvalarını havalandırmakıiıin nasıl bir yol izlerler?
5-Yarasalar neden sadece kendi değilde bütün yavru yarasalara yardım eder?
6-Ren geyikleri burunlarında kıl olmasının sebebi nedir?
7-şempanzeler savunmak işin nasıl bir mekanizmaya sahipler?
8- Hayvanlarda beyin gücünün önemi nedir?
9- yassı solucanlar avlanmayı nasıl yapmaktadır?
10-çamur yaban arisı yuvasının girişini neden şana benzer ve cilalı bir şekilde yapar?
11-Deve kuşları nasıl kendi yumurtalarını tanırlar?
12-Kovan arıları nektarı tutturmak işin çiçekleri nasıl tanırlar?
13-Hipokampus nedir?
14-Filler işin hafızanın önemi nedir?
15-çayır köpekleri işin sosyal yaşamın önemi nedir?
16-Vampir yarasalar avlanmak işin nasıl bir donanıma sahiptirler?
17-Vampir yarasalarda yardımlaıma nasıl olmaktadır?
18-Maymunlar işin beraber yaşamın önemi nedir?
19-Gelade sürülerinde nasıl bir uyum vardır?
20-şişe burunlu yunuslar empati kurabilirler mi?
21-Maymunlarda beynin gelişmesi neden kaynaklanır?
22-doğa ki canlılar işin savaş neden önemlidir?
23-Tuatehtra doğadaki yaşama şansının azalması nededir?
24-Kuzeydeki hayvanların güneydeki hayvanlara göre neden daha gıılıdırler?
25-doğadaki bütün hayvanlar işin zekanın önemi neden şok fazladır? .

  42 Emrah TAN 37 Tuba GÜZEL 14 Mehmet İŞDAİ
Fen Bilgisi öğretmenliii-4 2009