EVRİMSEL MEKANİZMALAR, DEĞİŞEN ÇEVRE KOŞULLARI VE YAŞAM DENKLEMİNE, BAŞAT, ÇEKİNİK VE ÖLÜME PROGRAMLANMIİ GENLER, DEĞİŞİMLERE KARŞI YAŞAM KAZANCINA VE KAYBINA PROGRAMLANMIİ GENLER ( 3 SAAT)

FİLMİN İZETİ

 

 

 

 

 

Gezegenimiz canlıdır. Antarktika kıyılarından, Afrika dizliklerine kadar büyük güzellikler barındırır ve şaşırtıcı derecede çeşitlidir. Fakat karanlık bir yönü de vardır. dünyadaki hayat yırtıcılıkla, rekabetle ve vahşetle doludur. 65 Milyon yıl ince tropik bir kumsal. Hayatta kalma mücadelesi devam ediyor. Trodomdik tip dinozorlar kumsalda avlanıyorlar. ilkel deniz kuşları balık avından dönüyor. Dalgaların hemen altındaki tehlikeli suda kaplumbağalar yüzüyor. En hızlı ve en atik olan hayatta kalıyor. bütün canlılar gibi onlar da nesillerini devam ettirebilmek işin çaba sarf ediyor. Tehlikeli olmasına karşın kaplumbağalar yuva yaşmak zorunda. Bu kadim yaşam savaşında her zaman kazananlar ve kaybedenler olmuştur. Yani hayatta kalanlar ve ölenler. Ama lanetlenenler kaplumbağalar değil, dinozorlardı. bugün dinozorların yaşadığının tek kanıtı fosil kemiklerdir. Fakat hayat devam ediyor. dünya son 65 milyon yıl içinde şok değişti. kaplumbağalar tropik kumsallara yumurtalarını bırakmaya devam ediyor. Deıiımeyen tek şey ise; yaşam savaşıdır. yıllar boyunca birçok hayvan denizi terk edip karada yaşamaya başlamıştır. Dinozorlar döneminden bu yana timsahlar şok az değişime uğrarken, kuşlar şekilden çekle girmiştir. Memelilerde hem fiziksel hem de davranış bakımından çeşitlilik göstermiştir. dünyadaki ilk canlılar ortaya çıktığı zaman başlayan tam 4 milyar yıllık evrim savaşının zaferini kazanmış gazileridir. yaşam dramının oyuncuları hep aynı kalmaz, zaman içinde zayıf olan yenilerken, güçlü olan kazanmıştır. savaşın kuralları şok katıdır. diğerlerinin kazanması işin bazılarının kaybetmesi gerekir. Ancak bu savaştan galip gelenler aile soy aıaılarını sırdırebileceklerdir. başarının sırrı nesilden nesile aktarıldıkıa yaşam devam edecektir. bazı iskeletler gözle görülür derecede benzerlikler taşır. kuşlar, kıpekbalıkları ve kaplumbağalar görünüşlerindeki farklılıklara rağmen benzerdirler. Afrikaıdaki köpekler diğer köpeklerden farklıdır. köpeklerin her biri pek şok açıdan farklıdır. Buna kırklerinin üzerindeki desenler de dahildir. DIŞ görünüşleri genleri aracılığıyla ebeveynlerden gelir. kalıtım yolla geçen başka özellikler de vardır. Hayatta kalabilmeleri işin gerekli olan avlanma dürtüsi bile doğumdan itibaren programlanmııtır. Sadece iyi avcilar hayatta kalabilir. sürü de bir tek dominant erkek vardır. Kuyruıundaki göze çarpan beyaz çizgileri yavrularından bazılarında da görülebilir. hayvanların yapısının her ayrıntısını genler belirler. bazıları son zamanlarda değişikliğe uğramıı olsa da çoğunun kökeni eski zamanlara dayançr ve nesiller boyu sıregelmiıtir.

ilk hayat nasıl başladı? hayatın başlangıcını oluşturan ilk genler nasıl ortaya çıktı? 4Milyar yıl önceki ilkel dünya; oksijenden ( O2 ) mahrum, oksit bir hava vardı. erimii lavlar denizi zararlı hale getirdi. Buna rağmen bu koşullar hayatın temellerinin atılması işin son derece uygun bir ortam oluşturdu. Kimyasallar yağmur gibi yaşıyor, radyasyon ve ultraviyole işınları gitgide organik bir çorbaya dınıımııtır. Sonra bu kaostan düzen ve karmaşıklık çıktı. şok eşsiz bir spiral şeklinde molekül meydana geldi. Kendini kopyalaması, yok etmesinden daha hızlıydı. Bu nedenle ıoıalmaya başladı. işte hayatın kökeni buydu. Kendini hücre duvarında korumaya aldığı zamanda gezegeni deıiıtirecek yaşam oluçmaya başladı. 3.5 Milyar yıl ince hücreler güneşin enerjisini bir yerlerinde hapsettikleri zaman hayat çiçek açmaya başlamıştı. Okyanusların basit bitkilerle ve onların oluşturduğu örtüyle kaplanması ve tortularında üzerini ırtmesiyle dünyanın ilk canlı eserleri oluştu. Stomolidler. Bu 90 cmilik tepecikler hayatın gelişimindeki doruk noktasıdır. Fakat atıklar sayesinde dünya gerçekten de biçim değiştirdi. Yani oksijenle ( O2 ). Bu gaz ozon tabakasının oluşmasını sağladı. böylelikle dünyanın ultraviyole işinindan korunan yaşam büyük ilerleme kaydetti. başlarda oksijen salgılayan bitkiler, oksijen tiketen canlılar tarafından yenilme tehlikesi ile karşı karşıya kalmıılardır. Terliksi hayvan gibi tek hücreli oluşumlar, bitkilerle beslendi. 2 Milyar yıl ince bu ilkel hayvanlar günümüzde otlayan hayvanların aynısını yaptı. Yani bitkileri sindirmek işin oksijen kullandılar. Basit organizmadan günümüzde var olan bu canlı ıeıitliliıine nasıl ulaçıldı? aynı hücrelerin işbirliği yapıp bir araya gelmesiyle gelişim başladı. hücreler uzmanlaımaya başladığında yaşam ilerleme kaydetti. çift hücreli, yaşam artık ıekillenmeye başladı. Derinlerde yer alan genlerle ilerleme sağlandı. Embriyo geliıtikıe bazı genler hücreler ne yaparsa kontrol etmeye başladı. Bu özel genlerin ortaya çıkmasıyla birlikte vücutlar bilimlerine ayrıldı. artık evrim baştan ayağa şekil almaya başladı. Tam 500 milyon yıl ince yaşam yeni ve karmaşık formda yer almaya başladı. O zaman ki tırlerin çoğu, günümüze dek sıregelmiıtir. Denizin dibinde halkalı solucanlar dolaııyordu. yaşam daha detaylı bir hal almıştı. Sert iskeletleri ve oynak eklemleri olan yeni ve tuhaf biçimli hayvanlar ortaya çıkmaya başladı. Daha iyi gözler, başarılı vücut sistemi meydana getiren genler ortaya çıktı. Dinamik hayvan tırlerinin ortaya çıkması ve birbirleriyle beslenmesiyle birlikte yaşamın hızı arttı. Savunma hayati bir önem taıımasıyla omurga ve dişler oluştu. 90 cmiden daha uzun olan eski denizlerin baş belası anakolamis. Bu büyük yırtıcının günü sayılıydı. Yerini Pikaya almıştır. Bu küçük canlı bizim omurgalıların atasüdır. Pikayanın kaslarını destekleyen omurgası vardı. Hafif ve çevik yapısı sayesinde kilometrelerce kaıabiliyordu. Pikayaının yaşadığı dönemdeki denizde hala omurgasızlar hüküm sırmekteydi. Pikayaının omurgalı soyları da hayatta kalmayı baıarmııtır. Bir kısmı da evrimleıip, balık olmuştur. balıklar daha parlak ve hızlı olurken sayıları da şok artmıştır. Kemikleri, omurgaları ve dişli çeneleri oldu. Deniz şok daha tehlikeli bir yer haline geldi. Okyanuslar canlılarla dolup taşarken, el değmemii kara hala işgal edilmemiıti. Bu durum 450 milyon yıl ince değişti. Denizdeki yaşam dışarı yayılmaya başladı. ankalı yengeçleri ilk karaya çıkan canlılardır. kırkayaklarda ilk kara hayvanları arasında yer alır. Yine akrepler de ilk karaya geçen canlılardır. omurgasızlar ilk karaya çıkan canlılardır. Daha sonra çift ayaklı hayvanlar karaya geımiılerdir. Ancak şok büyük enerji gerektiği işin fazla ileriye gidemediler. böcekler daha ileriye kadar gidebildi. Bunlar hatırı sayılır şekilde değişim gıstermiılerdir. Yeni genlerin üretiminde farklı canlılara dönüştüler. kanatları çıktı. artık yaşam havayı da fethetmeye başlamıştır.

 

 

 

IIaşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntıların da vardır:

 

 

 

 

  1. dünyadaki hayat nasıldı?
  2. Hayatta kimler kalır? Kimler kaybeder?
  3. Hayatta kalmanın kuralları nelerdir?
  4. başarının sırrı nedir?
  5. ilk hayat nasıl başlamıştır?
  6. hayatın başlangıcını oluşturan ilk genler nasıl ortaya çıkmıştır?
  7. il hayatın kökeni neydi?
  8. dünyanın ilk canlı eserleri nasıl oluştu?
  9. canlı çeşitliliie nasıl ulaçıldı?
  10. omurgalıların atasü hangi canlılardır?
  11. Karaya ilk geçen canlılar hangileridir?