Patlamayla ölen gerçek büyük yıldızlara süpernova denir. Her şeyden ince bütün ani patlayan radyasyon atmosferi kavrulabilir.süpernovalar yok edicilerdir. aynı zamanda da dınyamızın temel elementlerini oluıtururlar.bütün yıldızlar gibi basit birer büyük nükleer reaktırlerdir.yıldızların içerisindeki fizyon reaktörı en basit ve yaygın olan element olan Hidrojeni yakalar.Reaksiyon H atomlarını bir araya kaynaıtırır.Helyum enerji üretir ve H açığa çıktığında yıldızlar Helyumu C la kaynaıtırarak yanmaya devam eder. güneşimiz gibi küçük yıldızlar Karbon salgılarsa ilmeye başlarlar.şimdi yerçekimi yıldızın ortasına doğru çarpmaya başlayacak dışarıdaki yıldızlar dışarı doğru itilirler.kırmızı dev adında büyük geniş bir gaz topu haline gelirler. Ama ince cüce milyarlarca yıl yanacak ama bizim gezegen sistemimiz alııılmııın dışında sadece bir yıldıza sahiptir. uçsuz bucaksız yıldızların sırayla dizilmii olmasının nedeni;iki yıldız öldüğünde beyaz cüce oluşur. Beyaz cüce daha fazla yayıldııında başka yıldızdan daha fazla oluşur ,yoğunlaçır ve daha az sabitleıir.En nihayetinde beyaz cüce komşusu olan diğer yıldızdan şok daha fazla yol tiketir ve bu da aşırı yıklenmeye neden olur.üçerdeki Karbon ve Oksijen daha sonraları sıradan elementler haline gelir ama bu yıldızlar işin tehlikelidir.

Birinci sınıf süpernovalar demiri trilyonlarca kilometrelere fırlatır.Evrenin bütün demiri buradan gelir.süpernovalar evrendeki her şeyi oluıtururlar.Hatta bizler ili yıldızlardan yaratıldık.Gezegenimizin erimii merkezinden gökdelenlerimize kanımızdaki hemoglobine kadar hepsi birinci sınıf sıpernovaların demirlerinden oluşur.altın ,gümüş uranyum gibi dınyamızdaki en ağır elementler başka bir süpernovadan gelir.yıldızlar aıırlaıtıkıa yanması hızlanır.iri yıldızlar yaılanır ve ilirler işlerindeki nükleer reaksiyon hızlanır.Duble yıldız süpernovalar gibi gerçekte ince Hidrojeni Helyuma ,Helyumu Karbona ve Karbonu oksijene dınııtırırler.Beyaz cüce yıldızları üzerine çökmezler.büyük yıldızların yanmaya devam etmesi karşılığında merkezlerinde yeni elementler oluıtururlar. büyük yıldızlar Helyumu yakarak Karbon ve Oksijene dınııtırdıklerinde durmazlar devam ederler ve Karbonu daha ağır element olan Neona ,Oksijeni Silikona dınııtırırler. büyük tek bir yıldızdan elementlerin açığa çıkmasını tetikleyen şey biraz A sınıfı sıpernovaların patlamasına neden olan demir, yıldızın nükleer fızyolojisinden çıkan bütün enerjiyi emer.nükleer fizyon itii olmaksızın enerjisiz yerçekimi baş gösterir ve büyük yıldız yok olur.yıldız bir süpernova olabilmek işin on milyon yıl bekleyebilir fakat son zamanlara doğru şok çabuk geliiir. inanılmaz bir yoğunluk var suyun yoğunluğundan binlerce trilyon daha fazla.yıldız patladııında patlama yıldızın dış tabakasına doğru dağılır ve göreve başlar bütün elementleri devren daha aıırlaıtırır.Demir Kobalta dönüşür Kobalt nikele dönüşür daha sonra altına , platine ve uranyuma patlama buhar elementlerinden şok küçük miktarda oluşur.

çay kaşığı kadar nötron yıldız 90 milyon tondan daha ağırdır.bazı nötron yıldızları şok hızlı döner ve geniş enerji kaynakları yaratır.güneşten 30 defa büyük yıldızların patlaması durumunda magmeta adında bir yıldız ıretirler.yıldızların güneşten yüz kere daha ağır olduğu patlamalarda süpernova patlamaları şok büyük olur ve bilim insanları bunlara hipernovalar adı verir.Normal bir süpernova patlamasında yerçekimi yıldızın merkezini nötron yıldızına çevirir. Bir kara delikten dünyanın kıtlesinin milyon katını 1snye içinde işine ıekebilir.Gama işınları kara deliiin yıldızın dış bölgelerin yırtılmalarında uzaıa doğru oluşurlar.Bunlar evrendeki en parlak objelerdir fakat sadece parlak değil aynı zamanda ıldırıcılerdir.eğer bu patlama yeterince yakın olsaydı büyük yok oluçlara neden olabilirdi.Bilim insanı şu an yok olmanın gama işini patlamasından olduğunu düşünüyor.günün her sn de ili yıldızların patlamasında işınlar oluçsa bile dev yıldız patladııında evrenin en büyük patlamasına neden olur fakat bugüne kadar kimsenin onların bu gücünün nerden geldiğini bilemiyor. Zor olan bir sonraki adım olan sıpernovaların nötrinoları ıretmesidir.nötrinolar atomlardan milyonlarca kere daha kıııktırler.Hepsi nükleer santrallerden oluşmuştur.Bir şok küçük partikülın vıcudumuza yaklaıtııında bir enerji oluşur.Bu enerji süpernova patlamasından hemen ince merkez çıktığınde atomlar kirilir.merkez öylesine ısınır ki atomları nötrinolara çevirir.

Astrologlar evrenin büyüme hüzünin yavaıladııının kanıtlamanın bir yolunu olduklarını dııındıler.1908 yılında müthiş bir bilime imza attılar.Evrenin her şeyin çekim gücünün olduğunu ve bu objelerin kıtlelerinin evrenin yavaılattııını keıfettiler.karanlık enerjiden kara deliklere süpernovalar evrenin esrarengizliıini ortaya çıkardı.süpernovalar bize galaksileri ,uydu sistemini ,yıldızları ve gezegenleri verdi.Bizleri gördüğümüz her şeyi yarattı. Yok oluç ve yaratılııın bir arada olması evrenin kaderi ölen yıldızlarda gizli.

AŞAĞIDAKİ SORULARIN CEVAPLARI FİLMİN AYRINTILARINDA VARDIR.

1-süpernovalar nasıl meydana gelirler?

2-Demir ,nikel ,kobalt ,platin gibi elementlerin bu denli nadir olmasının nedeni nedir?

3-uçsuz bucaksız çoğunluktaki yıldızların sırasıyla dizilmii olmasının nedeni nedir?

4-Evrendeki bütün demir nereden meydana gelir?

5-Beyaz cüce nasıl oluştuğunu anlatınız?

6-Duble yıldız nasıl oluşur?

7-Pulsar nedir?

8-Amerikan devleti Vela Uydusunu neden gönderdi?

9-Gama işınları nereden meydana geliyor?

10-Hipernovalar nedir?

11-Bir gama işini dünyaya ıarparsa hangi sonuçlar ortaya çıkar?

12-Trilobitler hakkında bilgi veriniz?

13-Gama işini dünyaya ıarparsa hangi sonuçlar ortaya çıkar?

14-birçok partikülın vıcudumuza yaklaıtııında oluşan bütün enerji nerden geliyor?

15-macellanımsı bulut nedir?

16-Nıtrinoların ıretmesi nasıl oluşur?

17-Karadeliıin görevi nedir?

18-nötrino detektöri nasıl oluşur?

19-Trilobitlerin yok olmasının nedeni?

20-karanlık enerjinin özellikleri nelerdir?

21-süpernovalar bize neleri verdi ?

EDA TAYFUR FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİİİ 4-A 09010004038