Eko yeşil
Kentler (yeşil Metropoller) 45 Dakika
nüfus artıkıa insanlar daha şok metropollerde
yaşıyorlar.2050 ye yaklaştıkıa insanların % 75 i buralarda yaıayacak ve bunlara
Eko polis deniliyor. Ve bu şehirlerin kaynakları çiftliklerden gelen
ürünlerdir. Bu şehirlerde kalabalık olunca çevre kirliliği ve çevre atıkları şok
daha fazla olacak bunun sebebiylede küresel ısınma şok daha fazla artacak. Bunun
işin Nobel ödülli yenilenebilir enerji profesörı Dan Kammen
Eko polis işin şehirleri deıiıtirecek teknolojileri aııklayacak ve geleceği
sorunlarını aııklayacak. Bu sorunların içinde başta yiyecek ve su var.Dan Kammen yiyecek ve su işin yaptıkları deneyleri olan 4 bilim
adamının deneylerini inceleyip bunlardan birini seçecek.amaç karbon salınım
oranını azaltmaktır.
Singapur 4,6 milyon nüfusu ile yoğun popülasyonlu
ve en şok yiyecek tiketen yerlerden biridir. Sadece yiyeceıinin % 5 ini
karıılıyor diğerlerini başka yerlerden temin ediyor.% 1ılık kısmında üretim
yapılıyor %95I lök kısmını şehirler oluşturuyor. ayrıca
gelen yiyeceklerin taşınması ile sorunlar yaşanıyor çünkü araçlar benzinle
şalıyor hem masraflı hem de çevre işin zararlı. Bunu düşünen Prof. Lee Sing Kong yiyeceklerin taşınması ile ilgili sorunları
çözmek işin çalışıyor. Bunun işin daha yakın yerlerde üretimin yapılması
gerektiğini düşünüyor ama bunun işin yerin olmadığını ve gökdelenlerin üstü
bunun işin uygundu. Ama tonlarca toprağı çatıların üzerine dıkemezdi o yüzden
hava serasını düşündi. Bu devrimsel bir yöntemdi. Bitkiler toprakta değil
havada bıyıyecekti. asyaının ilk deneysel çiftliğini kurdu ve başarılı oldu. Besinlerin
yetişmesi işin gerekli olan hava, ışık, su ve bulunduğu toprağın mineral
dengesiydi bunun işin bitkinin köklerine mineralli su verilip bitkiler
yetiıtirildi. Ama bir sorun vardı bitkilerin serin havaya ihtiyaçları vardı. Bitkilerin
soıutulması gerekliydi. Bunun işin de Ender Gragena daynofoniıi geliıtirdi.Bu yüksek basınılı hava bitkilere
küçük damlacıklarla veriliyordu.böylece bitkilerin yetişmesi işin uygun
sıcaklık saılanıyordu.Bu yöntem elektrik kullanımını % 90 azaltıyor.Tek bir 49
katlı bina 6.807 hektarlık çiftlik olanını kapsayacak durumdadır 50 bin kişiyi
besleyebilir. Ancak bu taıımacılık yapan şoförlerin işini bozabilir ama yeni
hava çiftlikleriyle birçok iş imkanı sağlanacak. ayrıca % 23 karbon emisyonuna
sebep olur. yalnız şehirde yetiıeceıi işin şehrin kötü havasından etkilenir.
diğer bir bilim adamının buluşu ise geleceğin
buz dolabı olacak bir icat bu sesle çalışan soıutucudur. Bunu bulan Jonn Corayıdır.Coray sesi kullanarak ileride yiyeceklerin bu şekilde
soıutulacaıını söylüyor.Bu sesler tren, maç sırasında seyircilerin sesleri, rock konserinin sesi vbi sesler gibi.Bu soğutucu verimli ve
çevre dostudur.Bunun çalıştırmak işin 195 desibel sese ihtiyaç vardır.Sistem
sessiz çalışır ve sesleri enerjiye çevirir.çelik koruma sesin dışarıya
çıkmasını engeller.Soıutucunun ıekirdeıinde He gazı var ve bu gaz zararsız bir
gazdır.Akustik sistem bu ses dalgalarını He gazına gönderiyor yüksek ve alçak
basını oluşturup He şok yüksek bir soğukluıa ulaçıyor.sıkııma işlemi iki
tarafta oluyor. Sistemin borusundan He gazı soğuk olarak çıkıyor ve bu -177 C derecedir. şok uzun ömürlü ve elektrik
harcamalarını azaltacak bir sistemdir. ABD ordusu bunu satın almıştır. şimdi
sadece zengin kesimde olacak gibi görünüyor. Karbon seviyesi % 10I dur.
diğer bir proje ise geri dönüşüm projesidir
bunun dahisi Mike MarkusI tur. Su ileride en büyük
sorun olacak işte bu yüzden Markus insanların atık sularını geri dınııtırerek
iıilebilir su kaynakları olarak geri dınııtırecek.dünyada bunu yapan iki yer
var sadece.Son 50 yılda su kullanımı 3 katına daha çıkabilir.güney californiaı
da bu sorun bir proje ile çizildi.California enerjisinin % 3 önü suyun şehre
gelmesi işin kullanıyor ve bu maliyetli bir işlemdir.Normalde arıtılıp okyanusa
bırakılan sular yeni bir işlem merkezine alınıp tekrar arıtılır.ilk olarak
fiberler şok küçük parçaları sudan arıtıyor.Bunlar insan sağınçn 300 de biri
kalınlııındadır.Ama bundan sonra bile suyun içinde tehlikeli maddeler var bunun
işin tersine ozmos denen bir teknoloji ile son işlem yapılıyor.Bu sistem bir
ucundan su giren yüksek basınılı bir plastik levhadan oluşuyor.Su burada
molekülleri şok küçük olduğu işin virüsler ve bakteriler büyük olduğundan
geıemiyorlar ve su tamamen arıtılmıı oluyor.En son filtrelemeden sonra su
damıtılarak işlem bitiyor.Ve bu su en saf sulardan biri oluyor.Her gün büyük
bir baseball stadını su ile doldurabilecek kadar atık
su arıtılabiliniyor.Tek sorun suyun lezzet oranıdır.Karbon oranı % 12idir.
dördüncü proje ise ineklerin atıklarında bulunan metan gazının enerjiye
dınııtırılmesidir. Metan gazı tehlikeli
bir gazdır. ineklerin dııkısında bulunur. insan popülasyonu 15 bin inek
popülasyonu 30 bin ve dünyada 1,3 milyar inek var. Mark Hall
bu ineklerin dışkısını paraya çeviren bir mucittir. Metan gazı CO2 gazından 23
kat daha zaralı bir sera gazıdır. Metan azı bu sistemle biyogaza dönüşüyor. Metan
ineklerin baıırsaklarında sindirimde ortaya çıkıyor. Bir çoğu ineçin
baıırsaıındadır. Bu sistem işin dışkılar tanklara bırakılıyor ve olması gereken
kıvama getirilir. Tankların içindeki pervaneler sıvıyı karıştırıp tankın işi
135 C derecedir. tankın içinde yukarı çıkan baloncuklar yukarıdaki tıpten
geçerek biyogaza dönüşür. Tek bir inek ortalama bir eve yetecek kadar enerji
üretir. yalnız bir sorun var sera gazlarını tutmak kolay değildir. Karbon oranı
% 8idir.
Dan KammenI ın bir karara varması gerekiyordu. amaç projenin şok yönlü
olması hem enerji tasarruflu olmalı, geri dönüşüm sağlamalı, gaz salınım
oranını azaltmalı ve insanların hayatını daha yüksek yapmalı. Eko polis 50
milyon tonluk karbon salınım oranını önlemek işin ortaya atıldı. Bu yüzden Dan Kammen hava çiftliği projesini seçti. çünkü % 23 karbon
salınım oranından dolayı bu projeyi seçti.
aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır
1-Eko polis ne
demektir.?
2-Dan KammenI in amacı nedir.?
3-Prof. Lee Inin keşfi neydi.?
4-aşık hava
serası nasıl oluyor sebzeler nasıl yetişiyor.?
5-aşık hava
seralarında her türlü besin yetişir mi.?
6-aşık hava
serasında sorun neydi.
7-Daynofonik
nedir. Ve nasıl çalışır.
8-Prof. Lee aşık
hava seralarını geniıletmek işin nasıl bir şey düşündi.
9-aşık hava
seralarına neden ihtiyaç duyuldu.
10-aşık hava
seralarında karbon salınım oranı % kaçtır.
11-Geri dönüşüm
projesi nasıl uygulanıyor.
12-Su sorununun
olduğu yerler nerelerde daha fazladır.
13-Geri dönüşüm
projesi nasıl ortaya çıktı. Neden.
14-Bu proje
nerde uygulanıyor.
15-Tersine ozmos
nedir.
16-Suyun
lezzetsiz olmasının sebebi neydi.
17-Geri dönüşüm
projesinin karbon salınım oranı kaçtı.
18-Metan gazı
nasıl biyogaza çevriliyor.
19-dünyadaki
insan ve inek popülasyonu ne kadardır.
20-Mark Hall şun amacı neydi.
21-dışkıları
toplamak işin ne yapılıyor.
22-Metan gazı
CO2 gazından kaç kat daha zararlıdır.
23-Tek bir
ineçin saılayacaıı enerji ne kadardır.
24-Metan gazı
projesinin karbon salınım oranı % kaçtı.
25-Sesle soğutma
nasıl oluyor.
26-Sesle soğutma
ne işe yarayacak.
27-Sesle çalışan
soğutucu kaç desibelle çalışıyor.
28-Ses
soıutucusu hangi gazla çalışıyor.
29-Ses
soıutucusu kaç dereceye kadar soıutuyor.
30-Ses
soıutucusu kim tarafından satın alınmıştır.
31-Ses soıutucusu
karbon salınım oranı % kaçtır.
32-Dan Kammen hangi projeyi seçti.
33-Kammen neden
diğer yenilenebilir enerji kaynaklarını seımiyor.
34-Bu
teknolojiler neden ortaya atıldı.
35-Dan Kammen karar verirken neye önem verdi.
ZEYNEP YAĞMACI
FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİİİ(I.I.) 4.SINIF 9010054033