>
dünyanın oluşumu Ve
dünyanın En Derin Mariana çukuru 45 Dakika
dünyanın
en derin noktası olan maryana çukuru dip duvarları Pasifik okyanusunun 11 km
derinine iniyor. 1872 de ıngiliz keşif gemisi ıelıncır
ilk defa okyanus tabanının haritasını çıkardı.
Bu
dönemden ince insanlar deniz tabanının diz olduğunu sanıyorlardı. batı pasifliıe
gelindiıinde Guam adasının 300km uzaklııında
indirilen ip 8 km sonra zemine oturdu. Bu sayede deniz tabanı diz değil eğimli
olduğu gösterirdi. 1951 de yapılan ölçümlerde bu derinlik 2400km uzanıyordu ve
bazı yerler dağlık bazı yerler ise çukurlar oluşturuyordu. Maryana çukurunda yapılan ölçümlerde şukurun
içinde şukurdan 3 km daha derine giden bir yer bulundu buna da ıelıncır çukuru adı verildi. Bilim adamları 1950 şukura inmek istedi fakat
şukura inildiıinde şok yüksek bir basınca maruz kalınacaktı ve bu basını insan
kafatasını saniyede hamur haline getirecek bir güce sahipti. Bunun işin 1953 de
trias adı verilen deniz altı tasarlandı. Bu ezici basınılara karşı koyabilecek
bir güce sahipti. 1960 da marinana çukuruna inildi. Yer bilimciler şukurun
nasıl oluştuğunu anlamak işin depremlerden yola çıkarak araştırma yaptılar.
yapılan araştırmalarda okyanusların bulunduğu katı kaya tabakası olan kabuk bir
dizi levhaya bilinmii ve hareket eden bu tabakalar birbirlerini sıkııtırıyor ve
depremlere sebep oluyordu. Pasifik okyanusunun batısında maryana çukuru doğusun
da ise sularının altına gömülü olan Pasifik dağ sırası yer alıyordu. Pasiflik doıusunda bulunan dağ sırası yer
küreyi çevreleyen dünyanın en büyük dağ sırasını oluşturuyordu.
Buda maryana
çukurunu oluşturduğu tahmin ediliyordu. 1960 yılında jeologlar magma adı
verilen erimii volkanik kayaları keşif etti. 1960 da jeologlar magma olarak
bilinen volkanik kayaları keıfetti. Bunlar yeraltının derinliklerinde
yükselerek Pasifik ve Atlantik deki sıraları oluşturuyordu. Magma tektonik tabakalar arasından fııkırınca
deniz tabanını yukarı kaldırır. Okyanus ortasından binlerce metre yıksekliıinde
devasal tepeleri oluşturur. Magma soıudukıa minareler oldukları yerde kalır.
Daha fazla magma yukarı itildiıinde eski kabuk tepeden aşağı doğru itilir. Yani maryana çukuruna ..
Fakat
daha sonra yapılan araştırmalarda bunun böyle olmadığı bulundu. Jeologlar Sirkılısyon
adı verilen bir süreçle yanardağlardan ıekillendiıini dııındıler. Subliksyon iki tektonik tabaka ıarpııtııında meydana
geliyordu. Birbirlerini ezip geçerken daha ağır olan tabaka hafif olanın altına
itiliyor ve aşağı inen tabaka manto adı verilen son derece sıcak kısımlara
itiliyor, beraberinde su ve milyonlarca yıl oluşmuş tortuyu da götürüyor. Subliksyon bölgelerinin üstünde yanar dağlar oluşuyor. Bir
zamanlar okyanusta bulunan su mantoya giriyor iyice ısınıyor buda mantonun
erimesine yol açıyor. Ve magma yükseliyor ardından bu yanar dağlar yükselerek patlıyor
ve buda maryana çukurunun nasıl oluştuğunu aııklamıı görünüyordu çünkü burada maryana
çukurunu oluıturmaya yetecek bir süreç yaşanmıştır. yalnız bir sorun vardı: Subliksyon bölgelerinde şiddetli depremler ve Tusunami olması gerekiyordu; fakat maryana çukurunda böyle
bir deprem hiç yaıanmamııtı. Daha sonra yapılan araştırmalarda maryana
çukurunda yanardağ oluşturan tepelerde lav değil çamur fııkırıyordu. Buda neden
depremlerin meydana gelmediiini kanıtlıyordu. Bu çamur büyük depremleri
engelleyen yaşlı bir çamurdu.
Pasifik
tabakası abdinin 11 katı büyüklüğünde bir alanı kaplayan gezegenin en büyük
tektonik tabakasıdır.
aşağıdaki soruların
cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.
1-Mariana çukuru nasıl oluştu.
2-Sonar
cihazı ne zaman geliıtirildi, niçin kullanılır.
3- Mariana çukurunun uzunluıu ne kadardır.
4-dünyadaki
en derin Subliksyon bölgesi neresidir,
ve Subliksyon nedir.
5-Mariana çukurunda neden depremler oluımuyor.
6-Mariana çukurundaki çamur neyden oluşuyor. (yani hangi
kayadan)
8-Mariana çukurunun dünyaya verdiği zarar nedir.
9-ıelıncır çukurunun Mariana
çukurundan 3 km daha derine inmesinin sebebi nedir.
10-dünyanın
mainetik alanı kaç yılda bir 180I kayar
Ersin DEMİR EĞİTİM
BİYOLOJİ 4.SINIF