DÜNYANIN MEGA PATLAMA SONUCU OLABİLECEK METAN PATLAMALARI

Dünya gezegenimiz hayat veren su tabakasıyla kaplı olduğu için çoıu zaman ‘mavi misket’ olarak da anılıyor. Fakat okyanusların dibinde işleyen bir canlı bomba olabileceği düIünülüyor. Metan kabarcıkları normalde deniz zemininden yükseldikçe metanın büyük bir kısmı yok olur. Çünkü metanın suda çözünme özelliıi vardır. Kimya Bölümünde bir öüretim görevlisi okyanusların kitlesel boyutta patlamalar yaratabileceıini ve daha önce de yarattığını ileri süren tartışmalı bir teori geliıtirmiıtir. Permian Döneminde bir patlamanın olduğunu ve bunun tüm zamanlardaki en kötü kitlesel yok oluç olduğunu düIünüyordu. Bu kitlesel yok oluçta tüm türlerin neredeyse % 95’i yeryüzünden silindi. Bir çok bilim adamı bunu BÜYÜK ÖLÜM olarak tanımlıyor.O dönemde dünya şu anki görünümünden farklıydı çünkü sürekli birbirinden uzaklaıan kara tek bir parça halinde idi. ikiyüz yıl önce okyanusun derinliklerinde meydana gelen metan gazı patlamasısonucu büyük bir kitle tahribatı olmuştur. Teori şu şekildedir: Okyanusta bulunan derin cepler metanın birikmesine sebep sağlıyor. Ta ki su çözünmemiı metanla doyana kadar. Okyanusların çoıu yerinde akıntılar her şeyi hareketli halde tutmasına rağmen hareketin olmadığı yerlerde sular anoksit oluyor. Yani çok az oksijene sahip oluyor. Böylece metan yiyen mikroplar burada yaıayamadııı için gaz yavaşça derin sulara doğru çöküyor. basınç altında ne kadar çok su tutuyorsa o kadar çok gaz tutabilir. Gaz tüksek basınçla derin sularda depolanır. Ancak gazın azalması durumunda gazı dışarı çıkarıyor. Ölümcül tehdit daha su altında başladı. Metan baloncuklarının yukarıya doğru ittiii oksijen yoksunu sular çok sayıda deniz hayvanının boıulmasına yol açti. ardından metan gazı gökyüzüne doğru yükseldi. Havaya gaz yüklü su fıskiyeleri fışkırdı. Bu şiddetli süreç günlerce veya haftalarca sürmüI olabilir. ayrıca çikan metan su parçacıkları ile karııacaktır. Önemli olansa havadan daha ağır olacağıdır. yayılırken büyük patlamalar ve yangınlar meydana getirecektir. Daha önceleri hiç kimse suyun içinde bu tür patlamalara sebebiyet verecek metan gazının varlığına inanmıyordu. Ancak 1986 yılında bu fikir değişti. Afrika ’ da bir gölde gaz patlaması meydanageldi. 25 km uzaklııındaki insanların ölümüne yol açti. Çünkü karbondioksit yoğunluğu neredeyse %100 ’ e ulaşmıştı. Böylece suyun içerisinde gaz patlaması görüIü mantıklı hale gelmiş oldu.

 

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.

 

1.Potansiyel olarak tehlikeli olan metan gazı patlamalarının büyük tehlike kaynakları nelerdir?

 

2.Metan gazının başlıca örnekleri nelerdir?

 

3.1984 yılındaki patlamanın nedeni nedir?

 

4.dünya tarihindeki en kötü metan patlamasının ne zaman meydana geldiğine inanılıyor?

 

5.Kitlesel yok oluç nedir?

 

6. Bilim adamları büyük ölümün sebeplerinin neler olduğunu düşünüyor?

 

7.Okyanustaki metan gazı patlamalarının başlıca sebepleri nelerdir?

 

8.Permian dönemindeki patlamayı tetikleyen unsurlar nelerdi?

 

9.dünyanın büyük ölüm esnasında kaybettiği yaşam ıeıitliliıini kazanması ne kadar yıl sürecekti?

 

10.Metan gazı patlaması teorisine duyulan şüphelerin çoğu neye dayanmaktadır?

 

11.Daha önceleri okyanusta oluıabilecek metan patlamalarının imkansız görülmesinin sebebi neydi?

 

12.Okyanus diplerindeki metan gazı patlamaları hangi aşamalardan oluımaktadır ?

 

FERİDE KORKMAZ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİİİ 4.SINIF