Katil balinalar yani orkalar. Evrende insanlar nasıl ki kıtaların hakimi ise okyanuslarında hakimi katil balinalardır. Katil balinalar özellikle somon balıklarını avlamada uzmanlaımıılardır. insanlarda bu balıkların düşmanı diyebiliriz. Britanya Kolombiyaısının işlerine doğru castin boğazında yukarı doğru somon balıklarının en şok kullandıkları yoldur. Castin boğazına doğru her yıl 16 balık sürüsi gelir her sürü 20 balinadan oluşur. Avlanmak işin gözleri son derece keskindir. Fakat bazen sullar o kadar bulanık ki avlarına ulaşmak işin çeşitli yöntemler kullanırlar. Soner sistemi dediğimiz bir ses ııkartarak, ııkardıkları seslerin yankılarını dinlerler. Katil balinalar avlarının peşine sürü halinde değil bireysel olarak giderler.

Britanya Kolombiyaısından bir grup bilim adamı yaklaşık 20 yıldır katil balinaları inceliyor. John Forte adında bir bilim adamı yaptığı araştırmalar neticesinde özellikle seslerinden etkilenen John, sesleri ile sadece avlanmak değil, aynı zamanda birbirleri ile iletişim kurmak içinde kullandıklarını keıfetmiıtir. Bu sesler kendilerine özgü lisanlarıdır. Elbette lehçeleri dilleri insanlarınkinden tamamen farklıdır. ııkardıkları sesler onlar işin şok önemli çünkü yaşamaları işin iletişim kurmaları gerekir. John su altı mikroskobunu kullanarak her bir grubun ııkardıkları sesleri tanıyarak onlara harf verdi. Bu şekilde hangi grubun çağrı yaptığını bulabilirdi. yanı sıra fiziksel özellikleri ile hayvan türüni ve cinsini tayin edebilir. Uzun yızgeıliler olgun erkeklerdir. yaklaşık olarak 9 metre boyunda 7 ton aıırlııındadır. Katil balinaların sıra dışı bir düzenleri vardır. hayatları boyunca annelerinin yanında kalır. Bu durum kendi içinden ıiftleıip ıremelerinden nasıl kaıtıkları sorusunu akla getiriyor. Cevapta castin boğazında toplanmalarıdır. ıiftleıme işin gelen sürü topluluıunda çoğu erkeklerdir. En tuhaf olarak davrandıkları anlardan birisi sürü içinde farklı sürülerdeki erkekler arasında yapılan seksüel durumlar. Erkeklerin ereksiyon halinde birbirlerinin üzerine sırtınmesi saatler sırebilir. yanı sıra çakıl taılarına sırtınmeleri de onları son derece rahatlatır. Yaz sona erdişinde castin boğazındaki partide sona eriyor. norveçin batı kıyılarında daha farklı balina sürüleri vardır. Buradakilerde ringa balıkları ile beslenirler. Ringa balıkları Kuzey atlantikıten koruyucu sulara doğru uzun soluklu bir yolculuıa çıkar. Buradaki katil balinalar da bir ekip çalışması ile iletişim kurarak avlarına doğru yınelirler. Balinalar üstündeki beyaz benekleri ile avlarını korkuturlar. Avlarını sert bir şekilde hamle yaparak onları adeta sersemleıtirir. Katil bir balinalar rahatlıkla 400 tane ringa balığı tıketebilir. başka küçük grupları da sayabiliriz. Bunlarda farklı stratejiler uygularlar. Onlar daha şok sıcakkanlı hayvanları avlamada uzmandırlar. Deniz filleri eylül sonlarına doğru karaya çıkarlar. Bunlar üremeden sora en geç iki gün doıururlar. Yavrularını sütle beslerler, yavruların sütle beslenmeleri yavrular işin son derece önemlidir. 3 hafta içinde ağırlıkları 3şe katlanıyor. Bu yavrular 3 hafta kadar geçtikten sonra sütten kesilirler ve sürü halinde otlak alanlarda toplanırlar. Bu yavrular birkaç hafta içinde yüzme tekniklerini ııreniyorlar. hayatlarını devam ettirmek işin bu şart. çünkü katil balinaları geçmek zorundalar. A sürüsi dediğimiz bu sürü grubu her yıl avlanma eğitimini alıyorlar. Yavru bir deniz filinin sığ bölgede nasıl avlanılacaıını ııreniyorlar. Anneleri onları kıyıya iterek bu işin nasıl olacağını onlara iğretiyor. dişiler ve yavrular bu kumsal eğitimine katılabilirler. gençler taklit yolu ile yetişkinlerde egzersiz yaparak ııreniyorlar. A sürüsi kral penguenlerin olduğu alana doğru ziyaretlerini yaparlar. Onlar işin neslinin devam ettirdiıi şok önemli bir alandır. Buraya gelmelerindeki en önemli nedenlerden biriside su yosunlarıdır. tıpkı bangura adalarındaki çakıl taılarına sırtınerek masaj yapması gibi bunlarda su yosunlarına sırtınerek sırlarını kağıtarak rahatlarlar. Bunlar katil balinalar işin masum veya zalim nitelendirilmesi yapılamaz yaşamak işin ildırırler.

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.

kıtaların hıkimi insan ise okyanusların hıkimi nedir?
Katil balinalar kimi sever?
Katil balinalar avlanmaları işin kullandıkları en etkili yöntem nedir?
John forte bu canlıların en şok hangi özelliklerinden etkilenmiıtir?
John katil balinaları tanımada kullandığı aletin ismi nedir?
Orkıların ortalama ağırlık ve boyları nedir?
çakıl taiları taılarına sırtınmelerindeki etken nedir?
bütün katil balinalar sadece somon balıkarı ile mi beslenirler?
Her katil balina avını avlamak işin aynı stratejiyi mi kullanırlar?
Deniz filleri kaç haftada sütten kesilirler?
Deniz fillerine verilen eğitim niçin önemlidir?
Su yosunları çakıl taiları gibi etkin rol oynar mı?
Katil balinalar deniz filleri işin her zaman tehlike arz edermi?
Deniz fillerinde yavrular ve yetişkinler aynı kategoride mi?
Katil balinalar kötü hava şartlarına neden daha dayanıklıdırlar?
Katil balinaların yaşam felsefesi nedir?

Mehmet Ali OKKAN

047

FEN BİLGİSİ İİRETMELİİİ(İŞ)