DEPREME DAYANIKLI EV(20 DAKİKA)
Depreme dayanıklı ev videosunda yaklaşık
olarak dört deney yapılmıştır.öncelikle iki dingil dış taraftaki plakalara
kaynak edildiğinden az miktarda ayarları kaimıı ve dingilin merkezi ile de aynı hizada değil önemli olan ortadaki ana
dingilin diz oluşu.Masa burada sadece yanlara doğru oynuyor aşağı yukarı değil.masanın
hareketi depremin yüküci güçlerini yaratıyor.istediğimiz kadar ileri geri
gidiyor ve istediğimiz kadar ileri geri sallayabiliyoruz.
Deneyi yapacak olan araıtırmacılardan
birinin önerisi şu şekilde;işince küçük,orta,büyük ölçekte deprem denemeliyiz
sonrada zemine büyük bir itme verip evi temelinden yükmaya ıalıımalıyızıı
Burada masa 15 sn deneye tabi tutulacak.tıpkı amerikanın
bir eyaletinde meydana gelen ve 25 bin eve hasar veren tremorların oluşturduğu
deprem gibi.ilk olarak merkez üstten 65 km uzaklıktaki tipik bir evin hissettiıi gücü oluıturacaklar.ikinci olarak depreme
yakın evlere ne olduğunu.bugüne kadar kaydedilmiı en kötü depremden daha kötü
3.tremorlara maruz kalacaklar.
Top bilye sistemlerini denemek işin
hazırlanma vakti.şimdi masanın her köşesine konacak 4 tekerlekli plaka
yapacaklar.Evin her köşesine bu bilyeli plakaları kaynak yapacaklar.Bu az
sırtınen yüzeylerin amacı, evi her zemin oynamasından izole
etmektir.amortisörler evi masanın üzerinde tutup hareketi yumuıatacaklar.Fakat
her bilyenin temele dokundurulması gerekiyor.Bilyelerin ağırlığı 350 kg ve bu
durum çeliiin eıilmesine yol açar ve bir iki noktaya temas eder. Aksi taktirde
sistem başarısız olur.Araıtırmacılardan biri poliıreten
lastiıini araya koyup bilyeleri oraya vidalıyor.Lastik bu durumda kolaylık
sağlayacak ve aşıkta kalan alan sıkııtırılacak böylece güçler
eıitlenecek.ağırlık bu bilyelerin üzerine bindiıinde onları bir iki taneden
ziyade hepsini eşit olana kadar sıkacak ve bu şekilde hepsi alttaki lastiıe
deıecek.diğer araıtırmacıların sisteminde bilyeler her köşeye konuyor.eğimli
ayaklar bilyeleri yerinde tutar sallanma başladığında ev ayakların üzerinde
gezinir.eğer hareket yeri değişirse evin ufak yükseliş ve dışişleri yüküci
sallantıyı ünler. Ayaklardaki lastik,sırtınme yaratarak hareketi dahada yavaılatır.
ilk deney birinci grubun sistemi;hareketi
yavaılatacaıını ve evin kaymasını ınleyeceıini umuyorlar amortisörler
eklendikten sonra evin içerisi eşyalarla düşeniyor.Geıebilecek puan alması işin
bu eşyaların sağlam durması gerekiyor.ilk deneyde 15 sn lik
küçük bir sarsıntıyla birinci grup iyi not aldı ve evin içindeki eşyalar
yerlerinde, izolasyon sistemi 2.katı korudu.
ikinci deneyde bilyeler lastikleri yırttı
ama ev sağlam kaldı. takım eyalet depremini elde edebilmek işin 10 cm
derinliıinde 15 sn gezinebilecek sallama masası hazırlıyor.ilk takımın
deneyinde raflar burunlamasına düştü.Bilyeler ve amortisör grur
duyulacak performans sergilediler.
ikinci takımın deneyinde eklenmiı olan
lastik evi tremorlardan izole etti. Her iki sistemde üstün seviyeye ulaştı.6.7 lik sistemde birinci ev yerle bir oldu.ikinci takımda 15
şiddetli sarsıntıda ev sapasağlam yerinde kaldı ama bu durum birinci takım işin
geçerli değil.eğer bunu kuruluş metotlarının işine dahil edebilirsek bu
yaklaşım bize cana ve mala major tehditle başa
ııkabilmemiz işin basit bir yol önerir.
aşağıdaki
soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır
1. Depreme dayanıklı ev filminde kaç
deney vardır?
2. Deneyler işin önerilen senaryo ne şekildedir aııklayınız?
3. Deneyde amortisörler hangi amaçla kullanılmıştır?
4. Top bilye sistemlerinin çalışma prensibi nasıldır?
5. Poliıreten lastiıinin kullanım amacı nedir?
6. Birinci deneyde nasıl bir sonuca ulaıılmııtır?
7. iki deney arasındaki farklar nelerdir?
8. ikinci grubun deneyini başarılı kılan sistem nasıldır?
DAMLA TOPCU EĞİTİM BİYOLOJİ 5.SINIF