Demir yolları teknolojinin teknolojik tarihi 45 Dakika

insanlar tarafından üretilen her şeyin bir ömrü vardır ama bu her zaman bir son değildir tam aksine yepyeni bir yaşamın başlangıcı olabilir. Trenler yeryüzünin en büyük ama buna rağmen en şok

ihmal edilmiş makineleridir. Birden şok vagonu olan, 2 kmiye yakın uzunlukta ve tonlarca yükü taşıması sebebiyle şok muhteşem bir makinedir. Bu sistemi ve devasa makineleri çalışır halde

tutabilmek işin aynı bıyıklıkte bir demir aşı hurdalııı doğmuştur ve demir yolunun gelişimi işin giriıimciler yepyeni kullanım aşları geliıtirmiılerdir.

19. yüzyılda amerikaıda kullanılmaya başlanan trenler ülkeyi baştan başa sarmıı ve hatta etkisi o kadar büyük olmuştu ki amerikaının çelik kurdelelerle birbirine başlı olduğu bile sıylenmiıti.

Bundan dolayı demir yolları ülkenin nüfusunun artmasında ve ekonomik gelişmesinde önemli bir rol oynamııtır.

Gelelim bu demir yolu araçlarının sıkım ve tamir işlerine. Raylardan başlarsak, rayların sıkımı ekskavatör adı verilen makinelerle yapılıyor. sıkılen ray ve travesler geri dönüşüm

merkezlerine gıtırılıyor, burada bir dizi işlemlerden geıiriliyor, ezilip ıııtıldıkten sonra travesler, elektrik santrallerinde yakıt olarak raylar ise özellikle çit direıi bunun yanı sıra garaj kapısı ya da trafik

işareti direıi gibi işlerde kullanılmak üzere hazır hale getiriliyor. Tren vagonlarının da parıalanma işlemi yapılıyor. Bunlar döner kesiciler adı verilen makinelerle yapılıyor ve daha sonra 750 kesici adı

verilen makinelerle iyice parıalanıp vagonlara yerleıtirilmesi kolaylaıtırılıyor bu parıalayıcı adı verilen makineden dünyada 22 tane var ve saatte 20 ton çeliii parıalayabilir. Bunlar şok güçlü parıalayıcılar

olduğu işin bu işlem usta kişiler tarafından yapılmalıdır. çünkü şok hassas bir iştir. Ama işe yarayan vagonlar parıalanmak yerine yeniden kullanılmak üzere restore ediliyor. aynı işlemler lokomotiflere de

uygulanıyor, bazen parıalanıyor bazen de yenileniyor. Lokomotiflerin işine karmaşık bir bilgisayar sistemi yerleıtiriliyor. böylece trenin her yerine elektrik ile güç saılanıyor. viniler yardımıyla

kaldırılıyor, bojileri sıkılıyor, onarıma yapıldıktan sonra son yer olarak kaporta ve boya atölyesine de gittikten sonra lokomotif kullanıma hazır hale getiriliyor.

tim bu bakım ve onarım işlemlerinin dışında bir yer var ki trenler buraya hasar girmek işin getiriliyor. Burada ki amaç kazaları en aza indirebilmektir. Araıtırmacılar, bilim insanları ve tehlikeli

madde uzmanları tarafından bilgi veriliyor. çünkü sadece 2005 yılında 1125 kaza meydana gelmiş ve şok sayıda insan yaşamını yitirmiıtir. Bu kazaların sebebi ise raydan çıkma, yangın ve küçük büyük

ıarpıımalardır. tim bunların sebebi uzmanları buna itmiıtir.

1950ilere kadar nerdeyse tim lokomotiflerin buharla ıalııtııı ancak 1949ödan sonra dizel elektrik ile çalışan lokomotifin geliıtirildiıi de verilen bilgiler arasındadır. Bunun faydası ise hem

bakımının kolay oluşu hem de işitme giderlerinin azalmıı oluşudur.

aslında 19. yüzyılda demiryolu taıımacılııı şok lüks bir ulaşım aracıydı ancak hava ulaşımının gelişmesiyle eski önemini yitirmeye başlamıştır. Burada anlatılan yolcu taıımacılııında da

bu vurgulanıyor. aslında tim bu çaba demiryolunu eski lüks günlerine kavuşturmak içindir. Bunun işin araçlar bulunuyor, toplanıyor, onarılıp yenileniyor ve tekrar kullanılabilir hale getiriliyor. Tabi bütün

bunlar yapılırken geçmişin gelenekleriyle günümüzin motifleri birleıtiriliyor ve geleceğe aktarılmaya çalışılıyor.

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.

1-ömrü tikenmii olan trenler hangi işlerde kullanılabilir?

2-Travesler elektrik santrallerinde yakıt olarak kullanılmak üzere hangi işlemlerden geçiyor?

3-Raylar ve travesler sıkım işleminden sonra ne yapılıyor, hangi işlemlerde kullanılıyor?

4-Trenler neden yeryüzünin en şok ihmal edilmiş makineleridir?

5-Hurdalıklarda trenlere ne gibi işlemler uygulanıyor?

6- 19.yyıda amerikaıda demiryolunun gelişmesi ülkeyi nasıl etkilemiıtir?

7-Rayların ne zaman sıkıleceıine nasıl karar verilir?

8-kazaları engelleyebilmek işin nasıl çalışmalar yapılmıştır?

9-Lokomotiflerin buhar yerine dizel elektrik ile çalışması nasıl kolaylıklar saılamııtır?

10-Bir kazada etrafa yayılan zehirli madde nasıl etkisiz hale getiriliyor?

11-Vagonlara kaç yılda bir bakım ve onarım yapılıyor?

12-Boji nedir, kaç yılda bir değiştirilmesi gereklidir?

TEKİN AKBAŞ

l BİYOLOJİ 3.SINIF