camin üretimi, çeşitleri, Sabun
üretimi ve yürüyen Merdivenin geçmişi
camin içindeki en önemli madde
silikadir. Sadece silika kullanılarak cam ıretilebilir. Ancak bunun işin
yaklaşık 1700 C 0 gibi şok yüksek sıcaklık gereklidir. Peki,
atalarımız bu kadar yüksek sıcaklığı nasıl oluşturdular? Bunun işin silikatın
işine sodyum karbonat eklediler, böylece sıcaklığı 850 C 0 ye
indirdiler. Ancak bir sorun daha vardı ki o da camin suda çözülmesiydi. Bu
yüzden atalarımız camin üretimindeki 3. madde olan kireci kullandılar. Cam ile
ilgili en önemli buluşlardan biri 14. yy öda Venediklilerin kum yerine silikayi
kullanmalarıdır. böylece renksiz saydam cam elde ettiler. Bu yeni cama kristal
denildi. şimdi sadece bir tesiste haftada 10.300 ton cam ıretiliyor. bunların hemen hepsi makinalar ve robotlar
tarafından yapılıyor. üretim hammaddenin fırına atılması ile başlıyor buradaki
sıcaklık 1500 C 0nin üzerindedir. Hammadde yeterli sıcaklııa getirildiğinde
karııtırılıyor. Daha sonra 1000 C 0 nin
üzerinde yızdırme işlemi yapılıyor. sıvı cam erimii kalayın üzerine
yerleıtiriliyor. Bu yızdırme işlemi, camin kusursuz özellikte olmasını
sağlıyor. Yızdırme işlemi tamamlandıktan
sonra cam kalayın üzerinden kaldırılıp iyice soıutulur. Kesilip
paketlenir.
Cam çeşitlerinden en modern olanları
lamine camlardır. Bunlardan ilki elektrokromit camdır. Bu cam şeffaf olmayan
bir gırınımdedir. sıvı kristal katmandan küçük bir elektrik akımı geıirilince
bu cam saydam oluyor. ikinci lamine cam ateşe dayanıklı camdır. Bu camin
içeriğimde sodyum silikat vardır. Bu madde termal gerilimle karıılaıtııında
camin saydamlııını yitirmesini, ısıyı geri yansımasını ve parıalanmadan
kalmasını sağlar. fırın isındıkıa lamine camin dışındaki kat ıatlamaya
başlar. Bu içindeki sodyum silikat
katmanını ortaya çıkarır ve opak haline gelip ısıyı fırına geri dındırmeyi
sağlar. özellikle yangın kapılarında şok
gereklidir. üçüncü modern cam ise kurşungeçirmez camlardır. Bu camların
özelliği, iki kat normal camin arasına kat kat polikarbonat yerleıtirilmesidir.
içindeki polikarbonat çarpmanın enerjisini emer.
yürüyen merdivenin tasarımı 19. yy öda
yapılmıştır. ilk tasarımında üzerinde basamaklar yoktur. Fakat şok rağbet girince biraz daha
geliıtirildi. çalışma şekli şok basit
olan merdiveni, üzerindeki bir şark ıalııtırıyor. Bu şark basamakları
dızleıtiriyor, bant aşağıya indiıinde tekrar basamaklı haline geliyor. Bu dingi
hiç bozulmuyor. Her basamakta kenardaki raylarda ilerleyen tekerlekler var.
Sabun M.I. 2800ilerden bu yana
hayatımızdadır. Sabun yapımı, bir miktar sabunun tartılıp karıştırma kabina
atılmasıyla başlar. üzerine sabunu beyazlatmak işin titanyum dioksit eklenir. kullanım süresini arttırmak işin ise
antioksidan yağlar kullanılır. Ve son olarak parfümde eklenip iyice karııtırıldıktan
sonra ıııtıcıye eklenir. Sadece 0,7 mm
kalınlııında ince tabakalar haline getirilir. Buradan çıkıp büyük bir delikten içeri düşerek ısıyla eritileceıi
birleıtirme makinasın gider. böylece uzun bir sabun kalibı haline gelir. istenilen
bıyıklıklerde kesilip paketlenir.
aşağıdaki
soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.
1. camin
üretimi gerekli mi? hayatımıza sağladığı kolaylıklar nelerdir?
2. Cam
şiiirme teknikleri ilk defa ne zaman, kim tarafından kullanıldı?
3. şok
yüksek sıcaklıklarda çalışan insanların giysileri nasıl olmalıdır? Bu nasıl
ayarlanabilir?
4. Kaliteli
bir kristal cam bardağını diğer camlardan ayıran fark nedir?
5. Saılamlaıtırılmıı
bir cam, sıradan bir cama göre kaç kat daha sağlamdır?
6. yürüyen
merdivenin işlevleri nelerdir?
7. yürüyen
merdivenin bakımı nasıl olmalıdır?
8. yürüyen
merdiveni insanların fobisi haline getiren olay ne olmuştur?
9. amerikaıda
yürüyen merdivenleri insanlara sevdirebilmek işin nasıl bir yöntem kullanılmıştır?
10. Cam
sertleıtirme işlemleri nasıl yapılır?
11. yürüyen
merdiven işin en uygun eşim kaç derecedir?
12. bugün
dünyadaki yürüyen merdivenlerden en uzununun ve en kısasının boyları ne
kadardır? Ve bu merdivenler nerededir?
esengül MELEN EĞİTİM
BİYOLOJİ 5. SINIF