Bedensel büyüklüğün Evrimdeki
Konumu, avantajı ve dezavantajı 45
dakika
hayvanların boyutlarının deıiımediıini ve yıllardır aynı boyutlarda olduğunu
sanirız fakat evrimsel süreci incelediıimizde bunun böyle olmadığının farkına
varırız.
Bir fille karıncayı karıılaıtırdııımızda hangisi büyüktir sorusuna nasıl
cevap veririz.Filler daha büyüktir deriz.aslında
karıncalar daha büyüktir çünkü bilim bunu biokıtleye göre almıştır.Fillerin
biokıtlesi 3milyonken,karıncaların biokıtlesi 33milyondur.ağırlık,uzunluk, boy
sabit değildir.
cisse hayvanın kaderini belirler.Fillerin
akrabası olan mamutlar bir milyon sekiz yıl ince ortaya ııkmıılardır.Bilim
adamları bir şok kazı sonucunda bazı fosiller elde etmiılerdir.Bunlardan biri
olan arka bacak kemiklerini karıılaıtırdıklarında aralarında büyük boyutsal
farklılıklarının olduğunu gırmıılerdir. Bu kemiklerin yağlarını incelediıinde
küçük kemikli mamutun yavru olmadığını,bunun tam tersine
onun daha yaşlı olduğunu saptamıılardır.Mamutların küçük boyutlardan büyük
boyutlara evrimleıtiıini görüriz.
Pasifik okyanusundaki Galapagus adalarındaki
hayvanlar diğer ana karadaki arkadaşlarından 3,5 kat daha büyük ve 320 kiloya
kadar da ulaımıılardır.ince kişilen sonra büyüyen
tekrar kişilen mamutlar neden kişildi?araştırma yapan bilim adamları öncelikle
bu değişimin çevreden kaynaklandığını düşünerek ince adanın tarihçesini
incelemiıtir.Ada jeolojik zaman sürecinde sularında yükselmesi ile sivrileımiı,dik
yamaçlar halinde İŞ küçük adaya bılınmııtır.Mamutlar hayatta kalmak işin besin
aramaya ııktıklarında dik yamaçların eşimine hepsi dayanamamııtır.Ana kara
mamutları ancak 20-25 derece eşimdeki dik yamaçlara dayanabilmiıtir.eşim 30-35
dereceye çıktığında sadece buna pigme mamutları dayanabilmiıtir.böylelikle ana
kara mamutlarının nesilleri tıkenmiıtir.Sadece pigme mamutları yaşamış ve
nesillerini ıoıalmııtır.Evrimsel anlamda uyum süreci başlamıştır.Arazi
koşulları,besin kaynakları onları sahip oldukları cisseden onda bir ağırlııa
indirmiıtir.insanlar gelinceye kadar çevreye uyum saılayıp hayatta
kalmıılardır.Bir bilim adamı nesillerinin tıkenmesinin en büyük kaynağı olarak
insanları girmiştir.mamutları geri getirmek işin klonlamayı desteklediıini öne
sürdü.
dünyanın en büyük böceii olan Titan bok bıceıidir.böceklerin
en büyük boyutlara ulaştığı dönem oksijen yönünden atmosferin en yoğun olduğu
dönemdi.akıllara neden böcekler o zamanlardaki gibi bıyımıyor sorusunu
getirebilir.artık atmosferde böceklerin geliıebilecekleri yoğunlukta oksijen
olmadııındanıBilim adamları normal şartlardaki %21 lik
oksijen oranında yaşayan böcekleri %30luk oksijen ortamında
yaıatmııtır.Sonucunda %25 daha büyük böcekler elde etmiştir.
Soropotlar et obur olan bir dinozor ıeıididir.Bilim adamları bunu incelerken evrime çevrenin şok
büyük etkisi olduğunu düşünerek o zamanki dünyanın dinozorların yaşadığı zamanki dünyadan farklı
olduğunu fark etmiştir.Bu hayvanların boyun kemiklerini tomografide
incelemiılerdir.bunun nda bu kemiklerin şok hafif hatta kuş tüyi gibi
olduğu,içinde %60,%70 hava ile doludur.Bu kemiklerin kaslarla doğrudan oksijen
sağladığı da düşünülüyor.Bu kemiklerin güçlü olmadığı anlamına gelmez.
Peki ya insanları
Son 100yıldan beri insanlarda büyüyor.Bu
büyümenin tercihlere göre ıekillendiıini görüyoruz.tarım insanların yiyecek
ıeıitliliıini azaltmıı,besin eksilmesine ve boy kısalmasına sebep olmuştur.Boy
19.yy sonlarına kadar baskı altında kaldı.Daha sonralarda bu baskıdan
kurtularak gelişmiş dünyanın ortalamasında erkeklerde 1.75, bayanlarda 1.63
boya sahip olmuştur.
tim koşullar boyutları etkilemiıtir.
aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.
1.değişen çevre koşullarına rağmen bazı hayvanlar kişilip bazı hayvanlar
büyürken en az bir yaşam biçimi 3.8 milyar yıldır aynı yaşam biçimini sürdürüyor bu yaşam biçimi hangisidir?
2.dünyanın en büyük kertenkelelerine ev sahipliği yapan ada hangisidir?
3.En büyük kara hayvanı hangisidir? Nerede yaşar fiziksel boyutları
nasıldır?
4.Evrimleıme safhası tam olarak bilinemeyen gizemli mavi balinaların
avlanma teknikleri nasıldır?
5.Balinalar ne kadar sürede günlük gıda ihtiyaçlarını karışlar ve bunun
boyutuyla ne gibi bir alakası vardır?
6.Soropotların evrimleımesi ile dinozorlar
yaıamlarını devam ettirmiılerdir.dinozorların
hıkımdarlıklarına son veren olayı kısaca aııklayınız?
7.Boyut,yiyecek ve onu ararken harcanacak
enerji arasındaki dengeyi bir örnekle aııklayınız?
8.En küçük kara hayvanı hangisidir? Nerede yaşar ve fiziksel boyutları nasıldır?a
Havva AKGÜL 015
Fen Bilgisi öğretmenliii-4 2009