Gezegenimizdeki suyun sadece % 3 İŞ
tatlıdır. dünya üzerindeki tim yaşam
tatlı suya bağlıdır. Venezıella önün gizemli tepeleri tropikal ormanlardan şok
yüksekteki tenha dağ platoları (artır kanır don ilin) hayali tarih öncesi
ülkesi kayıp dünya ya ilham veren işte bu platolardır. Burada ki tuhaf kum taşı
kuleleri ıekillendiren bin yıl boyunca onları düven güçlü rızgırlar ve şiddetli
yağmurlardır. Deniz yüzeyinde yükselen nem ve su buhari rızgırlarla karanın iş
kısımlarına taşönür, dağlara ulaşan nemli hava yükselmek zorunda kalır ve
soğurken yoğunlaçıp bulutları oluşturur. Ve yağmur, tim tatlı suyun kaynağı
ortaya çıkar.
Dereler bıyıyerek nehirleri oluşturur. Ve
yüzlerce KM giderek denizlere dikilir. El Santo Alken(Melek şelalesi) dünyanın
en büyük çağlayanı suları 979 metreden suları kırılmadan dikilir. şelale o
kadar yüksek ki suları aşağıdaki şeytan kanyonuna ulaımadan ince bir buğu
halinde uçar.
dağ akarsuları ancak küçük hayvanların
yaşaması işin besin vardır. Ama Japonya deki dev semenderler 2 metreye yaklaşan
boylarıyla dünyanın en büyük amfibileridir. Bu buz gibi sulardaki en büyük
avcilar onlardır. Avlanmaya gece başlarlar. metabolizmaları yavaştır. 80 yıl
yaşarlar. Avlandıkları balıklar şok az ve semenderlerin giriş kabiliyetleri
azdır. Ama baş ve bedenlerindeki duyargalar su basıncındaki en ufak değişikliği
bile hisseder. yüksek su kaynaklarında her yıl milyonlarca alabalık
yumurtalarını bırakmak işin okyanustan nehirlere, dünyanın en büyük alabalık
güğüni yaparlar. çünkü yukarıdaki nehir sularında yumurtalarını yiyen avcilar
azdır. Yine yükseklerde kanada ayıları avlanmak işin yüzmeyi ıırenmiılerdir.
dağların doruklarında gelen bu sular
aıındırıcı kuvvetiyle Arizona nin kolarado nehri ne 5 milyon yıldır bu sular
çildeki kum taılarının aıındırarak devasal bir kanyon yapmıştır.
çoğu ırmak denizlerde son bulurken
bazıları güllere dikilir. yerkürede de güller ırmakların 20 katı kadar tatlı
suları karışlar. doğu Afrikaıdaki rift vadisi dünyanın en büyük 3 gölüne
sahiptir. Victoria. Malabi Tanganika dır. malabi en k dır. Tropik suları
tim diğer güllerden daha şok 850 nin üzerinde çitlik ( balık) türü vardır.
çitlikler (balık) yavrularını korumak işin ağızlarında saklarlar.
doğu Sibiryaıdaki Baykal gölü uzunluıu
çoğu ırmak bir gülde sin bulmaz.
Gezegenimizin en muhteşem irmaçı amazondur. Amazon kendinden sonra gelen 10
nehirden daha fazla su taşır. Peru antlarında doğan ana kolu doğu yönünde
akarak brezilyaya geçer. yıl boyunca güney amerikanın 3öte 1ınin suları toplar.
Amazon nehri yılda 1 miyar ton tortul taşır. Amazon nehrinde rionebro (kara
nehrin) ırmakla karıılaıtııı yerde tortullar gözle görülür hale gelir. Amazonun
sularında bu güne dek 3000ınin üzerinde balık türü tanımlanmııtır. Bu sayı tim
Atlantik okyanusundan daha fazladır. suları o kadar zengindir ki tatlı su
yunuslarını besleyebilir. Bu pembe yunuslar
Brezilya ve Arjantin sınırındaki ıyvan
suyu 2700metre eniyle dünyanın en büyük çağlayandır. Bu şelaleden saniyede 13
milyon litre su dikilir. dünyanın bütün büyük çağlayanları viktoria. Miyagara,
igaatsu nehirlerin aşağı yataklarında bulunur. Nehirler sonlara doğru yavaşlar.
Brezilyada her yağmur mevsiminde parana nehri yatağından taşar. Ve ıngiltere
büyüklüğünde bir alanı su basar. Pantanal dünyanın en büyük sulak alanıdır. Bu
sularda değişik canlılar yaşar. Mesela Victoria dev su zambaıı, benekli
kaymanlar, doradolar(balık )vb yaşarlar.
Bangladeııte ganj ve bragmapunta nehirleri
birleıerek dünyanın en büyük deltasını oluşturur. deltanın ağzında dünyanın en
büyük mangrov ormanları bulunur. tim tropikal kuşakta gel-git olaylarının
olduğu yerlerde bulunur. Bu sulak ormanlarda yaşayan maymunlar(makak) avlanmak
yiyecek işin yüzmeyi ıırenmiılerdir. Suyun dibinde 30isn den fazla
kalabilirler.
AŞAĞIDAKİ SORULARIN CEVAPLARI FİLMİN AYRINTILARINDA VARDIR.
1)
Gezegenimizin
% kaçı tatlı su dur?
2)
Venezuelanın
kum taşı kuleleri nasıl oluşmuştur?
3)
dünyanın
en büyük şelalesi nerdedir? eni ve uzunluıu ne kadardır?
4)
yüksekteki
dağ ırmaklarında hangi canlı grupları baskındır?
5)
alabalıklar
neden denizden ırmaklara doğru hareket eder?
6)
arizonanın(kolarado)
nehri nasıl oluşmuştur? kaç yıl da
oluşmuştur? derinliii ve genişliii ne
kadardır?
7)
Hint
nehirlerinde yaşayan su samurlarının sosyal hayatı nasıldır?
8)
Lambuga
balıklarının ızelikleri nelerdir?
9)
Japonya
nehirlerinde yaşayan semenderlerin yaıayııları nasıldır?
10) dünyadaki güllerdeki
tatlı suyun ırmaklardakinin kaç katıdır?
11) Baykal gülünçn
uzunluıu ve derinliii ne kadardır? Ve nerde bulunuyor?
12) Baykal gölündeki
tırlerin ızelikleri nasıldır?
13) Amazon nehrinin
taşıdığı su ne kadardır? Ne kadar tortu taşır?
14) Amazon nehrinde kaç
tır canlı yaşar?
15) Amazonda yaşayan
pembe yunusların ızelikleri nelerdir?
16) dünyanın en büyük
sulak alanı ismi nedir ne kadar yeri kaplar?
17) dünyanın en büyük
deltası nerdedir? nasıl oluşmuştur?
18) Mangrov ormanlarının
ne tır ızelikleri vardır?
19) dünyanın en büyük
ıelalesinin ismi nedir? yüksekliii kaç metredir?
20) yağmur nasıl oluşur?
21) Kolarado kanyonu
nasıl oluşmuştur? Nerdedir?
NURULLAH İLBAİ FENBİLGİSİ 4.A 09010004020