DÜNYANIN MAĞARALARI

 

Gezegenimizin dayandııı son sınır maıaralardır. Ancak gözü pek maceraperestlerin gittiği iş dünyadır. Ayaklarımızın altında kilometrelerce uzanan mağara bacaları ve koridorları uzanıyor. Meksikaıdaki Svalov mağarası 400m derinliıindedir. Derinlikleri insanoğlu Aya ayak basmadan iki yıl ince keşif edilmiştir. Bu mağarada şok değişik canlılar yaşar. mağaralar karanlıktır ve canlıların yaşamı işin zordur. Fakat yaşayan canlılarda bulunmaktadır. örneğin yenizellanda da ki mağara ateş böceii tavandan aşağıya doğru sarkan ip şeklinde hazırladığı mukustan yapar bu ipi bu iple avlarını yakalar ve canlı yerler. işini şansa bırakmayıp vıcutlarının son kısımlarında kimyasal tepkimenin sonucu mavi bir ışık belirir böylece daha şok dikkat şekerler. dünya maıaraların çoğunu tek bir kaya türü kireç taşından oluşur. Bu kireç taiları deniz kabuklarından ve mercanlardan çıkan minerallerden meydana gelir.

Borneoda ki Geyik mağarası ise yağmur sularının kireç taşönü aıındırarak oluşturur. yeraltı nehri koridoru en büyük olan mağaradır. Bu mağarada 3 milyon yarasa bulunur. yarasaların gübreleri mağarada yaşayan yüz binlerce hamambıcekleri işin besin kaynağıdır. şok ilginçtir ama yengeçlerde bulunmaktadır ve onlarda gübreden beslenirler. güneş olmadığı işin bitki yoktur ve besin kaynaklarını bu gübreden sağlarlar. O karanlııa rağmen yarasalar yönlerini yüksek perdeli tıklamalarla bulurlar. Bu mağarada birde kara sahanlar yaıamaktadır. Karasahan kuşları yuvalarını tükürükle yaparlar. Bu yuvalarda insanlar tarafından da şok önemli olmaktadır. Tehlikeli ve zor bir iş olmasına karşın 60m yükseie tırmanarak toplarlar ve küçük fincanımsı yuvalar gramı gramına gümüş değerindedir. Yerine yeni yuvaları 30 gün içerisinde yeniden yaparlar. Borneo mağaraları her yıl kireç taşönü aıındıran yağmur sularıyla büyümeye devam eder. mağaradaki su inşada eder eriyik maddenin bir kısmı havayla temasa geçer kalsit minerali olarak tortulanır ve sarkıklar oluşur. Bu sarkıklar hızlı akarsa kalsit mağaranın zemininde birikir ve dikitler oluşur. sarkıt ve dikitin birleımesiyle sütunlar meydana gelir.

Meksikada ki su dolu mağaralar dış dünya ile etkileri kesilmiıtir. meksikaının Yucatan yarımadasında gül ve nehir yoktur.500 yıl ince mayalar yaşarken su ihtiyaçlarını mağara obruklarında saılamıılardır.563 km kadar belli olmuştur tehlikeli olduğu işin ilerisi bilinemez havanın bitmesi ölüme neden olur. Keıifıiler yanlarında bir makara ip alırlar çünkü yollarını bulmaları ve ölçüm yapmak yapmalarına yardımcı olur. Su dolu mağaralar yanıltıcıdır. tatlı su ile tuzlu suyun buluştuıu yerde sınır katman vardır. Hava gibi görünen hava değil başka bir su türü olabilir. mağaralarda dar geçitler bulunmaktadır.

Yenizellanda da ki yoksul şövalye adalarının kayalık çıkıntıları vardır aynı borneo da ki gibi bazı canlılara sığınaktır. Burada ise papaz balıkları ve koca gözler yaıamaktadır. mağaradaki yılanlar yarasaları göremezler fakat yaydıkları termal görüntüde yaydııı ısıyı algılayarak yakalar. Ve yılanlar mağaradan çıkmadan besin ihtiyaçlarını böylelikle giderirler.

bazı mağaralar ada gibidir dış dünyayla bağlantıları yoktur buda bazı yaratıkların evrimleımesi sonucunu çıkarır. Troblobitler mağaradan çıkmazlar gün görmezler ve böylelikle gözlerini de yitirmiılerdir. Troblobitler gerçek mağara uzmanlarıdır.

yaşam olmayan mağarada vardır meksikaıda ki Viyaluz Maıarasıdır. çünkü suya beyaz rengini veren sülfürik asittir. Yer kabuıundaki petrol rezervlerinden sızan hidrojen sülfür gazı oksijenle birleıerek sülfürik asit gazı ortaya çıkar. Bu mağarada yarasalar tavana yakın yerlerde oldukları işin hayatta kalırlar. Keıifıiler solunum ve ölçüm cihazları kullanırlar. Bu zor şartlara rağmen mağara moilleri yaşaya bilmektedirler. Bu mağarada birde sarkıtımsı oluşumlar vardır dev bakteri kolonileridir. güneş yoktur ama enerjilerini hidrojen sülfür gazından alırlar.

birleşik Devletlerdeki şilin altında bir mağara olduğu anlaşıldı buraya leşuvya ıFırfır adı verildi.1986 öda maıaracılar gevşek kaya tabanını kazana dek gizli kalmıştır.193 km üzerinde haritası çıkarıldı. En şaşırtıcı ve güzel mağara olarak kabul edilmiştir. çünkü duvarlar kristallerle kaplıdır ve bu kristaller alış taıındandır. Bu mağaranın yağmur sularıyla aıınmadııı sülfürik asitle aıındııı ortaya çıkmıştır.5mılik koliler kristallerle kaplıdır. Ve son olarak ekstramofil bakteriler duvarlardaki kayayla beslenerek yaşarlar. Bunlar gibi bilinmeyen ne kadar mağara vardır kim bilir?

 

 

 

 

 

 

 

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.

 

 

1.Meksikadaıki Svalov mağarası derinliii ne zaman ortaya çıktı?

2.Meksikadaıki Svalov Maıarasında yaşayan mağara ateş böceii avını nasıl yakalar?

3.Borneodaıki Geyik mağarası nasıl meydana gelmiştir?

4.Borneodaıki Geyik Maıarasında yaşayan canlıların besin kaynakları nedir?

5.Karasahan kuşları yuvalarını ne kadar sürede yaparlar?

6.insanlar neden Karasahan yuvalarını toplar?

7.Borneodaıki mağaralar neyin etkisiyle büyümeye devam eder?

8.Dikit ve sütun nedir?

9.Mayalar su kaynaklarını nasıl gidermiılerdir?

10.Keıifıiler neden yanlarında ip makarası alırlar?

11.Maıaraların derinlikleri neden tam olarak bilinmez?

12.Su dolu mağaralar neden yanıltıcıdır?

13.yılanlar yarasaları gırmedikleri halde nasıl yakalar?

14.yaşam olmayan mağara hangisidir ve bu adın verilmesini nedeni?

15.yaşam olmayan mağaradaki yarasalar nasıl hayatta kalır?

16.Su olmadan da mağara olur mu?

17.dünyadaki en güzel mağaranın adı nedir?

18.dünyadaki en güzel mağara olmasının nedenleri?

 

 

 

 

 

 

 

 

BÜŞRA KAPTANER

 

EĞİTİM FAKÜLTESİ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİİİ 4.SINIF