Gezegenimizin dayandııı son sınır maıaralardır. Ancak gözü pek
maceraperestlerin gittiği iş dünyadır. Ayaklarımızın altında kilometrelerce uzanan
mağara bacaları ve koridorları uzanıyor. Meksikaıdaki Svalov mağarası 400m
derinliıindedir. Derinlikleri insanoğlu Aya ayak basmadan iki yıl ince keşif
edilmiştir. Bu mağarada şok değişik canlılar yaşar. mağaralar karanlıktır ve
canlıların yaşamı işin zordur. Fakat yaşayan canlılarda bulunmaktadır. örneğin
yenizellanda da ki mağara ateş böceii tavandan aşağıya doğru sarkan ip şeklinde
hazırladığı mukustan yapar bu ipi bu iple avlarını yakalar ve canlı yerler.
işini şansa bırakmayıp vıcutlarının son kısımlarında kimyasal tepkimenin sonucu
mavi bir ışık belirir böylece daha şok dikkat şekerler. dünya maıaraların
çoğunu tek bir kaya türü kireç taşından oluşur. Bu kireç taiları deniz
kabuklarından ve mercanlardan çıkan minerallerden meydana gelir.
Borneoda ki Geyik mağarası ise yağmur sularının kireç taşönü aıındırarak
oluşturur. yeraltı nehri koridoru en büyük olan mağaradır. Bu mağarada 3 milyon
yarasa bulunur. yarasaların gübreleri mağarada yaşayan yüz binlerce
hamambıcekleri işin besin kaynağıdır. şok ilginçtir ama yengeçlerde
bulunmaktadır ve onlarda gübreden beslenirler. güneş olmadığı işin bitki
yoktur ve besin kaynaklarını bu gübreden sağlarlar. O karanlııa rağmen
yarasalar yönlerini yüksek perdeli tıklamalarla bulurlar. Bu mağarada birde kara
sahanlar yaıamaktadır. Karasahan kuşları yuvalarını tükürükle yaparlar. Bu
yuvalarda insanlar tarafından da şok önemli olmaktadır. Tehlikeli ve zor bir iş
olmasına karşın 60m yükseie tırmanarak toplarlar ve küçük fincanımsı yuvalar
gramı gramına gümüş değerindedir. Yerine yeni yuvaları 30 gün içerisinde
yeniden yaparlar. Borneo mağaraları her yıl kireç taşönü aıındıran yağmur
sularıyla büyümeye devam eder. mağaradaki su inşada eder eriyik maddenin bir
kısmı havayla temasa geçer kalsit minerali olarak tortulanır ve sarkıklar
oluşur. Bu sarkıklar hızlı akarsa kalsit mağaranın zemininde birikir ve
dikitler oluşur. sarkıt ve dikitin birleımesiyle sütunlar meydana gelir.
Meksikada ki su dolu mağaralar dış dünya ile etkileri kesilmiıtir.
meksikaının Yucatan yarımadasında gül ve nehir yoktur.500 yıl ince mayalar
yaşarken su ihtiyaçlarını mağara obruklarında saılamıılardır.563 km kadar belli
olmuştur tehlikeli olduğu işin ilerisi bilinemez havanın bitmesi ölüme neden
olur. Keıifıiler yanlarında bir makara ip alırlar çünkü yollarını bulmaları ve
ölçüm yapmak yapmalarına yardımcı olur. Su dolu mağaralar yanıltıcıdır. tatlı
su ile tuzlu suyun buluştuıu yerde sınır katman vardır. Hava gibi görünen hava
değil başka bir su türü olabilir. mağaralarda dar geçitler bulunmaktadır.
Yenizellanda da ki yoksul şövalye adalarının kayalık çıkıntıları vardır
aynı borneo da ki gibi bazı canlılara sığınaktır. Burada ise papaz balıkları ve
koca gözler yaıamaktadır. mağaradaki yılanlar yarasaları göremezler fakat
yaydıkları termal görüntüde yaydııı ısıyı algılayarak yakalar. Ve yılanlar
mağaradan çıkmadan besin ihtiyaçlarını böylelikle giderirler.
bazı mağaralar ada gibidir dış dünyayla bağlantıları yoktur buda bazı
yaratıkların evrimleımesi sonucunu çıkarır. Troblobitler mağaradan çıkmazlar
gün görmezler ve böylelikle gözlerini de yitirmiılerdir. Troblobitler
gerçek mağara uzmanlarıdır.
yaşam olmayan mağarada vardır meksikaıda ki
Viyaluz Maıarasıdır. çünkü suya beyaz rengini veren sülfürik asittir. Yer
kabuıundaki petrol rezervlerinden sızan hidrojen sülfür gazı oksijenle
birleıerek sülfürik asit gazı ortaya çıkar. Bu mağarada yarasalar tavana yakın
yerlerde oldukları işin hayatta kalırlar. Keıifıiler solunum ve ölçüm cihazları
kullanırlar. Bu zor şartlara rağmen mağara moilleri yaşaya bilmektedirler. Bu
mağarada birde sarkıtımsı oluşumlar vardır dev bakteri kolonileridir. güneş
yoktur ama enerjilerini hidrojen sülfür gazından alırlar.
birleşik Devletlerdeki şilin altında bir
mağara olduğu anlaşıldı buraya leşuvya ıFırfır adı verildi.1986 öda maıaracılar
gevşek kaya tabanını kazana dek gizli kalmıştır.193 km üzerinde haritası
çıkarıldı. En şaşırtıcı ve güzel mağara olarak kabul edilmiştir. çünkü duvarlar
kristallerle kaplıdır ve bu kristaller alış taıındandır. Bu mağaranın yağmur
sularıyla aıınmadııı sülfürik asitle aıındııı ortaya çıkmıştır.5mılik koliler
kristallerle kaplıdır. Ve son olarak ekstramofil bakteriler duvarlardaki
kayayla beslenerek yaşarlar. Bunlar gibi bilinmeyen ne kadar mağara vardır kim
bilir?
aşağıdaki soruların
cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.
1.Meksikadaıki Svalov mağarası derinliii ne zaman ortaya
çıktı?
2.Meksikadaıki Svalov Maıarasında yaşayan mağara ateş
böceii avını nasıl yakalar?
3.Borneodaıki Geyik mağarası nasıl meydana gelmiştir?
4.Borneodaıki Geyik Maıarasında yaşayan canlıların besin
kaynakları nedir?
5.Karasahan kuşları yuvalarını ne kadar sürede yaparlar?
6.insanlar neden Karasahan yuvalarını toplar?
7.Borneodaıki mağaralar neyin etkisiyle büyümeye devam
eder?
8.Dikit ve sütun nedir?
9.Mayalar su kaynaklarını nasıl gidermiılerdir?
10.Keıifıiler neden yanlarında ip makarası alırlar?
11.Maıaraların derinlikleri neden tam olarak bilinmez?
12.Su dolu mağaralar neden yanıltıcıdır?
13.yılanlar yarasaları gırmedikleri halde nasıl yakalar?
14.yaşam olmayan mağara hangisidir ve bu adın verilmesini
nedeni?
15.yaşam olmayan mağaradaki yarasalar nasıl hayatta kalır?
16.Su olmadan da mağara olur mu?
17.dünyadaki en güzel mağaranın adı nedir?
18.dünyadaki en güzel mağara olmasının nedenleri?
BÜŞRA KAPTANER
EĞİTİM FAKÜLTESİ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİİİ 4.SINIF