100 yıl ince 1,5 milyar insan vardı şimdi 6 milyar buna rağmen insan elinin hiç değmediii yerler halen var. şimdi hiç gırmediıiniz bir yer anlatacaıım. bildiğimiz gibi dünyanın İKİ kutbu vardır. güney kutbu ve kuzey kutbu, dünyayı güneşsiz bir yer farz edin. burası sürekli kış ve sıcaklık -70 dereceye kadar diğer. tim hayvanlar kaşarken buradan penguenler birbirini yanaçıp yumurtalarını korumak işin ayaklarını karınlarına doğru çekerek beklerler 4 ay boyunca öylece beklerler. dört ay güneşsiz ve yiyeceksiz kalırlar. güneş antarktikaıyı terk ederken kuzey kutbu aydınlatır. Mart ayından itibaren dört ay boyunca kuzey kutbu aydınlık kalır. Buda baharın mıjdeleyicisidir. Bunun en büyük örneği dört ay boyunca yeraltında kış uykusuna yatan kutup ayılarının inlerinden ııkıııdır. Yerin altında yeni doğan yavru kutup ayısı kör ve saıırdırlar. Anneleri bunları sınamak işin artık yeraltından çıkarmaya baılamıılardır. Yavrular kolay uyum saılayamadıklarında bu yavruların yarısından çoğu bir yaşını doldurmadan ilirler. Anne kutup ayıları buzullar erimeden av bulmak zorundadırlar. Aksi takdirde okyanusların erimeye başlaması sebebiyle ava ulaıamazlar. Kuzey Kanada da karlar yavaş yavaş erimeye başlar. Her yıl 3 milyon karibu bu kuzey kutup tundrasından güç eder. Taze otlak arayarak yılda 3200 kmiden fazla yol alır. Karada en büyük güç yolculuıunu yapan hayvanlardır. Bu sürüyi takip eden bide sekiz onluk gruplar şeklinde kurtlar da bulunmaktadır. kurtların av stratejisi şu şekildedir: Dost doğru sürü peşine koşup panik yaratır. süreden ayrılan yavru karibuları yakalamak kolaylaıır. Tundra da yaz ortası güneş gün boyu batmaz. güneş işınları ancak kendini ısıtır. Ama yinede ağaçlar işin yeteri enerji ve besin saılayamaz. Bunu girmek işin 800 km güneye inmek lazım. Bu budur şalılar kutup orman sınırının yani tayganın başlangıcını belirler. kozalaklı aıaıların iğne yapraklarını yemek zor olduğundan burada canlılara rastlamak mümkün değildir. Kuzey kutup kişinda kar beyaz bir battaniye gibi doğayı ırter. güney baharıyla tayga ortaya çıkar. dünyadaki aıaıların işte birine sahiptir ve dünya atmosferini deıiıtirecek kadar oksijen üretir.50 derece enlemde tabiatta çarpıcı bir dönüşme olur. Burada artık geniş yapraklı ağaçlara rastlamak mümkün olup canlı bakımımdan zengin bir ekolojiye sahiptir. Ama bu uzun sürmez kışın soğuktan etkilenen yapraklar dıkılmeye başlar. Bu yüzden hayvanlar ya güç etmeli ya kış uykusuna yatmalı ya da aylarca aşlııa katlanmaya razıdır. Amur leoparı dünyanın en az bulunan kedisidir. KIŞ ayından avlanmak şok zordur. Bu yüzden yavru leoparlar bir yaşına kadar anneye bağlıdır. Sert kış sebebiyle ölen geyikleri yemekte sakınca görmezler. dünya üzerinde sadece 40 tane Amur leoparı vardır. Avlanma ve yaşam alanlarının yok edilmesiyle nesli tükenmek üzeredir.

dünya güneş etrafında eşik gezintisini bir yılda tamamlar. Bu eşim mevsimlerin oluşmasını sağlar. dünyada mevsimsiz kalan bölgeler de vardır. Tropik bölgelerde güneş işınları yer küreye doğrudan ve yıl boyunca aynı güçte diğer. Bu yüzden ıangıllar şok çeşit canlı ile doludur.Bu orman yeryüzünin işte birinin oluşturur.üst yüzeyi oldukça zengindir.yeryüzü cenneti olarak adlandırılan Yeni Gine adası 42 tır cennet kuşu barındırmaktadır.burası besin yönünden oldukça zengindir.Bu yüzden farklı alanlarda kendilerini gösterirler.güneş karada olduğu gibi okyanustaki hayatı da etkiler.afrikaıda ki Kap Denizi bu formüle sahip şok üretken sulardır.Yaz bir bolluk ve bereket zamanıdır. Foklar da bu mevsimde ürer. Canavar balığı olarak da bilinen fokların saldırısı sadece bir saniye sürer ve sarsıcı bir gücü vardır. köpek balıkları bunlardan hızlı fakat bunlar kadar güçlü olmadıkları işin fok balıklarının olduğu yerde beslenmeleri şok zordur. küçük denizde oluşan rızgırlar kıtaların iş kısmına doğru ilerler. büyük Sahra üzerinden geçerken kum fırtınalarının en büyüğüne yol açarlar. Hint Okyanusundan esen rızgırlar kumları dünyanın yarı çevresine taşıyıp Amazon cangılını besler. Hint Okyanusundan esen rızgırlar topladıkları nemle kuzeye yinelir ve himalayaıya ulaçır. yükselen hava soğur ve bulut haline gelir yoğunlaçır yağmura dönüşür. bildiğimiz gibi su olmazsa yaşam da olmaz. Yer kürede ki karaların işte birini çiller oluşturmakta ve gitgide bu oran artmaktadır. güney afrikaıda ki Karahabi şili bunların en büyük örneğidir. Burada ki hayvanların hepsi su arayııı işin harekete başlar. geniş bir delta olan Okavangoınun bataklııına doğru yola diğerler. Bu bataklık kurudur. Burada ki Okavangoıya da ki delta ovasına binlerce km uzaklıktaki Angola dağlık alanlarına düşen yağmurla dolar. yaklaşık beş ayda ancak Okavangoıya deltasına ulaçır. Afrika da en şok rastlanan meme türü en yırtıcı olan yaban kıpekleridir. bunların avı inpalalardır. bunların av stratejisi şu şekildedir. Hepsi hiç ses çıkarmadan aynı anda inpalaların etrafını sarara ve saldırırlar. günde bir kez avlanırlar ve her şeyi paylaıırlar.

dünyanın güney ucundaki dört ay karanlıktan sonra güneş yeniden doğar. Penguenler yeniden birbirinden ayrılır ve artık korudukları yumurtalar çatlar. kısa süren Antarktika yazı güney Kutuptakiler hazırdır.

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır

1.Kutuplara insan elinin değmediii demesinin sebebi nedir?

2.Antartika kuşunun diğer adı nedir?

3.dört ay boyunca yeni doğan yavru kutup ayıları neyle beslenir?

4.Kurdun avı hangi hayvandır av stratejisi nasıldır?

5.dünyanın her yerinde bir denge vardır. Av ve avcı hayvanlar arasında da bulunan dengede hangi hayvanlar sırat ve dayanaklıkla saılanır?

6.Karahabide ki Okavangoıya yeryüzündeki su diyarı denilme sebebi nedir?

7.Muson yağmurları nasıl ulaçır?

8.Kuzey Kutupta baharın geliıinin habercisi olan en belirgin nedir?

9.Mevsimler nasıl ulaçır?

10. Hangi aydan itibaren kuzeyde ki dört ay aydınlık başlar?

11.Karada ki en uzun güç yolculuıu yapan hayvan hangisidir?

12.Kutup ayılarının kış uykusuna yatma sebepleri nedir?

13.Tayga Orman başlangıcını oluşturan budur şalılardan ince var olan kozalaklı aıaıların olduğu yerde neden canlılar bulunmaz?

14.dünyada en az bulunan ve doğal mirasın kırılganlııını temsil eden hayvan türü hangisidir?

15.Su işin Okavangoıya doğru yol alan hayvanlar hangileridir?

16.insanlar ve diğer canlılar işin en gerekli besin ve enerji kaynakları nelerdir?

FAZİLET ARTUÇ

EĞİTİM FAKÜLTESİ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİİİ 4.SINIF