Asitler ve kullanım alanları

hergün gördüğümüz ve dokunduıumuz bir adet maddenin üretiminde asit kullanılmaktadır. Plastikler, filmler, dokumalar, gübreler ve daha birçok ürün. günümüzde asitlerin kullanılmadııı bir alan düşünmek neredeyse imkansız.

Asitler yok ediciliklerine göre ayrılıyor ve önem kazanıyor. Nitrik asit ıretiyor. En şok ANFO olarak da bilinen I Amanyum Nitrat yaş yakıtı I biçiminde kullanılıyor. inşaatlarda en şok kullanılan patlayıcı ANFOI dur. Ordu patlayıcıları işin öncelik RDXıtedir . RDX birleşmiş Devletler tarafından kullanılan 5 düzine formülın ana bileşenidir. RDXıte kullanılan Nitrik Asit konsantre nitrik asittir.( % 98 nitrik asit). şok az su içerir. Bu kimyasal kazara deriye temas ederse geri dönüşü yoktur. RDX erimii TNT ile karııtırılınca ortaya mayın tarlalarında kullanılan bu patlayıcı çıkıyor.

Hemen hemen her patlayıcının kilit maddesi olmasına karşın Nitrik asidin uıuculuıu çoğu amonyum nitrat gıbresinin hazırlanmasında kullanılıyor. 1947ide nitric asidin uıuculuıu şok büyük bir felaketi tetikledi. Olay Texas şehrinde yaşandı. Bir yük gemisi dolusu amonyum nitrat ve 5000 kişi yaralandı. birleşmiş Devletler tarihinin en kötü endüstri kazası olarak kabul ediliyor.

Nitrik Asitten daha güçlü olan bir başka asit sülfirik asittir. birleşik Devletlerde en şok üretilen kimyasaldır.kullanım alanı oladukıa yayındır. Bu nedenle üretimi tonlarla ifade edilmektedir. sülfirik asit yüksek H yoğunluğuna sahip olduğu işin güçlü asit olarak belirlenir. Su nötr bir sıvıdır ve phii 7idir. 7ınin üzerindeki pH değerleri alkaliyken altındakiler asittir. aşağı doğru her bir değer arasında öncekine oranla 10 kat daha fazla H iyonu. pH değeri 1 olan konsantre sülfirik asit PH değeri 6 olan tükürükten 100.000 kat daha asidiktir.

sülfirik asit güçlü bir asit olmasının yanı sıra alimınyum da dahil olmak üzere çoğu metal işin son derece aıındırıcıdır. sülfürik asit aynı zamanda şeker gibi maddelerin içindeki nemi ıekebilen güçlü bir kurutucudur. sülfirik asit petrol sanayisinde, beyazlatma sanayisinde, kağıt hamuru ve kağıt ıretilmisinde, bira kazanlarının temizliıinde kullanılıyor.

Hidroklorik asit seyrek bir yoğunluıa sahip olmasına rağmen midede yiyeceklerin parıalanmasını sağlayan ve jelatin maddesinin üretiminde kullanılan asitle aynıdır. Jelatinin ham maddesi kemiktir. Hidroklorik asit minerallerin kemikten ayrılmasına yardımcı olur. böylece kemikte sadece jelatinin ıretilieceıi proteinler kalır. Jelatin daha sonra çeşitli film emılsiyonlaında, eczacılıkta, golf toplarında ve gıdalarda kullanılır.

Sirkenin yapımı alkolle başlıyor. Alkol suyla karııtırılarak % 13.5ilik yoğunluk elde ediliyor. Daha sonra asidobakterilerin üremesi işin bir besin karışımı ekleniyor. Son olarak da oksijen ekleniyor. Oksijen asidobakterilerin ıremesini hızlandırıyor. 18 - 22 saat sonra % 13.5 lik alkolden % 13.5 lik asetik asit oluşuyor.

sülfirik ve fosforik asit paslanmaz çelik yapımında da önemli bir role sahiptir. Asit kramla tepkimeye girerek paslanmaz. çeliii pasifleıtiren koruyucu kromoksit tabakasını oluşturuyor. sülfirik asit ayrıca altını, gümüşi, platini, sonu çöp olacak hurda parçalarından ayırmada kullanılır. En şok platinin geri kazanımı saılanır. Hidroklorik asit ve Nitrik aside doğru oranda karııtırırsak Kral suyunu elde ederiz. Kral suyunu kullanmaktaki amaç ayrııtırma tekniklerini kullanarak çözeltideki herşeyi çözmektir.

Asidin en ayrıcalıklı özelliklerinden biri metalleri eritebilmesidir. Cep telefonu ana kartları, şok ince filtreler, otomobilin gösterge paneli gibi parçalar asitle iılenerek yapılır.

doğası gereği tehlikeli olsada asidin eşsiz hassasiyeti fabrika ürünü dünyamızı ıekillendiren fabrika ürünlerinin ıretilmesinde olmazssa olmazdır. Asit buharları gözlerde ve akciğerlerde ağır hasar bırakabilmektedir. Buna karşın buhari tüten asit havuzları turistlerin ligisini ıekmektedir. Bilim insanları bu asit havuzlarında birgün sayısız sanayii kolunda devrim yaratabilecek mikroskobik canlılar buldular. Bu eşsiz asit havuzlarının bulunduğu bölgeye I Yellow Stone Milli parkıı deniyor. Yellow stoneı un asitli adalari bi magma adasının üzerindeler. Yellow stoneı un asitli ve sıcak suları birçok canlıyı parçalarken hayattan tamamen bağımsız değildir. Kavurucu asidik sularında Termo Asidofil denen mikroplardan oluşan koloniler yaşıyor. Bilim insanları bu mikroorganizmaların enzimlerinin birçok sanayii alanında kullanılabileceıini söylüyorlar.

Yellow stoneıun buhar tüten havuzlarından dünyamızı ıekillendiren sanayii süreçlerine değinen asit muhtemelen gezegendeki en yaygın kimyasal. insanoğlu tehlilerini ehlileıtirerek sunduklarından faydalanıyorlar.

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.

1) Nitrik Asit en şok hangi şekilde kullanılır?

2) sülfirik Asit niçin güçlü asit olarak adlandırılır?

3) sülfirik Asidin kullanım alanları nelerdir?

4) sülfürden sülfirik asit nasıl elde edilir?

5) güçlü asitler suya ve alkoliye temas ederse ne gözlenir?

6) Portakal, kola ve sirke hangi asit tırlerini içerir?

7) Alkolden asit oluşmasında rol oynayan mikroorganizma hangisidir?

8) Elektropolisaj ve pasifleıtirme nedir?

9) Kral suyu nedir ve niçin kullanılır?

10) Cep telefonun ana kartları, ince filtreler, otomobil gösterge panoları yapılırken kullanılan asit hangisidir?

11) Bilim insanlarının asit havuzlarının içinde buldukları canlılar hangileridir?

FERHAT ÖZDOĞAN

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLİİİ

NO:8010004006

4.SINIF