ANNE KARNINDA YAŞAMA YOLCULUK-
1 (60 DK)
Sperm yumurta ile birleıiyor ve yaşama doğru
mucizevi bir yolculuk başlıyor, ama bu vakada cok
sıra- dışı şeyler oluyor,dillenen yumurta ikiye ayrılarak tek yumurta ikizlerini oluşturuyor sonra her iki
yumurta tekrar ikiye ayrılır. yaklaşık 64 milyonda bir gerçekleşen bu olaya
Tek yumurta dördüzleri olayı deniyor. Devrim
niteliğinde ki yeni tekniklerle özel dördüzlerin baştan sona gelişmeleri ve
insan ıremesinde ki son mucize inceleniyor,çoğul doğum mucizesi. Normal sağlıklı bir erkekten kadına bir birliktelik sonunda yaklaşık 300
milyon sperm geciyor
ve yumurtlama döneminde her kadında genellikle bir yumurta oluşur. O yumurtaya ulaşan ilk sperm yarışı kazanır. Yumurtaya girdikten sonra babanın DNAI sinini taşıyan spermin ucu ve annenin DNAI sini taşıyan yumurta
ıekirdeıi sentrozom denen ince liflerle
birleıtirilir. iki DNA grubu birleıir ve
hamilelik gerıekleıir. Bu yeni bir insan
yaşamını başlatan ilk hücre olacaktır. ilk
birkaç saat icinde dillenen yumurtanın dil yatağı
borularından rahme doğru yolculuıu
başlar. Bir gün sonra ilk bilinme
gerıekleıir. ikinci gün ikiden dırde
çıkan yumurta sayısı, üçüncü gün sekiz olur beşinci gün ise cenin artık Blastokist tir . altıncı gün ise blastokist nihayet yumurta kabuıundan çıkar ve rahmin
duvarına yapııır yerleımeye başlar ileriki 39 hafta boyunca orda bıyıyerek ince
embriyoya sonra cenine, daha sonra tam gelişmiş bir bebeie dönüşecek. Ama şok nadiren ikiyiz
ellide bir oranda yumurta olağan üstü bir şey yapar ikiye ayrılır, kendini
çoğaltır ve iki ayrı dillenmii yumurta oluşur. ayrı ama özdeş bunun nedeni henüz ıızılemedi. Belki bunun sebebi yumurtaların kendi
yapısındandır. aynı yumurta ikizlerinin
büyük kısmı üreme dönemine yeni girmiş veya üreme dönemi bitmek üzere olan
kadınlarda görülür. bazı bilim adamları
ileriki yaşlarda kadınların yumurtalarının daha güçsiz ve bılınmeye daha müsait
olduğuna inanıyor. Kesin olarak bilinen
tek bir şey var oda gebeliiin ilk 14 gününde olmazsa daha sonra olmuyor. Tek yumurta ikizlerinin muhtemelen birçok
özelliği birbirine benzer ama yinede %100 benzemezler. Bilim adamları bu yüzden özdeş ikizler demeyi
tercih etmez, onun yerine tek yumurta ikizleri demeyi tercih ediyorlar. Tek yumurta ikizleri çoğunlukla aynı cinsiyete
sahip olurlar ama şok az sayıda da olsa kız-erkek olması ıaıırtıcıdır. Anne karnında bebeklerin her biri ayrı kesede
geliiir. Ama bazı ikizler aynı dış zari
paylaıır. Bebekler geliıirken yer ve
anneden gelen besin icin yarışırlar. Buna rağmen
aralarında sağlam bir baş kurarlar.
Bir bayanda her iki yumurtalıkta iki yumurta oluıabiliyor ve bu
yumurtaların her biri farklı spermlerle dillenmii olabiliyor. aynı gün gerçekleşen çift gebelikte çift yumurta ikizleri oluşur. Tek yumurta
ikizlerinden farkları, kardeşlerinin genlerinin yarısını paylaıması ve normal
iki kardeşten farklarının olmamasıdır. Diyer bir farkıda bu olayın tesadüfi olmadığıdır. araştırmalar bu konuda ürkün rolü
olabileceğini söylüyorlar. doğulu kadınlar
arasında 400 gebelikten birinde çift yumurta ikizleri doğar. amerikalı beyaz kadınlarda ise 88 de bir
olarak görülüyor. nijeryali kadınlarda
ise her 25 doğumdan biri kadar yüksek bir oran. Diyer
etkenler arasında çiftlerin ne sıklıkta birlikte olduğu da vardır. 7. gün; Yumurtaların hepsi anne karnında ki
yerini aldı. Annenin kan dolaşımıyla
etene arasında en önemli bağlantı oluşacak. 9. gün; iki katman birer yuvarlaıa
dönüşüyor üstteki boşlukta amniyon kesesi var, altta
ki boşlukta ise yumurta kesesi yer
alıyor. 14. gün; Bu güne kadar oluşan
hücrelerin hepsi aynıdır, bunlara kök
hücre denir. 15. gün; Sinir hücreleri beyinle birlikte omurliıini oluıturmaya başlayacak. Ve
cenin 3 önemli katmanının oluçma vakti geldi,dış tabaka;deri ve sinir
sistemi orta tabaka;kaslar ve kalp, son
olarak mide, akciğerler,karaciğerler ve pankreasın oluştuıu iş tabaka. Birinci ay; Ceninin boyu 6 mm den kısadır. Anne
karnında 6 litrelik yer vardır. büyük
bir karpuz kadar diyebiliriz. Ewrimsel gelişimin
bir kalıntısı olarak solungaçları ve kuyrukları var, bunlar 4. Hafta civarında geliıiyorlar ve 6.
haftada yok oluyorlar.
Tek yumurta ikizlerinden farklı olarak bir olay daha
gerıekleıebiliyor,Tek ve çift yumurtanın
bileşimi gibi, ilk ince tek yumurtanın dıllenmesi ve daha sonra bu yumurta
bılınerek tek yumurta ikizleri oluşur ,daha sonra ikinci yumurta da dillenir ve
bu İŞ yumurta anne karnında bir araya gelir. Bu olaya çift gebelik olayı denir. oldukça nadir görülen bir olay. Tahminlere göre her 400 cift
yumurta ikizlerlerden birinde bebeklerin babası farklı. 6. hafta; boyları yaklaşık 3 cm kadar göz yuvarlaklarının %85 i belirdi. Bu
dönemde rahim şok sayıya dayanabiliyor. Bu güne kadar ki rekor 15 tir ama ancak 9şu
yaıayabilmiıtir. çift gebelik olayları
yüksek oranda çağdaş üreme tedavileri
sonucu gercekleıiyor. Bazen kadın cok
sayıda yumurta ıretmesini sağlayan ilaçlar alıyor,bir diyer
yöntem ise tıp bebek uygulamasıdır. Bu uygulamada yumurtalar rahmin dışında bir petri kabinda dılleniyor,sonra iki yada daha fazlası rahme
yerleıtiriliyor. tıp bebek
uygulamasıyla ikizlerin sayısında %50
artış oldu, öcüz ve dördüzlerde ise %400 den fazla
artış oldu. 8. hafta; göz yuvarlaıı artık oluştu mercekte
ıekillendi. Kafa en ince büyüyen bilimlerden biridir. Bedenin işte biri kadar boyuta
sahiptir.doğumda bebeğin cıssesinin dört
te biri kadar
olacaktır. Cenin artık küçük bir insana
benziyor. 9. Hafta; Beyin hızla geliıiyor, bir dk yaklaşık iki
buçuk milyon yeni sinir hücresi oluşuyor. doğumla birlikte 100 milyonun
üstüne cıkıyor. Kalp atçıları artarak dk da 165şe kadar cıkacak bu
ulaıacaıı en yüksek hızdır. tim çoğul gebeliklerde ihtiyaç
çekişmesi yağanır. doğumda ikizlerden biri diyerinden daha ağırdır. Bu farklılıklar bebekler bıyırkende etkisini
gösteri . 10. Hafta; gelişmelerin dört te biri geride
kaldı, Genellikle 10 ile 14çinci hafta
ilk görüntüleri girmeye gidilir. Ultrason
şok şaşırtıcı bir sırrı da çizmemize yardımcı olur. çoğumuz rahimde ki ilk birkaç aylık yolculuıumuzu bir yoldaşla sırdırırız, ancak doğumdan ince yok olurlar. yavaşça bızılıyor daha sonra rahim duvarı
tarafından şekiliyor, buna Kaybolan
ikiz sendromu deniyor. Bilim adamlarına göre sekiz insandan biri hayatına ikiz olarak
başlıyor ancak henüz rahimdeykeyken yok oluyor.
Ayna görüntüli ikizler; Her birinin özdeş görünsi yerine ayna görüntüleri olur. Biri saç elini kullanırken diyeri sol elini kullanır .yumurta geç bilindiğinde oluşur. Gebelikten
9 gün sonra yumurta sol ve saç taraf hakkında karar vermiştir. şok nadiren de olsa organlar ters tarafta
oluça bilir. Mesela bir ikizin kalbi
solda iken diyerinin kalbi saçda olabiliyor. Bu yüzden deniliyor ki bazı solak olanlar
kardeşlerden hayatta kalanı olabilirler. Siyam
veya yapışık ikizler; Bu konu ile
ilgili iki teori var bunlardan birincisi;yumurta o kadar geç biliniyor ki asla
bılınmıyor. Diyerine
göre ise;erken biliniyor ama gelişen iki cenin bir şekilde geri şekiliyor ve yapıııyor.
ikinci giriş daha yaygındır bunu destekleyen ilginç kanıtlar var; Her birimiz de yapııma molekülleri vardır, bu
küçük moleküller vucutları birbirine kenetler. moleküller sadece benzerlerini çekmeye
programlanmıı, kolu kola, omuzu omuza, yüzün saç yanını sol yanınaı
yapışık ikizler sadece aynı organ ile
yapııır; kafa kafaya, göğüs göğüse, yada bellerinden birleıirler. ilk İŞ ayın sonu; Ceninler ilk
kez insan bebeği gibi görünmeye başladılar. gebeliiin dönüm noktası da deniyor. istatistiklere göre düşük tehlikesi artık şok az. üreme organlarının yernde
bir çıkıntı var,ama bu cinsiyet işin kesin bir ip ucu değil. ilk bebek hareketleri başlıyor.sinir aşı artık
bedenin her tarafına ulaştı. Nedenini kimse bilmiyor ama ilk hareket
eden kızlar oluyor. 16. hafta; büyüyen cenin vucudunu artık cok kıvrak hareket ettiriyor. çoğul gebeliiin diyer gebelikten farkı bu
gelişen algülama duygusudur. 18. hafta; Ceninlerin duyularının geliıtiıi dönemdir. Sindirim sistemleri çalışmaya başlıyor. Her ne
kadar ihtiyaçları olan tim besinleri eteneden kan dolaşımına katilsada
doıdukları andan itibaren yutmaları ve hazmetmeleri gerekecektir. Bu yüzden ağızlarını açarak etraflarında ki amniyotik sıvıyı içmeye başladılar. Annenin yediği yiyeceklerin bazılarının tadı
kan dolaşımıyla eteneye sonrada amniyon sıvıya geçer . Ceninin tat alma duyusu geliıiyor,ikizler
rahimde aynı anda aynı tadı aldıkları işin bıyırkende yiyeceklerden aynı tadı alabilirler. Duyularını kullanmaya başlıyorlar. Bilim adamları bu dönemde birlikte oyun oynadıklarına bile tanık
olmuştur. 20. Hafta; Ceninler 14 cm civarında,annelerinin avucuna sığacak kadar ufakalar. henüz
gözlerini aıamıyorlar ama göz yuvarlaıı tamamlandı. göze
gelen ışık miktarını denetleyen iris oluşuyorama
doğumdan kısa bir süre inceye kadar göz bebekleri görünmez. Bir kadının rahmi yaklaşık beş buçuk kiloluk
bir cenini taııyabilir. Tek cenin iki
buçuk ile beş buçuk arasında,ikizler iki ile İŞ kilo arasında, üçüzler ise bir
buçuk ile iki kilo arasında doğar. dört
ile daha fazla doğumlarda ise her biri birer kilo olarak doğar. Daha
uzun boylu kadınlar daha fazla büyüyen karnı ile daha fazla ağırlık
taııyabilir. 24. Hafta; akciğerler doğduktan sonra bebeklerin nefes almalarını sağlayacak bir
madde ıretirler. çoğul gebeliklerde neredeyse her zaman erken
doğum olur. Yerlerinin daralmasına
rağmen ikizler ve diğer çoğul gebeliklerde bıyıleyici bir gelişme başlar, Oyun
oynamak. Bu hareketlerinden bazıları rahimden çıktıktan
sonrada devam eder. Rahimde
saldırgan olan ikizler bunu ıocukluklarında da sırdırebilir.
AŞAĞIDAKİ
SORULARIN CEVAPLARI FİLMİN AYRINTILARINDA VARDIR.
1. Tek yumurta dördüzlerin hayat hikateleri nasıl başlıyor?
2. Normal bir erkekteki birleıme sonucu rahme
gönderilen sperm sayısı ve bir bayan da oluşan yumurta sayısı, dillenen yumurta
sayısı kaçtır?
3. Blastokist ne
zaman yumurta kabuıundan çıkar?
4. dillenen yumurta ne sıklıkta ve aralıkta
ikiye bilinçr?
5. Bu bilinme genelde kadınlarda hangi yaş
aralııında görülür?
6. Bilim adamları nicin
şözdei ikizleri değilde ötek yumurta ikizleriı
ifadesini kullanıyor?
7. Tek yumurta ikizleri her zaman aynı
cinsiyette mi doğar?neden?
8. çift yumurta ikizleri hangi olay icin kullanılan bir
ifadedir ve nasıl oluşur?
9. çift yumurta ikizleri ve Tek yumurta
ikizleri arasında ki farklar nelerdir?
10. çift yumurta ikizleri olayının dünyada ki
farklı ırklarda ki kadınlarda gürülme sıklııı nasıldır?
11. ilk beliren organlar hangileridir?
12. Anne karnında kaç litrelik yer vadir?
13. çift gebelik nedir?nasıl oluşur?
14. Bir anne karnı bu güne kadar en şok kaç
cenin taıımııtır?bunlardan kaç tanesi yaşamıştır?
15. çift gebelik olayının en genel nedenleri
nelerdir?
16. Ceninnin kalp
atiı hızı hangi haftalarda ulaıabileceıi en fazla hiza ulaçır?neden?
17. Kaybolan ikiz sendromu nedir?nasıl ve nicin oluşur?
18. Ayna görüntüli ikizlerin özellikleri
nelerdir?
19. Siyam, yapışık ikizler olayı nasıl
gerıekleıir?
20. Bu konunun sebebiyle ilgili teoriler nelerdir?Bu teorileri
destekleyen kanıtlar nelerdir?
Mahmut ERKOL FEN BİLGİSİ 4.SINIF 09010004008