ANNE KARNINDA İNSAN YAVRUSUNUN HAYAT DİNGİSİ ( 90 Dk )

FİLMİN İZETİ

erkeğin testisleri her saniyede 1000 sperm üretir. Spermin kalitesi erkeğin yaşam standartlarına bağlıdır. eğer sigara içmez, alkol almaz, sıcak banyo yapmaz ve dar iş çamaşırı giymezse daha güçlü spermleri olur. ünsanda en küçük hücre olan sperm şok kısa bir yolculuk yapar. Dakikada 3 milimetre ilerler. Sperm beklemekte olan kadın yumurtalııına ( vücuttaki en geniş hücredir.) giderken ince rahim kanalına sonra rahme, oradan da yumurtalıklara varır. Bir kadının yumurtalııı bir yumurtasını serbest bırakır. Ana rahminde bir fetüs olarak yaşarken bile bu yumurtalardan yapar. Patlayacak bir bomba gibi. çocukluktan ergenliie, yetişkinliie kadar vücutta saklanır. yapılan araştırmalar spermin koku alabildiıini, yumurtayı bu kokudan bulabildiklerini göstermektedir. Hamile kalma işlemi 10 saate kadar sırebilir. Yumurtaya ilk ulaıabilen sperm, en hızlı ve güçlü olanıdır. başını yumurta yızeyinden içeri sokan ilk sperm başarılı olur. Yumurtaya giren bu ilk sperm yumurta zarinda yaptığı bir değişiklikle başka spermlerin girmesine engel olur. içeri girdikten sonra kuyruktan kurtulur. yumurtanın ıekirdeıine doğru ilerler. Bu sırada iki çekirdekte birleıir ve dillenme meydana gelir. Bu insanı meydana getiren ilk hücredir. 23 Anneden, 23 babadan alınan genetik kodlar, kromozomlarda saklanır. insan yaklaşık 25.000 genlerden oluşur. Her gen belli bir özelliğimizi belirtir. Bir çocuğun cinsiyeti baba tarafından belirlenir. Kromozomun 23.çifti cinsiyeti belirlemekle görevlidir. Anneden gelen cinsiyet kromozomu her zaman X cinsidir. Babadan gelen cinsiyet kromozomu iki cins olabilir. X kız işin, Y erkek cinsiyetini oluşturur. dillenmii yumurta fallop tipinin içinden geçerek korunaklı rahme ilerler. Dıllenmeden bir gün sonra yumurta ilk bılınmesine başlar. iki set kromozom birbirinden ayrılırlar. çekirdek ikiye ayrılır ve hücreler bılınmeye başlar. hücre kimeleri fallop tipi içinden geçerken bilinme aşaması devam eder. 4-5 gün sonra plastosiz ikiye ayrılmaya başlar. hücrenin dışı plasentayı oluıtururken iş kimede embriyo gelişmeye başlar. hücrenin içindeki kümeler kök hücreleri olarak adlandırılır. Bir ay sonra plastosiz fallop tipinden geçip, rahmin işine yerleşir. burası dokuz aylık barınaktır. Hamilelik süresi İŞ evreden oluşur. Birinci evrede ilk İŞ ay içinde tek yumurta bebek tasarımına dönüşür. Kol, bacak, sinir sistemi, organlar, kaslar dızenlenmeye başlar. 3.Hafta içinde cenin toplu iğne başı kadardır. 3.Haftada ceninin sinir sisteminin başlangıç ve gıdayı alabilmesi işin kalp oluşur. 4. Hafta sonunda cenin fasulye büyüklüğündedir. Kafada görülen siyah noktalar gözlerin başlangıcıdır. 10-14. Haftada annenin hamilelik durumu hakkında bilgi verilir. artık bebeğin anne karnında gelişimi tamamlanırken, bir yandan da dış dinyya hazır hale gelir. tim gelişimin tamamlayan bebek dünyaya gözlerini açmaya hazır hele gelir. artık yenidünya da yaşamını devam ettirmek işin uyum sağlamaya başlar.

erkeğin testisleri her saniyede 1000 sperm üretir. Spermlerin kalitesi erkeğin yaşam standartlarına bağlıdır. insan vücudunda en küçük hücre olan sperm çok kısa bir yolculuk yapar dakikada 3mm ilerler ve her seferinde büyük engeller açarlar. Sperm beklemekte olan kadın yumurtalııına giderken ki bu vücuttaki en geniş hücredir, önce rahim kanalı sonra rahme ordanda yumurtalıklara varır.

Hamile kalma işlemi 10 saate kadar sürebilir. Yumurtaya ilk ulaşan sperm en güçlü ve uygun olanıdır. başını yumurta yüzeyinden ilk içeri sokan sperm kazanan olur. ilk gelen sperm yumurta zarinda yaptığı bir değişimle başka bir spermin girişini engeller. Içeri girdikten sonra kuyruktan kurtulup yumurtanın çekirdeıine doğru ilerler. Bu sırada 2 çekirdek birleıir ve döllenme meydana gelir. Bu insanı meydana getirecek ilk hücredir. Vücutta her hücre zarinın derinliklerinde ailelilerimizden bize geçen tamset genleri bulunur. Genlerimiz insanlığa geçişte bize düzünecelerce talimat verir. balık ve aşaçtan farklı olarak nasıl birer insan olacağımıza karar verirler. Her gen yada gen grupları birer özelliıimizi belirtir. Her birimiz fiziksel ve genetik olarak benzersiz oluruz. Bizim genetik yapımıza anne ve baba eşit olarak katkıda bulunur. Ancak bir çocuıun cinsiyeti baba tarafından belirlenir. kromozom çiftinin 23. Çifti cinsiyet belirtme görevine sahiptir. Anneden gelen cinsiyet kromozomu x cinsindendir ama babadan gelen 2 cinsten birisi olabilir. X bir kız için yada küçük bir kromozom olan y erkek içindir. Döllenmiı yumurta fallopi tüpünün içerisinden geçerek rahme doğru ilerler. Döllenmeden bir gün sonra yumurta ilk bölünmesine başlar.5.günde hücrenin dışı plasentayı oluıtururken iç kümede embriyo gelişmeye başlar.7. gün sonunda blastosis fallopi tüplerinin içerisinden geçerek rahmin içerisine yerleşir burası 9 aylık bir barınaktır.

Hamilelik dönemi üç evreden oluşur. Birinci evrede ilk üç ay içerisinde tek yumurta tamamen oluşmuş bir bebek tasarısına dönüimüitür. Bir insan vücudunun tüm özellikleri kol, bacak, sinir sistemi, organlar, kaslar ayrıntılarıyla düzenlenmeye başlar.2. haftadan itibaren cenin artık bir şekil almaya başlar.3. hafta içinde bu cenin ancak iğne başı kadardır. Kendi içinde kıvrılarak ince bir boru şekline girer. Bu borunun üstünde kafa oluımaktadır ve vücudu oluıturacak gövde aşağı doğru uzanır.onbeşinci günde sinir hücreleri beynin alt yapısını oluıturmaya başlar.Hamile kaldıktan itibaren annenin vücut sisteminin içinde ciddi değişiklikler olmaktadır.Cenin rahim içerisine yerleıtiıi andan itibaren büyümek için annenin kanından beslenmeye başlar.Üçüncü haftada oluçmaya başlayan bir başka organda kalptir.kalp olamadan cenin ihtiyacı olan besin ve oksijeni alamaz.Dördüncü haftada cenin fasulye büyüklüIündedir ve her gün 1 mm büyümektedir. Kafada görülen siyah noktalar gözlerin başlangıcıdır. Kol ve bacak tomurcukları oluşur. Deri tabası yüzün 4 tarafından gelişmeye başlar. altıncı haftada cenin 2 cm uzunluıunda ve bir ceviz içi büyüklüIündedir. Bir kaç hafta önce sadece 2 siyah nokta olan gözler şimdi bağın iki yanında kapaksız, kör 2 cam kubbe gibi görünmektedir. Bedene göre kafa hala 2 kat daha büyüktür.8. haftada cenin artık küçük bir insana benzemeye başlar ve fetüs olarak adlandırılır. Rahim içerisinde geçen süre içerisinde fetüs yaşam desteğini plasentadan alır. Plasenta aynı zamanda anne kanında bulunan tehlikeli maddeleri süzerek bebeie geçmesini engeller.9. haftada sinir sistemi hızlı bir şekilde geliıerek vücudun içine baılantılarını yayar.9. haftada fetüsün bütün vücudu kımıldamaya başlar. Bu hareket kasların oluşmasında ve baılantıların güçlenmesinde çok önemli bir rol oynamaktadır.10. haftada anne bebeğinin varlığının farkına varacaktır. 10-14. Haftalar arasında hamile kadın ilk taramasına girer.Ultrason taraması fetüsün devrim niteliğinde gelişmesi ve hamile annenin durumuyla ilgili ilk bilgileri verir.Onbirinci haftada bebek adım atma refleksini kazanır.12. haftada fetüs 2. Evreye girer.Orta 3 aylık hamilelik dönemi.Bu devrede düIük riski azalmııtır.12. haftada aradaki fark cinsel organların farklı yönlere dönük olmasıdır.16.I haftada fetüs 14 cm’ ye ulaşmıştır.Sinir sistemi çalışmaya başlamış ve beynin kontrolü altına girerek hız kazanmıştır.El ve ayak parmakları ayrılamaya başlayarak belirginleıir ve kemikler sertleımeye başlar.Eller ayaktan önce geliiir.Merkezi sinir sistemi artık bütün vücutta baılantılarını kurmuştur.18. haftada sindirim sistemi çalışmaya başlar.Anne 18. Haftada çocuıun hareketlerini hissetmeye başlar.Gözler artık doğru pozisyondadır.19. haftada bebeğin boyu 18 cm’yi bulur ve kendi parmak izine sahip olur.Hamileliliıin 6.ayında yani 2. Evre sonunda her şey gelişmiştir ve tam kapasite çalıımaktadır.24.Haftadan itibaren fetüs en heyecan verici döneme girer.Bu zamanda dış dünya tarafından uyarılmaya başlar,aynı zamanda kendi duyularıda hayata geçmeye başlamıştır.Kulak,burun,tat alma ve dokunuıa karşı sinirleri olgunlaımııtır.25 Haftada kirpikler çıkmııtır.göz renkleri oluçmaz gözler ancak doğumdan sonra renklenir.Bebek dışarıdan gelen sesleri çarpıkta olsa duyar fakat bass sesini daha iyi duyarlar.Fetüsün duyabildiıi en net ses ultrason sesidir.26.Haftadan sonra bebekler zamanlarının büyük kısmını uyuyarak geçirirler ve hiçbir şey onları uyandıramaz.Bebekler doğumdan önce emme refleksini güçlendirmek zorundadır.Bu yüzden anne karnında parmaklarını emmeye başlarlar.Hangi elinin parmaıını emdiii ise onun doğduktan sonra hangi elini kullanacaıını belirler.Bu dönemde anne karnına başınızı yasladııınızda fetüsün kalp atiıı duyulabilir.Son oluşan organ fetüsün akciğeridir.Anne karnında iken fetüsün akciğeri hiçbir zaman çalışmaz.gerekli olan oksijeni anne kanından alır.26.Haftaya ulaşan fetüs çoıu zaman hiçbir sorunla karşılaşmaz.28.Haftada deri altında yaş tabakası oluçmaya başlar.Fetüs etrafındaki dünyanın farkındadır ve beyin ilk defa hafızaya kaydetmeye başlar.başını anne rahminin ağzına doğru döner.Yani doğum için hazırlanmaktadır.Bebek anne karnında ne tür müzik dinlerse ruh hali ona göre değişir.Örneıin;klasik müzik sakinleıtirici etki yapar.33.Haftada fetüs özel bir müzik parçasını tanır hatta duyduğu zaman zıplayabilir.Fetüs 35.haftadan sonra istediği zaman sağlıklı bir şekilde doıabilir ama içerde ne kadar uzun süre kalırsa o kadar sağlıklı doğar.

bebeğin kesin olarak ne zaman doğacaıı bilinemez ancak %5’i zamanında doğar geri kalanı 2 hafta önce veya 2 hafta sonra doıabilir.

insan vücudundaki en küçük hücre olan sperm dakikada 3 mm ilerleyerek vücuttaki en geniş hücre olan yumurtaya doğru ilerler. Önce rahim kanalına, oradan rahme oradan da yumurtalııa ulaçır. Bir kadın rahminde bir fetüsken bile bu yumurtalardan üretir. Çocukluktan ergenliie ve yetişkinliie kadar da vücutta saklanır.

Spermler koku yoluyla yumurtalııa gider ve gidinceye kadar da bir avuç kalır, hamile kalma süresi kimi zaman 10 saat sürebilir. Yumurtaya ilk ulaşan sperm en güçlü olanıdır. Yumurtaya başını yerleıtiren sperm hücre zarinda bir değişim meydana getirir ve başka bir spermin girişini engeller. Içine girdikten sonra kuyruktan kurtulan sperm yumurtanın çekirdeıine doğru ilerler bu sırada iki çekirdek birleıerek döllenme meydana gelir.

Genlerimiz nasıl bir insan olacağımızı belirler. Her gen yada gen grupları bir özelliıimizi belirler. Örneıin; kaç bacaklı olacağımız, ten rengimiz, kanat yerine kollarımızın olması gibi. bazı genler dominant olur, bazen de saklı olurlar. Bizim genetik yapımıza anne ve babamız eşit olarak katkıda bulunur. Ancak cinsiyet baba tarafından belirlenir. Kromozom zincirinin 23. çifti cinsiyeti belirtme görevine sahiptir. Anneden gelen kromozom çifti her zaman X, babadan gelen ise X yada Y olabilir. Büyük olan X kız için küçük olan Y ise erkek içindir.

Döllenmiı yumurta fal lop tüpünden geçerek korunalı rahme yerleşir. Döllenmeden bir gün sonra yumurta bölünmeye başlar genetik kodların kopyalanması için. ilk başta kromozomlar üretilir. Fal lop tüpünden geçince sürekli bölünerek blastosist adını alır. Yüz hücreye ulaçır ve ikiye ayrılır. Hücrenin dışı plasentayı oluıtururken, iç kısmı da embriyoyu meydana getirir. Bu aşamada hücrenin içindeki kümelere kök hücre denir. Bu kök hücreler iki yüzden fazla değişik hücreye dönüime özellikleri vardır. Vücudun herhangi bir parçasını oluıturabilirler. Yedi günün sonunda rahme yerleşir ve 9 ay boyunca burada barınır. Hamilelik 3 evreye ayrılır. ilk evrede kol, bacak, sinir sistemi gibi tüm özellikleri belirmeye başlamıştır. ilk 3 ayda insan vücudunun tüm özellikleri ayrıntılarıyla oluşur. ilk haftadan sonra iğne başı kadardır daha sonra kendi üzerinde kıvrılarak boru şeklini alır ve insan iskeletini oluşturur. Borunun üzerinde kafa oluçmaya başlar. Hamilelikten sonra annenin vücudunda çeşitli değişiklikler olur kan oranı %50 artış gösterir. Embriyo annenin kanından beslenir ve oksijen alır. Beslenme görevi dışında ayrıca plasenta çeşitli hormonlar salgılar bu da annede sabah bulantılarına neden olur. 3 ve 8.haftalar arasında kalp oluçmaya başlar ve gerekli olan besini oksijeni almaya başlar ve büyümeye devam eder. 4. Haftada fasulye büyülüIüne ulaçır, her gün 1 mm büyür ve gözler belirginleıir. 8. Haftadan sonra cenin fetüs olarak adlandırılır ve küçük bir insana benzer. Bu saatten sonra beslenmesini artık göbek kordonuyla, plasentayla sağlar.

9. haftadan sonra fetüs hareket etmeye başlar ve kas sistemi geliiir. 10-14 haftada ise ilk ultrason taramaları başlar ve fetüs hakkında bilgi verir. Bu ultrason görüntülerini alabilmemiz için duyma eğiçinin çok üzerinde olan ses dalgaları sonda yoluyla anne karnına yollanır, dalgalar iç sıvıya girerek amniyotik sıvı gibi akışkan sıvılarda kemiler gibi katı maddelere çarpıp geri döner. yansıyan dalgalar içsel görüntü almak için toplanır ve hareketli görüntü sağlar. Ultrason taraması ilerde olabilecek genetik bozuklukları da erken teşhis edebilir. Günümüzde dört boyutlu olarak içsel görüntü alınarak bebeğin gelişimi izlenebilmektedir. aynı anda birden fazla bebeie hamile kalmak aileye bağlıdır. Tek yumurta ikizleri veya ayrı yumurta ikizleri gibi.

6-11 haftalar arasında fetüs en büyük gelişimini gösterir. karaciğer, böbrek gibi içsel organları gelişmiştir. 12. Haftadan sonra fetüs 2. evreye girer. artık düIük tehlikesi azalmııtır. DüIüklerin genelde ilk 3 ayda meydana gelir. bağışıklık sisteminde bir dengesizlik varsa, stres veya anne ilk daha önce bir erkek doıurmuısa düIük riski artar. Bu evreden sonra cinsiyet hormonları çalışmaya başlar, erkekte testosteron hormonu, dişide ise yumurtalıklar yumurtayı üretmeye başlar.4. aya girildiıinde el ve ayalardaki perdeler açilir ve belirginleıir. Eller ayaklardan daha önce geliiir. Bu aydan sonra beyin fonksiyonları gelişmiş hareketler beyin kontrolüne geçmii durumdadır, artık kalp beyin kontrolündedir. DIŞ etkilere tepkileri artmaktadır, anne karnındaki dokunuılara tepki verir.18. haftadan itibaren fetüsün sindirim sistemi çalışmaya başlar, amniyotik sıvıyı yutmaya başlar bu da bağışıklık kazanmasını sağlar. Bu dönemde anne bebeğin hareketlerini hissetmeye başlar. Fetüs da bu ayda gözlerini kapatır bu göz körpma refleksinin gelişmekte olduğunun belirtisidir ve kendi parmak izlerine sahiptir artık.6. ayda ikinci evrenin sonunda her şey gelişmiştir ve bu aydan sonra duyular gelişmeye başlamıştır. Fetüsün artık anne rahmi dışında yaşama şansı vardır.

3.evreye gelindiıinde kendi duyuları kulak, burun, tat alma duyuları gelişmeye başlamıştır. Amniyotik sıvı gibi anne sütü de annenin aldığı tat ve kokuları barındırır. Yeni doğmuş bir bebeğin bu tatlara alışkanlııı varsa anne sütünü alması kolaylaıır.25. haftadan itibaren kirpikler oluşur fakat göz rengi belirgin değildir ve en gelişmiş duyusu iıitmedir. Fetüse gelen tüm sesler çarpıktır. konuşma seslerinin sadece sesli harflerini duyar ve müzikteki bas seslerini duyar.26. haftadan sonra bebekler zamanın %90’ ni uyumakla geçirirler. Yüksek frekanslara karşı ani refleksler verir ve kollarını yana açar. doğumdan önce de parmaıını emerek emme refleksini geliıtirir. Son olarak fetüsün akciğerleri geliiir. Anne karnındayken akciğerleri çalışmaz. Çünkü ihtiyacı olan oksijeni plasenta yoluyla annenin kanından alır.

28-33. haftalarda fetüs hızla kilo alır ve deri altında yağlar birikmeye başlamıştır. Beyin ilk defa hafızaya kaydetmeye başlar ve bebek rüya görür.38.haftada doğun süreci başlar. bebeğin ne zaman doğacaıı kesin olarak bilinemez sadece %5 i zamanında doğar. diğerleri iki hafta önce veya sonra doıabilir. doğum sancısını neyin başlattığı bilinmiyor ama bebeğin ciğerleri ve plasenta zamanlama için anahtar görevi görmektedir. ciğerler olgunlaıtııında amniyotik sıvıya protein gizler ve bu protein plasentanın ürettiii hormonları değiştirir. Bu durum progestonun serbest bırakılmasını yavaılatır ve oksitosin denilen yeni bir hormonun salınmasını sağlar. Rahim duvarı kasılır ve doğum sancısı başlar. bebeğin başı rahim ağzına doğru gelir rahimin 10 cm geniılemesiyle doğum başlar.

        
aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntılarında vardır.

  1. Spermin özellikleri nelerdir?
  2. yumurtayı kaç sperm döller?
  3. Ceninin oluşum evreleri nelerdir?
  4. Cinsiyeti ebeveynlerden hangisi belirler ve cinsiyeti belirleyen kromozom hangisidir?

 

1.Spermlerin kalitesi hangi unsurlara bağlıdır?

2.Yumurtaya ilk ulaşan spermin özelliıi nedir?

3.Yumurtaya ilk ulaşan spermden sonra yumurtaya ulaşan diğer spermler yumurtayı etkiler mi?

4.Çocuıun cinsiyeti hangi unsura bağlıdır?

5.Her bir kromozom ne kadar DNA’dan oluşur?

6.Kök hücre nedir, özelliıi halında bilgi veriniz?

7.Hamilelik kaç evreden oluşur, evrelerin özelliklerini açıklayınız?

8.Beyin kalp kasılmasını ne zaman kontrol etmeye başlar?

9.bebeğin doıduıunda yarık dudaklı olmasının nedeni nedir?

10.plasentanın görevleri nelerdir?

11.Hamilelikte bulantıların etkeni nedir?

12.Hamilelikte ultrasonun önemi nedir?

13.yakın zamana kadar fetüsün gelişimi nasıl takip ediliyordu?

14.Tek yumurta ikizleri nasıl oluşur?

15.kardeş döllenmiı yumurta nedir?

16.adım atma refleksi nasıl kazançlır?

17.Hamilelikte düIük unsurunu arttıran nedenler nelerdir?

18.Ellerin ayaklardan önce gelişmesinin nedeni nedir?

19.Bebeklerin göz renklerini etkileyen etkenler nelerdir?

20.Anne kalbinin hızlı veya yavaş atması bebek üzerinde nasıl bir etkiye yol açar?

21.Tat’ın gerçek fonksiyonu nedir?

22.Fetüsün hıçkörşüşnin sessiz olmasının nedeni nedir?

23.Fetüste en son oluşan organ hangisidir, niçin?

24.Fetoskop nedir, hangi amaçla kullanılır?

1)    Spermin kalitesi neye bağlıdır?

2)    Kahvenin sperm üzerindeki etkisi nedir?

3)    Sperm yumurtalııa nasıl ulaçır?

4)    Döllenme nasıl meydana gelir?

5)    insan kaç genden meydana gelir?

6)    Cinsiyet nasıl belirlenir?

7)    Kök hücrelerin özelliıi nedir?

8)    Hamilelik kaç evreden oluşur?

9)    Kalp kaçinci haftada oluçmaya başlar?

10) baş ne zaman gözde ile orantılı bir hale gelir?

11) Cenin kaçinci haftadan sonra fetüs olarak kullanılır?

12) Hamileliıin ilk aylarındaki sabah bulantılarının nedeni nedir?

13) Ultrason görüntüleri nasıl elde ediliyor?

14) Ultrason taramasının önemi nedir?

15) ayrı yumurta ikizleri ve tek yumurta ikizleri ne demektir?

16) DüIükler en çok hangi evrede görülür, neden?

17) DüIük riskini arttıran nedenler nelerdir?

18) Eller neden ayaklardan önce geliiir?

19) Gözler neden 18. Haftadan sonra kapalı durur?

20) Fetüs hayatta kalabilmek için en erken ne zaman doımalıdır?

21) Erken doğumun sakıncaları nelerdir?

22) Göz rengi neden doğumdan önce belirgin değildir?

23) Fetüsün en gelişmiş duyusu hangisidir, neden?

24) Fetüsün parmaıını emmesi ne anlama gelir?

25) Annedeki stresin bebek üzerindeki etkileri nelerdir?

26) Anne karnında fetüsün akciğerleri neden çalışmaz?

          Emre ŞAHİN  Ve Adil ERDOĞAN EĞİTİM BİYOLOJİ 4.SINIF

 

 

 

. aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntıların da vardır: