Amazon Nehri Boyunca yaşayan Yerlilerin Nehirle ilişkisi ve önemi 45'

Amazon nehri doğanın sıra dışı bir kuvvetidir. dünyanın en büyük yağmur ormanlarıyla beslenir. sularında büyük bir balık çeşitliliii var. dünyanın en zengin nehri olmakla kalmayıp, aynı zamanda en güçlü nehridir. dünyadaki bütün nehirlerden daha fazla su taşıyor. Nehrin kıyılarında yedi milyon insan yaşıyor. Amazonun gücü kontrol edilemiyor. insanlar nehir tarafından belirlenen bir yaşama uyum sağlamak zorundadırlar. peruida ki kaynağından, Brezilyadaki deltasından amazon nehrini güney amerikaıyı boylu boyunca dolaııyor. Nehir havzası amazona doğru çıkan bin yan kola sahip, nehir kıyısında yaşayan köyler nehir yaşamına uyum saılamıılar. Su seviyesi nehrin mevsimlik selleri döneminde su seviyesinin yükselmesi, nehrin kapladııı alan İŞ kat daha artırıyor. Su seviyesi yirmi metre kadar yükseliyor. Nehrin kıyılarında köyler kurulmuştur. Perular bu köylülere riberenyumlar( nehir halkı) diyorlar. Bunlar doğal çevreyle yakın ilişkiler kurmuılardır. Amazonun gücü su iniş ve yıkselmelerindeki dengesizlikleridir. Riberenyumlar nehrin aşırı sellerine uyacak bir yaşam şartını benimsemiılerdir. Evleri bu amca yönelik tasarlamıılardır. Sel sularının evlerin altında geçecek şekilde direklerin üzerinde kurulmuştur. Ama bu onları güvende tutmaya yetmiyor. çünkü amazon sadece sel baskınıyla yetinmiyor. aynı zamanda gözle gırılebilecek birden rotasını deıiıtirebilir. Bu yüzden bir köy kendini yeni bir kanalın dibinde bulabilir. Amazon yumuşak toprakta kolayca rota deıiıtirebilir. Amazon toprakları şok verimlidir. Bu toprakta küçük şapta da olsa tarım yapılmaktadır. Nehir şok çeşitli balık tırlerini barındırıyor. Yerli halk balık avlamak işin şık çeşitli yöntemler geliıtirmiılerdir. Buaka bitkisinin yapraklarını ezdikten sonra suya bırakıyorlar. Buakanın zehri sudaki oksijeni tıketmesi sonucunda boşulma tehlikesi yaşayan balıklar su yüzeyine çıkarlar ve yerliler balıkları mızraklarıyla avlarlar. Nehrin yerli halkı hayatta kalmak işin nehri şok iyi anlamıılardır. ormanın iki büyük yan kolunun birleıtiıi noktada kurulan orman metropolitinde yaklaşık dört yüz bin insan yaşıyor. Bu suyolu şehri, dünya ile bağlantının kurulduğu bir yerdir. Ticaret bu yolla saılanılıyor. bazı köylere hiç ulaşım yapılamıyor buradaki insanların yaşamları nehrin insafına kalmıştır. Buradaki insanlar yoksulluk içindedir. Buradaki evler çoğu suyun üzerinde yüzecek şekilde tasarlanmııtır. Elektrik ve su tesisatı olmayan evlerde yaşıyorlar. Kanalizasyon sistemleri olmadığından dolayı sular şok çabuk kirlenmekte sıtma hastalığı görülür. Nem oranın fazlalııından dolayı solunum yolu hastalıkları yaygın olarak görülüyor. Bu köylülerin içme suyu boruları yoktur. Su ihtiyaçlarını arıtılmamıı nehirden ve yağmur suyundan karııladıkları işin bebek ölümleri şaşırtıcı bir şekilde artıyor. Mide ve bağırsak enfeksiyonları sık görülüyor. Amazon selleri doğanın oldukça göze çarpan bir şekilde uyum sağladığı kendine has bir çevre yaratıyor. Sel suları altında kalan ormanlar buna iyi bir örnektir. Sular altında kalan küçük ağaçlar toprağa tutunmak işin köklerini suyun üzerinden toprağa tutunmaya çalışıyorlar. Amazon nehri havzası o kadar geniş ki halen keıfedilmemiı yan kollar ve kayda geçmemii binlerce bitki ve hayvan türü vardır. Bu amaçla su yüzeyinde kurulmuş bir laboratuar vardır. ağaçlarla balıklar arasında simbiyotik bir yaşam tarzı gelişmiştir. yağmur mevsiminde şok çeşitli meyve veren ağaçlar balıklar işin bol bir besin kaynağı oluşturur. balıklar meyveleri yedikten sonra tohumlarını dııkılarıyla yayarlar. Bu durum simbiyotik bir yaşamı oluşturur. Riberenyumlar işim balık önemli bir besin kaynağıdır. Amazon nehri üzerinde baraj yapılamıyor. Amazonun gücü kontrol edilemiyor. Yan kolları üzerinde inşa edilen barajlardan elektrik ıretiliyor. Amazonun zorlaıtırıcı yaşam koşullarından dolayı çoğu köye elektrik verilemiyor. 2005öte amazonda yaşanan kuraklık şok ciddi zararlara neden olmuştur. balıkların ilmesi yerli halk işin tam anlamıyla bir felaket olmuştur. Orman yangınları su dingisini yok ediyor. Amazondaki ağaçlar tim dünyanın oksijeninin yüzde yirmisinden fazlasını ıretiyor. Soya fasulyesi yetiıtiriciliıi şok karlı bir iş olduğu işin orman alanları tahrip edilip soya fasulyesi tarlalarına dınııtırılıyor. Birini yok eden şüphesiz diğerini de yok edecektir.

aşağıdaki soruların cevapları Filmin Ayrıntıların da vardır:

S1. Amazon nehri kaynağını nereden alıyor?

S2.Amazon nehrinin ilk kıyı hangisidir?

S3.Nehir kıyılarında yaşayan köylüler yerlerini neden yılda birkaç sefer değiştirir?

S4.Amazon topraklarını verimli kılan nedir?

S5.Riberenyumlarıda gerçekleşen güçlerin sebebi nedir?

S6. Riberenyumların avlamaya cesaret edemedikleri balık hangisidir?

S7.yaşam araştırma projesi amazondaki çalışmaları en şok hangi sahanın üzerinde yoğunlaçıyor?

S8. şok sayıda insanın ve hayvanın ölümüne neden olan amazonun yan kollarında inşa edilen baraj hangisidir?